<?xml version="1.0"?>
<oembed><version>1.0</version><provider_name>Assam</provider_name><provider_url>https://assam.org.tr/en/</provider_url><author_name>Adnan TANRIVERD&#x130;</author_name><author_url>https://assam.org.tr/en/author/baskanassam/</author_url><title>ASSAM Constitutional Proposal (2011) - Assam</title><type>rich</type><width>600</width><height>338</height><html>&lt;blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="0P4XflOVU3"&gt;&lt;a href="https://assam.org.tr/en/assam-anayasa-onerisi-en/"&gt;ASSAM Constitutional Proposal (2011)&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://assam.org.tr/en/assam-anayasa-onerisi-en/embed/#?secret=0P4XflOVU3" width="600" height="338" title="&#x201C;ASSAM Constitutional Proposal (2011)&#x201D; &#x2014; Assam" data-secret="0P4XflOVU3" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;script&gt;
/*! This file is auto-generated */
!function(d,l){"use strict";l.querySelector&amp;&amp;d.addEventListener&amp;&amp;"undefined"!=typeof URL&amp;&amp;(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&amp;&amp;!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i&lt;o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i&lt;a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&amp;&amp;(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3&lt;(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r&lt;200&amp;&amp;(r=200),s.height=r):"link"===t.message&amp;&amp;(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&amp;&amp;n.host===r.host&amp;&amp;l.activeElement===s&amp;&amp;(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r&lt;s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document);
//# sourceURL=https://assam.org.tr/wp-includes/js/wp-embed.min.js
&lt;/script&gt;
</html><thumbnail_url>https://assam.org.tr/downloads/2022/02/9eca7e7549925d3f08d69835504d7e70.jpg</thumbnail_url><thumbnail_width>600</thumbnail_width><thumbnail_height>879</thumbnail_height><description>YEN&#x130; ANAYASAMIZ HAYIRLI OLSUN 1. G&#x130;R&#x130;&#x15E; TBMM tarihi bir g&#xF6;rev &#xFC;slenmi&#x15F;tir. Daha do&#x11F;rusu son genel se&#xE7;imlerde Milletimiz bu g&#xF6;revi TBMM 'ne vermi&#x15F;tir. Meclis de Milletimizin her kesiminin kat&#x131;l&#x131;m&#x131;na imk&#xE2;n veren bir &#xE7;al&#x131;&#x15F;ma ba&#x15F;latm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Yeni Anayasan&#x131;n haz&#x131;rlanmas&#x131;nda, tercih edilen bu y&#xF6;ntemi, herkesin ete&#x11F;indeki ta&#x15F;&#x131; d&#xF6;kmesine imk&#xE2;n veren, &#xF6;nemli bir &#xF6;zellik olarak alg&#x131;l&#x131;yoruz. &#xC7;&#xFC;nk&#xFC; ya&#x15F;anan hukuksuzluklardan bizzat zarar g&#xF6;renlerin s&#xF6;yleyecekleri &#xF6;nemli &#x15F;eyler vard&#x131;r. Adaleti Savunanlar Derne&#x11F;i (ASDER) de son darbe d&#xF6;neminin ma&#x11F;durlar&#x131; ve siyasi irade &#xFC;zerinde kurulmu&#x15F; olan vesayetin mimar&#x131; olan T&#xFC;rk Silahl&#x131; Kuvvetlerinin &#xE7;e&#x15F;itli kademelerinde g&#xF6;rev yapm&#x131;&#x15F; eski mensuplar&#x131; olarak, hem Silahl&#x131; Kuvvetlerin g&#xF6;rev ve yetkileri, hem de sistemin geneli hakk&#x131;nda s&#xF6;yleyecekleri &#xF6;nemli tespitleri bulunmaktad&#x131;r. 2. NEDEN YEN&#x130; B&#x130;R ANAYASA &#xC7;&#xFC;nk&#xFC; yasalarla verilmi&#x15F; bir k&#x131;s&#x131;m haklar Anayasa h&#xFC;k&#xFC;mlerine dayan&#x131;larak, Anayasal kurulu&#x15F;lar taraf&#x131;ndan gasp edilmi&#x15F;tir. Anayasada, temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klere, sanki kullan&#x131;lmas&#x131; i&#xE7;in de&#x11F;il de engellenmesi i&#xE7;in yer verilmi&#x15F;, vaz edilen resmi ideolojiyi payla&#x15F;mayan inan&#xE7; sahipleri ve etnik gruplar, bask&#x131;lar&#x131;n ve devlet g&#xFC;&#xE7;lerinin hedefi konumuna sokulmu&#x15F;, bir toplum s&#xF6;zle&#x15F;mesi olmaktan ziyade, hakim g&#xFC;&#xE7;lerin egemenli&#x11F;inin devam ettirilmesi i&#xE7;in &#xF6;zen g&#xF6;sterilmi&#x15F;tir. 1982 Anayasas&#x131;nda, g&#xF6;r&#xFC;n&#xFC;&#x15F;te Temel hak ve h&#xFC;rriyetlerin kullan&#x131;lmas&#x131;nda bir engel yokmu&#x15F; gibi gelmekle beraber, inan&#xE7;la ilgili k&#xFC;&#xE7;&#xFC;k bir talep, hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131; engellerle kar&#x15F;&#x131;la&#x15F;m&#x131;&#x15F; ve Anayasal Kurumlar el birli&#x11F;i ile bask&#x131; ve yasaklar&#x131; uygulamaya sokmu&#x15F;lar, sonra darbeler, m&#xFC;dahaleler, ince ayarlar, engeller, yasaklar, bask&#x131;lar ba&#x15F;lam&#x131;&#x15F;t&#x131;r. 1982 Anayasas&#x131;, genel &#xF6;zellikleri ile, devletin y&#xF6;netimini millete b&#x131;rakmay&#x131;p, yasama ve y&#xFC;r&#xFC;tme erklerinin yetkilerini k&#x131;s&#x131;tlayan, buna kar&#x15F;&#x131;l&#x131;k, millete kar&#x15F;&#x131; sorumsuz kurumlar&#x131;n yetkilerini artt&#x131;ran kurallar koyan bir yap&#x131;ya sahip olmu&#x15F;tur. Bu hal her &#x15F;eyden &#xF6;nce, uyum i&#xE7;inde &#xE7;al&#x131;&#x15F;mas&#x131; gereken devlet organlar&#x131;n&#x131;n, verilen a&#x15F;&#x131;r&#x131; yetkilerin sorumsuzca kullan&#x131;lmas&#x131; sonucunda, amans&#x131;z &#x15F;ekilde &#xE7;at&#x131;&#x15F;malar&#x131;na sebep olmu&#x15F;tur. 1982 Anayasas&#x131;, iktidar&#x131; b&#xF6;lm&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r. Bir tarafta, milli iradeyi temsil eden yasama ve y&#xFC;r&#xFC;tme; di&#x11F;er tarafta devletin g&#xFC;&#xE7;leri ellerine teslim edilen kurumlar. Bu kurumlar &#xF6;yle yetkilerle donat&#x131;lm&#x131;&#x15F; ki; istedikleri zaman, milletin se&#xE7;tiklerinin elini kolunu ba&#x11F;layabilmi&#x15F;tir. Yani bir gemide iki kaptan, biri d&#xFC;meni sa&#x11F;a, di&#x11F;eri sola k&#x131;rm&#x131;&#x15F;. Gemi ikisinin istedi&#x11F;i y&#xF6;ne de gitmemi&#x15F;, zaman zaman kayaya bindirme riski ile kar&#x15F;&#x131; kar&#x15F;&#x131;ya kalm&#x131;&#x15F;t&#x131;r.. Silahl&#x131; Kuvvetler, Y&#xFC;ksek Yarg&#x131;, Y&#xD6;K ve di&#x11F;er ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;z anayasal kurumlar ge&#xE7;mi&#x15F; d&#xF6;nemlerde, Anayasa'dan ald&#x131;&#x11F;&#x131; yetki ile, Milletin de&#x11F;erlerine ters ideolojik kadrola&#x15F;malar&#x131; olu&#x15F;turmu&#x15F;, ideolojisini payla&#x15F;mad&#x131;&#x11F;&#x131; siyasi iktidarlar&#x131; aciz ve &#xE7;al&#x131;&#x15F;amaz hale getirmi&#x15F;, siyasi istikrar&#x131; bozmu&#x15F;, onu se&#xE7;en milli iradeyi yok h&#xFC;km&#xFC;ne getirmi&#x15F;, temel insan hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerini ayaklar alt&#x131;na alm&#x131;&#x15F; ve Devleti telafisi imkans&#x131;z zararlara u&#x11F;ratm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Temsilde adalet ilkesinin &#xF6;ne &#xE7;&#x131;kar&#x131;lmas&#x131; ile, g&#xFC;&#xE7;s&#xFC;z koalisyon h&#xFC;k&#xFC;metlerine teslim edilen &#xFC;lke y&#xF6;netiminde zafiyetler olu&#x15F;mu&#x15F; ve olu&#x15F;an istikrars&#x131;z ortamlar darbe ve m&#xFC;dahalelerin davet&#xE7;isi haline d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;m&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r. Y&#xF6;netim bi&#xE7;imi olarak, uygulanan g&#xFC;&#xE7;l&#xFC; merkezi h&#xFC;k&#xFC;met ilkesi, bir taraftan mahalli ihtiya&#xE7;lar&#x131; etkili bir &#x15F;ekilde kar&#x15F;&#x131;lama imkan&#x131;n&#x131; k&#x131;s&#x131;tlarken di&#x11F;er taraftan, k&#xFC;&#xE7;&#xFC;len b&#xF6;lge ve d&#xFC;nyada, &#xDC;lkenin &#xE7;&#x131;karlar&#x131;n&#x131;n en &#xFC;st d&#xFC;zeyde ve zaman&#x131;nda korunup takip edilmesini zorla&#x15F;t&#x131;rm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. B&#xF6;lgeli y&#xF6;netim sistemleri, dar zihniyetler taraf&#x131;ndan, &#xFC;niter yap&#x131;y&#x131; bozacak bir ad&#x131;m olarak g&#xF6;r&#xFC;ld&#xFC;&#x11F;&#xFC;nden reddedilmi&#x15F;tir. Ayn&#x131; &#x15F;ekilde, &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;k&#xE7;&#xFC; bir d&#xFC;nyada, &#xDC;lkemizin zenginli&#x11F;i say&#x131;lmas&#x131; gereken etnik varl&#x131;klar&#x131;n ve farkl&#x131; inan&#xE7;lar&#x131;n talepleri, merkeziyet&#xE7;i anlay&#x131;&#x15F; ile &#xE7;&#xF6;z&#xFC;lemeyecek boyutlara ula&#x15F;m&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu taleplerin bask&#x131;c&#x131; uygulamalarla ve modas&#x131; &#xE7;oktan ge&#xE7;mi&#x15F; s&#xF6;ylem ve y&#xF6;ntemlerle kar&#x15F;&#x131;lanmaya &#xE7;al&#x131;&#x15F;&#x131;lmas&#x131;n&#x131;n esas &#xFC;niter yap&#x131;n&#x131;n bozulmas&#x131;na sebep olabilece&#x11F;i ger&#xE7;e&#x11F;i, mevcut anayasal mevzuat nedeni ile, kavranamaz duruma gelmi&#x15F;tir. Nas&#x131;l bir anayasa konusuna ge&#xE7;meden &#xF6;nce, 1982 Anayasas&#x131;n&#x131;n yak&#x131;n tarihimizde, temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerin k&#x131;s&#x131;tlanmas&#x131; ve siyasi iktidarlar &#xFC;zerindeki vesayetin kurulmas&#x131;na imkan veren dayanaklar&#x131; ve bu dayanaklardan yararlanarak tesis edilen uygulamalara g&#xF6;z atmakta fayda g&#xF6;r&#xFC;yoruz. a) DARBELER&#x130;N ANAYASAL DAYANAKLARI; Darbeler ve yasaklamalar; Dayana&#x11F;&#x131;n&#x131; yasal mevzuattan alm&#x131;&#x15F;, ideolojik kadrolar taraf&#x131;ndan, Kaos ve istikrars&#x131;z ortamlarda uygulanm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Yani Darbelerin; Birinci dayana&#x11F;&#x131;; ba&#x15F;ta Anayasa olmak &#xFC;zere yasal mevzuat; &#x130;kinci dayana&#x11F;&#x131;; bu yasal mevzuattan da yararlanarak olu&#x15F;turulan ideolojik kadrolar; &#xDC;&#xE7;&#xFC;nc&#xFC; dayana&#x11F;&#x131;n&#x131;; da zay&#x131;f koalisyon h&#xFC;k&#xFC;metlerinin sebep oldu&#x11F;u siyasi istikrars&#x131;zl&#x131;klar olu&#x15F;turmaktad&#x131;r.. 1982 Anayasas&#x131;n&#x131;n, temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kleri; egemenli&#x11F;i millete veren; kurum ve kurulu&#x15F;lar&#x131;n yetki ve sorumluluklar&#x131;n&#x131;; belirleyen maddeleri g&#xF6;z ard&#x131; edilerek; Ba&#x15F;lang&#x131;&#xE7; maddesinin ikinci paragraf&#x131;ndaki &#x201C;&#xE7;a&#x11F;da&#x15F; medeniyet d&#xFC;zeyine ula&#x15F;ma..&#x201D; hedefine bak&#x131;p, milletin ya&#x15F;ant&#x131;s&#x131;n&#x131; &#xE7;a&#x11F;d&#x131;&#x15F;&#x131; ve devlete tehdit olarak g&#xF6;rme e&#x11F;iliminin; &#x130;kinci maddesindeki &#x201C;L&#xC2;&#x130;KL&#x130;K&#x201D; kavram&#x131;n&#x131; &#xF6;ne &#xE7;&#x131;kararak dindar insanlara tehdit g&#xF6;z&#xFC; ile bakma e&#x11F;iliminin; &#x130;nk&#x131;l&#xE2;p kanunlar&#x131;n&#x131;n korunmas&#x131; ile ilgili 174 &#xFC;nc&#xFC; maddesindeki &#x201C;&#xC7;a&#x11F;da&#x15F; uygarl&#x131;k d&#xFC;zeyi&#x201D;ne ula&#x15F;may&#x131; ve &#x201C;l&#xE2;ik niteli&#x11F;i&#x201D; korumay&#x131; sa&#x11F;lad&#x131;&#x11F;&#x131;na inan&#x131;lan sekiz ink&#x131;lap kanunun tehdit alt&#x131;nda oldu&#x11F;una dair ku&#x15F;kunun; Silahl&#x131; Kuvvetlere e&#x11F;itim, silah, ara&#xE7; ve gere&#xE7; bak&#x131;m&#x131;ndan haz&#x131;rl&#x131;kl&#x131; bulunmas&#x131; i&#xE7;in &#x201C;TSK &#x130;&#xE7; Hizmet Kanunu&#x201D;na konulmu&#x15F; bulunan 35 inci maddesindeki &#x201C;T&#xFC;rkiye Cumhuriyetini koruma ve kollama&#x201D; g&#xF6;revinin, zaman&#x131;n&#x131;n belirlenmesinin ve karar&#x131;n&#x131;n verilmesinin TSK&#x2019;ne ait oldu&#x11F;una dair anlay&#x131;&#x15F;&#x131;n; &#xF6;zellikle 28 &#x15E;ubat ile birlikte ba&#x15F;lat&#x131;lan bask&#x131; ve m&#xFC;dahalelere yasal dayanak yap&#x131;ld&#x131;&#x11F;&#x131; g&#xF6;r&#xFC;lm&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r. Bu Anayasa ve yasa maddelerine anlam ve aktivite kazand&#x131;r&#x131;lmas&#x131; da; Devletteki G&#xFC;venlik planlamas&#x131;n&#x131;n direktifi konumundaki &#x201C;Milli G&#xFC;venlik Siyaseti Belgesi&#x201D;ndeki, i&#xE7; tehdit b&#xF6;l&#xFC;m&#xFC;nde, &#xF6;ncelikli olarak &#x130;rtican&#x131;n i&#xE7; tehdit olarak belirlenmesi ile m&#xFC;mk&#xFC;n olmu&#x15F;tur. &#x15E;&#xFC;phesiz Anayasa ve yasalar ideolojik olarak yorumlan&#x131;rsa, darbelere yasal zemin bulmak m&#xFC;mk&#xFC;nd&#xFC;r. b) 12 EYL&#xDC;L DARBES&#x130;N&#x130;N YASAL DAYANA&#x11E;I; 12 Eyl&#xFC;l 1980 askeri darbesinin yasal dayana&#x11F;&#x131;; Milli G&#xFC;venlik Konseyinin radyodan okunan ilk bildirisinde &#x15F;&#xF6;yle duyurulmu&#x15F;tur. &#x201C;&#x130;&#xE7; Hizmet Kanununun verdi&#x11F;i T&#xFC;rkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma g&#xF6;revini y&#xFC;ce T&#xFC;rk Milleti ad&#x131;na emir ve komuta zinciri i&#xE7;inde ve emirle yerine getirme karar&#x131;n&#x131; alm&#x131;&#x15F; ve &#xFC;lke y&#xF6;netimine b&#xFC;t&#xFC;n&#xFC;yle el koymu&#x15F;tur....&#x201D;(1)[1] Silahl&#x131; Kuvvetlerin, i&#xE7; g&#xFC;venlik g&#xF6;revleri verildi&#x11F;inde, e&#x11F;itim ve donat&#x131;m bak&#x131;m&#x131;ndan, haz&#x131;r olmas&#x131; amac&#x131;yla konulmu&#x15F; veya bu gerek&#xE7;e ile &#x130;&#xE7; Hizmet Kanunda yer alm&#x131;&#x15F; bir yetki, Silahl&#x131; Kuvvetlerin emir-komutas&#x131;n&#x131; &#xFC;stlenenler taraf&#x131;ndan darbe g&#xF6;revi olarak yorumlanabilmi&#x15F;tir. c) 28 &#x15E;UBAT 1997 POST MODERN M&#x130;LL&#x130; G&#xDC;VENL&#x130;K KURULU (MGK) DARBES&#x130;N&#x130;N ANAYASAL DAYANA&#x11E;I: (2)[2] 28 &#x15E;ubat, MGK Ba&#x15F;kan&#x131; ve asker &#xFC;yeleri taraf&#x131;ndan yap&#x131;lm&#x131;&#x15F; bir MGK darbesidir. Milli G&#xFC;venlik Kurulu 1961 Anayasas&#x131; ile te&#x15F;kil ettirilen ve 1982 Anayasas&#x131;nda da varl&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131; devam ettiren, Anayasal bir kurumdur. &#x130;sti&#x15F;ar&#xEE; bir kurul olmas&#x131;na ra&#x11F;men, te&#x15F;kilinden itibaren Siyasi iradenin kontrol alt&#x131;nda bulundurulmas&#x131; g&#xF6;revi ifa etmi&#x15F;tir. Ba&#x15F;lang&#x131;&#xE7;taki haliyle, 10 &#xFC;yesinden 5 'i askerdir. Kurulda Cumhurba&#x15F;kan&#x131; Askerlerin yan&#x131;nda yer al&#x131;nca m&#xFC;dahale, (12 Mart, 28 &#x15E;ubat) yani kurulun istekleri kanun yerine ge&#xE7;mi&#x15F;; Cumhurba&#x15F;kan&#x131; milli irade temsilcilerinin (yani sivillerin) yan&#x131;nda yer al&#x131;nca askerler, kurulu d&#xFC;zene isteklerini kabul ettirememi&#x15F;ler ve askerin idareye el koydu&#x11F;u fiili darbeler olmu&#x15F;tur.(12 Eyl&#xFC;l 1980) MGK Genel Sekreterli&#x11F;i ve Milli G&#xFC;venlik Kurulu Kanununda 2001 y&#x131;l&#x131;nda yap&#x131;lan de&#x11F;i&#x15F;iklik ile &#xFC;ye say&#x131;s&#x131; 10 'dan, 14 'e &#xE7;&#x131;kart&#x131;lm&#x131;&#x15F; olup, bunun sadece 5 'i askerdir. Kararlar&#x131;n, salt &#xE7;o&#x11F;unlukla al&#x131;nd&#x131;&#x11F;&#x131; kurulda, 28 &#x15E;ubat 1997 'de oldu&#x11F;u gibi askerlerin hakimiyeti olmad&#x131;&#x11F;&#x131; i&#xE7;in benzer kararlar&#x131;n al&#x131;n&#x131;p, TBMM ve H&#xFC;k&#xFC;mete dayat&#x131;lmas&#x131; m&#xFC;mk&#xFC;n de&#x11F;ildir. Ama askeri, s&#xFC;rekli siyasetin i&#xE7;inde bulunmak durumunda b&#x131;rakmaktad&#x131;r. Siyasetle ilgilenen asker, Devletin iki ba&#x15F;l&#x131; g&#xF6;r&#xFC;nmesine sebep olmaktad&#x131;r. Darbelerin ve dayatmalar&#x131;n merkezinde bulunun askerin, Cumhurba&#x15F;kan&#x131; Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda toplanan MGK'nun i&#xE7;inde Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;ndan ba&#x15F;ka &#xFC;&#xE7; Kuvvet Komutan&#x131; ve Jandarma Genel Komutan&#x131; ile temsil edilmesi, siyasete m&#xFC;dahale i&#xE7;in Silahl&#x131; Kuvvetlere ayr&#x131; bir siyas&#xEE; g&#xFC;&#xE7; vermektedir. d) 27 N&#x130;SAN 2007 &#x130;NTERNET B&#x130;LD&#x130;R&#x130;S&#x130;N&#x130;N ANAYASAL DAYANA&#x11E;I; 27 Nisan &#x130;nternet Muht&#x131;ras&#x131; &#x201C;T&#xFC;rkiye Cumhuriyeti devletinin, ba&#x15F;ta laiklik olmak &#xFC;zere, temel de&#x11F;erlerini a&#x15F;&#x131;nd&#x131;rmak i&#xE7;in bitmez t&#xFC;kenmez bir &#xE7;aba i&#xE7;inde olan bir k&#x131;s&#x131;m &#xE7;evrelerin, bu gayretlerini son d&#xF6;nemde art&#x131;rd&#x131;klar&#x131; m&#xFC;&#x15F;ahede edilmektedir...&#x201D; c&#xFC;mlesi ile ba&#x15F;lam&#x131;&#x15F;t&#x131;r. &#x130;ncelendi&#x11F;inde, Anayasa'n&#x131;n 2. maddesindeki Laiklik ilkesi ve &#x130;&#xE7; Hizmet Kanununun 35. maddesindeki Cumhuriyeti koruma ve kollama g&#xF6;revine at&#x131;f yap&#x131;ld&#x131;&#x11F;&#x131; anla&#x15F;&#x131;lmaktad&#x131;r. e) ANAYASAL DAYANAKLA, TASF&#x130;YE KURULU HAL&#x130;NE GET&#x130;R&#x130;LEN Y&#xDC;KSEK ASKER&#x130; &#x15E;URA; Anayasal bir kurulu&#x15F; olmad&#x131;&#x11F;&#x131; halde, 1982 Anayasas&#x131;n&#x131;n 125. maddesi ile kararlar&#x131; yarg&#x131; denetimi d&#x131;&#x15F;&#x131;nda tutulan Y&#xFC;ksek Askeri &#x15E;&#xFB;ra, general terfileri ve re'sen emeklilik uygulamalar&#x131; ile ideolojik kadrola&#x15F;man&#x131;n mekanizmas&#x131; olarak i&#x15F;lev yapm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Ayr&#x131;ca, bu yetkinin Anayasa'ya konulmas&#x131;ndan sonra, 1637 subay ve astsubay, yarg&#x131; pay-pas edilerek hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131; i&#x15F;lemlerle, temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kler hi&#xE7; say&#x131;larak, i&#x15F;inden ve mesle&#x11F;inden edilmi&#x15F;tir. 12 Eyl&#xFC;l 2010 Anayasa de&#x11F;i&#x15F;ikli&#x11F;i ile, &#x201C;Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ay&#x131;rma i&#x15F;lemleri&#x201D; yarg&#x131; denetimine a&#xE7;&#x131;lm&#x131;&#x15F;, ancak terfiler ile kadrosuzluktan emeklilik i&#x15F;lemleri yine yarg&#x131; denetimi d&#x131;&#x15F;&#x131;nda b&#x131;rak&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Silahl&#x131; Kuvvetlere personel al&#x131;m&#x131; ile birlikte d&#xFC;&#x15F;&#xFC;n&#xFC;ld&#xFC;&#x11F;&#xFC;nde, Askeri Y&#xFC;ksek &#x130;dare Mahkemesi (AY&#x130;M)'nin yap&#x131;s&#x131;, general terfi ve emekliliklerinin yarg&#x131; denetimi d&#x131;&#x15F;&#x131;nda tutulmas&#x131; ve yarg&#x131; karar&#x131; olmadan, idari i&#x15F;lemlerle Silahl&#x131; Kuvvetlerden &#xE7;&#x131;kart&#x131;lma yetkisi, Silahl&#x131; Kuvvetlerde Milletin de&#x11F;erlerine ters, darbelerin ikinci dayana&#x11F;&#x131;n&#x131; olu&#x15F;turan, ideolojik kadrola&#x15F;ma i&#xE7;in yeterli yetkileri i&#xE7;ermektedir. Darbe d&#xF6;nemlerinde, di&#x11F;er kamu kurumlar&#x131;n&#x131; da kontroluna alan Silahl&#x131; Kuvvetler, uygulatt&#x131;&#x11F;&#x131; tasfiyelerle, Kamuda tam bir kadrola&#x15F;ma sa&#x11F;lanmas&#x131;n&#x131;n lokomotifi olmu&#x15F;tur. f) Y&#xD6;K DARBELER&#x130; VE ANAYASAL DAYANA&#x11E;I; 1990 y&#x131;l&#x131;nda Y&#xFC;ksek &#xD6;&#x11F;retim Yasas&#x131;na eklenen EK-17. Maddeye g&#xF6;re, &#x201C;y&#xFC;r&#xFC;rl&#xFC;kteki kanunlara ayk&#x131;r&#x131; olmamak kayd&#x131; ile y&#xFC;ksek &#xF6;&#x11F;retim kurumlar&#x131;nda k&#x131;l&#x131;k ve k&#x131;yafet serbesttir&#x201D; h&#xFC;km&#xFC; gere&#x11F;ince, 1997 y&#x131;l&#x131;na kadar &#xFC;niversitelerde ba&#x15F;&#xF6;rt&#xFC; nedeniyle bir sorun ya&#x15F;anmazken, 1995 tarihinde, Anayasal bir Kurum olan, Y&#xFC;ksek &#xD6;&#x11F;retim Kurumuna (Y&#xD6;K) ba&#x15F;kan atanan Kemal G&#xFC;r&#xFC;z vas&#x131;tas&#x131;yla b&#xFC;t&#xFC;n &#xFC;niversitelerde ba&#x15F;&#xF6;rt&#xFC;l&#xFC; k&#x131;z &#xF6;&#x11F;rencilerin derse ve &#xFC;niversitelere giri&#x15F;leri engellenmi&#x15F;tir. Kemal G&#xFC;r&#xFC;z ve Erdo&#x11F;an Tezi&#xE7; D&#xF6;neminde ne h&#xFC;k&#xFC;met ne meclis Y&#xD6;K'&#xFC; kontrol edememi&#x15F;tir. Y&#xD6;K y&#xF6;netimine getirildi&#x11F;i 06 Aral&#x131;k 1995 tarihinden itibaren Kemal G&#xFC;r&#xFC;z, 8 y&#x131;l s&#xFC;reyle, Y&#xFC;ksek &#xD6;&#x11F;renim Kurumlar&#x131;n&#x131;n y&#xF6;netim ve &#xF6;&#x11F;retiminde, darbe say&#x131;labilecek kadrola&#x15F;may&#x131; ve tasfiyeyi ger&#xE7;ekle&#x15F;tirmi&#x15F;, ba&#x15F;&#xF6;rt&#xFC;l&#xFC; &#xF6;&#x11F;rencilerin &#xFC;niversitelerden d&#x131;&#x15F;lanmas&#x131;n&#x131;, yeni kazananlar&#x131;n ise kay&#x131;tlar&#x131;n&#x131;n yapt&#x131;r&#x131;lmamas&#x131;n&#x131; sa&#x11F;layarak b&#xFC;y&#xFC;k bir zulme imza atm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Arkas&#x131;ndan ayn&#x131; g&#xF6;reve getirilen Erdo&#x11F;an Tezi&#xE7;, icraatlar&#x131;yla Kemal G&#xFC;r&#xFC;z 'den geri kalmam&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Kadrola&#x15F;mada ve Y&#xD6;K'&#xFC;n hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131; uygulamalar&#x131;nda zamanlar&#x131;n&#x131;n Cumhurba&#x15F;kanlar&#x131;ndan geni&#x15F; destek g&#xF6;rm&#xFC;&#x15F;lerdir. Yeni Cumhurba&#x15F;kanlar&#x131;n&#x131;n halk oyu ile se&#xE7;ilecek olmas&#x131;, Y&#xFC;ksek &#xF6;&#x11F;retimde, milletin de&#x11F;erlerine ters kadrola&#x15F;malar&#x131;n yap&#x131;lmas&#x131;n&#x131; m&#xFC;mk&#xFC;n k&#x131;lmamakla birlikte; bu kurumun hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131; uygulamalar&#x131;na kar&#x15F;&#x131; TBMM'nin eli kolu ba&#x11F;l&#x131; kalm&#x131;&#x15F;, devlet aciz duruma d&#xFC;&#x15F;m&#xFC;&#x15F;, milletin iradesi a&#xE7;&#x131;k hukuksuzlu&#x11F;u engelleyememi&#x15F;tir. g) YARGI DARBELER&#x130; VE ANAYASAL DAYANA&#x11E;I; 2007 ve 2008 y&#x131;l&#x131; y&#xFC;ksek yarg&#x131; organlar&#x131;nca yap&#x131;lan engellemelerle, &#xFC;lke g&#xFC;ndeminin y&#xF6;nlendirildi&#x11F;i y&#x131;llar olarak ge&#xE7;mi&#x15F;tir. 03 MAYIS 2007 YARGI DARBES&#x130;: Cumhurba&#x15F;kan&#x131;n&#x131;n se&#xE7;im s&#xFC;reci ba&#x15F;lay&#x131;nca, Ana Muhalefet Partisinin talebi ile a&#xE7;&#x131;lan&#x201C;Cumhurba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131; se&#xE7;imi i&#xE7;in TBMM'de oturumun a&#xE7;&#x131;lmas&#x131; i&#xE7;in 2/3 &#xE7;o&#x11F;unluk '367' oy sa&#x11F;lanmad&#x131;&#x11F;&#x131;ndan, oylaman&#x131;n iptali&#x201D; davas&#x131;n&#x131; kabul etmi&#x15F;; 03 May&#x131;s 2007 tarihinde verdi&#x11F;i kararla, TBMM'nin Cumhurba&#x15F;kan&#x131;n&#x131; se&#xE7;mesini engellemi&#x15F;; &#xFC;lkeyi belirsiz bir mecraya s&#xFC;r&#xFC;klemi&#x15F;; milletvekili genel se&#xE7;imlerinin erkene al&#x131;nmas&#x131;na ve &#xFC;lkenin &#xFC;&#xE7; aydan fazla bir s&#xFC;re ile s&#xFC;resi dolmu&#x15F; Cumhurba&#x15F;kan&#x131; taraf&#x131;ndan y&#xF6;netilmesine sebep olmu&#x15F;tur. Bu karar, Anayasa Mahkemesi taraf&#x131;ndan, milletin se&#xE7;ip g&#xF6;nderdiklerinin iradesine, indirilen bir darbe olarak tarihteki yerini alacakt&#x131;r. 05 HAZ&#x130;RAN 2008 YARGI DARBES&#x130; &#xDC;niversitelerde uygulanan ba&#x15F;&#xF6;rt&#xFC; yasa&#x11F;&#x131;n&#x131;n kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131; i&#xE7;in yap&#x131;lan Anayasa de&#x11F;i&#x15F;ikli&#x11F;i; parti kapatma davas&#x131;n&#x131;n da g&#xF6;lgesinde b&#x131;rak&#x131;larak, esastan inceleme yetkisi olmad&#x131;&#x11F;&#x131; halde, esastan incelenerek, Anayasa Mahkemesi taraf&#x131;ndan 05 Haziran 2008 tarihinde a&#xE7;&#x131;klanan karar&#x131; ile iptal edilmi&#x15F;tir. Mahkeme, 22 Ekim 2008 tarihinde a&#xE7;&#x131;klanan gerek&#xE7;esinde; Anayasa'n&#x131;n 2 nci maddesinde yer alan ve tan&#x131;m&#x131; bulunmayan laiklik ilkesini, hukukun yaz&#x131;l&#x131; olmayan normlar&#x131;yla a&#xE7;&#x131;klamaya &#xE7;al&#x131;&#x15F;&#x131;rken; milletin mukaddesat&#x131;n&#x131;, 1000 y&#x131;la varan k&#xFC;lt&#xFC;r birikimini, &#xF6;rf, &#xE2;det ve geleneklerini, dinini ve manev&#xEE; duyarl&#x131;klar&#x131;n&#x131; referans alaca&#x11F;&#x131;na; din d&#x131;&#x15F;&#x131; felsefi ak&#x131;mlar&#x131; ve bunlar&#x131;n &#xF6;&#x11F;retilerini referans alarak, milli vicdan&#x131; rencide etmi&#x15F; ve ne t&#xFC;r bir ideolojik kadrola&#x15F;ma i&#xE7;inde bulundu&#x11F;unu d&#xFC;nyaya ilan etmi&#x15F;tir. Anayasa Mahkemesi kendisini TBMM'nin &#xFC;zerinde bir konuma koymu&#x15F;, Anayasay&#x131; d&#xFC;zenleme yetkisini TBMM'nin elinden alm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Karar&#x131;n&#x131; millet &#xF6;n&#xFC;ndeki yasaklar&#x131; kald&#x131;rma istikametinde de&#x11F;il; az&#x131;nl&#x131;&#x11F;&#x131;n kuruntular&#x131;n&#x131; giderecek yasaklar&#x131;n devam&#x131; istikametinde kullanarak, milletin inan&#xE7; ve iradesine darbe indirmi&#x15F;tir. 30 TEMMUZ 2008 YARGI DARBES&#x130; oy alm&#x131;&#x15F; bir siyas&#xEE; parti aleyhine; milletin b&#xFC;y&#xFC;k &#xE7;o&#x11F;unlu&#x11F;unun ciddiye almad&#x131;&#x11F;&#x131; sebeplerden ve &#xF6;zellikle &#xFC;niversitelerde hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131; olarak uygulanan &#xF6;rt&#xFC; yasa&#x11F;&#x131;n&#x131;n kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131; i&#xE7;in yap&#x131;lan Anayasa de&#x11F;i&#x15F;ikli&#x11F;i gerek&#xE7;e g&#xF6;sterilerek, Yarg&#x131;tay Ba&#x15F;savc&#x131;s&#x131;nca a&#xE7;&#x131;lan kapatma davas&#x131;; kabul edilmi&#x15F;, iktidar partisi hazine yard&#x131;m&#x131;n&#x131;n yar&#x131;s&#x131;n&#x131;n kesilmesi ile cezaland&#x131;r&#x131;lm&#x131;&#x15F; ve kapatma tehdidi alt&#x131;nda temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerin geli&#x15F;tirilmesi istikametindeki giri&#x15F;imlerin engellenmesi sa&#x11F;lanm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu karar da, ba&#x15F;ta Silahl&#x131; Kuvvetler olmak &#xFC;zere Anayasal kurumlar&#x131;n &#xF6;rt&#xFC;l&#xFC; deste&#x11F;i ile milli iradeye &#xDC;st Yarg&#x131; Kurumlar&#x131; taraf&#x131;ndan indirilmi&#x15F; bir darbe olarak, &#xDC;lkemizin sosyal ve siyas&#xEE; tarihindeki yerini alm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Y&#xFC;ksek Yarg&#x131; organlar&#x131;na, Y&#xFC;ksek &#xD6;&#x11F;retim Kurumu ve &#xDC;niversite Rekt&#xF6;rl&#xFC;klerine, Silahl&#x131; kuvvetlere ve b&#xFC;rokrasinin tepelerindeki g&#xF6;revlere atamada, son s&#xF6;z ve imza sahibi olan Cumhurba&#x15F;kanlar&#x131;, temsil ettikleri ideolojilere g&#xF6;re, Devlet B&#xFC;rokrasisindeki ideolojik kadrola&#x15F;man&#x131;n en &#xF6;nemli akt&#xF6;r&#xFC; ve b&#xFC;rokratik otoritenin zirvesi olarak g&#xF6;rev yapm&#x131;&#x15F;lard&#x131;r. Bu nedenle Cumhurba&#x15F;kan&#x131; se&#xE7;imleri hep krizlere sebep olmu&#x15F;tur. Milletin manevi de&#x11F;erleri ile donanm&#x131;&#x15F; ki&#x15F;ilerin Cumhurba&#x15F;kan&#x131; se&#xE7;ilmemesi i&#xE7;in TBMM hep bask&#x131; alt&#x131;nda tutulmu&#x15F;tur. Bunda ba&#x15F;ar&#x131;l&#x131; olundu&#x11F;u d&#xF6;nemler, menfi kadrola&#x15F;malar yap&#x131;lm&#x131;&#x15F;, bunun ac&#x131;s&#x131;n&#x131; da Milletimiz temel insan hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerinden mahrum olmak suretiyle &#xE7;ekmi&#x15F;tir. Yeni Cumhurba&#x15F;kanlar&#x131;n&#x131;n halk taraf&#x131;ndan se&#xE7;ilecek olmas&#x131; milletin de&#x11F;erlerine ters kadrola&#x15F;man&#x131;n yolunu kapatm&#x131;&#x15F; ve 12 Eyl&#xFC;l 2010 Anayasa de&#x11F;i&#x15F;ikli&#x11F;i ile bu Mahkemenin ve Hakimler ve Savc&#x131;lar Y&#xFC;ksek Kurulunun yap&#x131;s&#x131;nda yap&#x131;lan de&#x11F;i&#x15F;ikliklerle, kararlar&#x131;n&#x131;n hukuk &#xE7;izgisinde kalmas&#x131;n&#x131;n yolu a&#xE7;&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. h) DARBELERE DAYANAK OLAN &#x130;ST&#x130;KRARSIZ D&#xD6;NEMLER: Yak&#x131;n tarihimiz uzun s&#xFC;ren siyasi istikrars&#x131;zl&#x131;k d&#xF6;nemlerinin arkas&#x131;ndan askeri darbe veya m&#xFC;dahalelerin geldi&#x11F;ini g&#xF6;stermektedir. 13 Aral&#x131;k 1970 tarihinden 12 Eyl&#xFC;l 1980 tarihine kadar, 10 y&#x131;l i&#xE7;erisinde 12 koalisyon h&#xFC;k&#xFC;meti i&#x15F; ba&#x15F;&#x131;na gelmi&#x15F;tir. Bunlardan 8 tanesi bir y&#x131;ldan k&#x131;sa g&#xF6;rev yapm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu zay&#x131;f koalisyon h&#xFC;k&#xFC;metleri s&#x131;ras&#x131;nda, siyasi ve ekonomik istikrar bozulmu&#x15F;, anar&#x15F;i kontrol edilemez hale gelmi&#x15F;, Millet bunalm&#x131;&#x15F;, bir &#xE7;&#x131;k&#x131;&#x15F; yolu g&#xF6;zlerken kurtar&#x131;c&#x131; olarak 12 Eyl&#xFC;l 1980 Darbesi gelmi&#x15F;tir. Yine 23 Haziran 1991 tarihi ile 28 &#x15E;ubat 1997 tarihine kadar 6 y&#x131;l i&#xE7;erisinde 7 H&#xFC;k&#xFC;met g&#xF6;rev alm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu yedi h&#xFC;k&#xFC;metten 4 '&#xFC; alt&#x131; aydan biri de bir y&#x131;ldan k&#x131;sa i&#x15F; ba&#x15F;&#x131;nda kalm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu zay&#x131;f koalisyon h&#xFC;k&#xFC;metleri s&#x131;ras&#x131;nda da, ekonomik ve siyasi istikrar bozulmu&#x15F;, arkas&#x131;ndan post-modern 28 &#x15E;ubat 1997 Milli G&#xFC;venlik Kurulu Darbesi gelmi&#x15F;tir. Bunlara kar&#x15F;&#x131;l&#x131;k, 13 Aral&#x131;k 1983 tarihi ile 23 Haziran 1991 tarihleri aras&#x131;ndaki 8 y&#x131;ll&#x131;k s&#xFC;rede, tek ve ayn&#x131; partinin kurdu&#x11F;u &#xFC;&#xE7; h&#xFC;k&#xFC;met, yine 18 Kas&#x131;m 2002 tarihi ile g&#xFC;n&#xFC;m&#xFC;ze kadar 9 y&#x131;ll&#x131;k s&#xFC;re i&#xE7;inde ayn&#x131; partinin kurdu&#x11F;u 4 h&#xFC;k&#xFC;met i&#x15F; ba&#x15F;&#x131;nda kalm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Siyasi istikrar&#x131;n hakim oldu&#x11F;u bu d&#xF6;nemlerde, &#xFC;lke sorunlar&#x131;na &#xE7;&#xF6;z&#xFC;mler siyasi iktidarlar taraf&#x131;ndan bulunmu&#x15F;, Balyoz ve Ergenekon davalar&#x131;ndan anla&#x15F;&#x131;ld&#x131;&#x11F;&#x131;na g&#xF6;re, yasal dayanak ve ideolojik kadrola&#x15F;mada bir de&#x11F;i&#x15F;iklik yap&#x131;lmad&#x131;&#x11F;&#x131;, hatta fiili darbe planlar&#x131; yap&#x131;ld&#x131;&#x11F;&#x131; halde, darbe ve m&#xFC;dahale imkan&#x131; verilmemi&#x15F;tir. 3. NASIL B&#x130;R ANAYASA Yeni Anayasa: Temel insan hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerini korumal&#x131;, &#x130;&#xE7; bar&#x131;&#x15F;&#x131; sa&#x11F;lamal&#x131;, Adaleti temin ve hukukun &#xFC;st&#xFC;nl&#xFC;&#x11F;&#xFC; ilkesini tesis etmeli, Milli &#x130;radeyi hakim k&#x131;lmal&#x131; ve istikrar&#x131; muhafaza etmeli, &#xC7;a&#x11F;da&#x15F; ve ileri bir y&#xF6;netim sistemi olu&#x15F;turmal&#x131;, D&#x131;&#x15F; d&#xFC;nya ile yak&#x131;n ve devaml&#x131; ileti&#x15F;im kurma imkan&#x131; vermelidir. ASDER bu genel kabullerin temini i&#xE7;in a&#x15F;a&#x11F;&#x131;daki ilkeleri savunmakta ve Yeni Anayasa'da yer almas&#x131;n&#x131; talep etmektedir. a) ANAYASADA RESM&#x130; &#x130;DEOLOJ&#x130; OLMAMALIDIR Anayasa sadece devletle toplum aras&#x131;nda de&#x11F;il, ayn&#x131; zamanda toplumun birlikte ya&#x15F;amas&#x131;n&#x131; sa&#x11F;layan kendi aralar&#x131;nda yapt&#x131;&#x11F;&#x131; bir s&#xF6;zle&#x15F;me olmal&#x131;d&#x131;r. Her hangi bir ki&#x15F;inin toplumun geneliyle hi&#xE7;bir d&#xFC;&#x15F;&#xFC;nce ve inan&#xE7; benzerli&#x11F;i olmasa da, Anayasal haklar onu bu devletin vatanda&#x15F;&#x131; olmay&#x131; kabullenmesini sa&#x11F;lamal&#x131;d&#x131;r. Farkl&#x131;l&#x131;klara ayn&#x131; mesafede bir devlet &#xE7;at&#x131;s&#x131; olu&#x15F;turmal&#x131;d&#x131;r. Resmi bir ideoloji dikte etmesi, bir fikri, bir d&#xFC;&#x15F;&#xFC;nceyi benimseyip di&#x11F;erlerini &#xF6;tekile&#x15F;tirmesi, daha a&#xE7;&#x131;k ifade ile has&#x131;m saymas&#x131;; anla&#x15F;may&#x131;, uyu&#x15F;may&#x131;, e&#x15F;itlik ilkesini, adalet duygusunu baltalar; farkl&#x131; olanlar&#x131; tehlikeli, zararl&#x131; ve tehdit olarak g&#xF6;r&#xFC;r. Farkl&#x131; olanlar&#x131;, devletten, kamusal alandan, devlet hizmetlerinden soyutlar. Yak&#x131;n tarihimizde, Atat&#xFC;rk&#xE7;&#xFC;l&#xFC;k ve Kemalizm ad&#x131; alt&#x131;nda, sek&#xFC;ler-sol-kavmiyet&#xE7;i g&#xF6;r&#xFC;&#x15F; resmi ideoloji olarak benimsenmi&#x15F;; bu ideoloji d&#x131;&#x15F;&#x131;ndakiler b&#xF6;l&#xFC;c&#xFC; ve y&#x131;k&#x131;c&#x131; ak&#x131;m mensuplar&#x131; olarak, a&#x15F;&#x131;r&#x131; solcu, &#x131;rk&#xE7;&#x131;, a&#x15F;&#x131;r&#x131; sa&#x11F;c&#x131;, irticac&#x131;, K&#xFC;rt&#xE7;&#xFC;, Ermenici vb. olarak devletin g&#xFC;venlik belgelerinde tasnife tabi tutulmu&#x15F;; i&#xE7; tehdit olarak g&#xF6;r&#xFC;lm&#xFC;&#x15F;, kamu g&#xF6;revlerinden tasfiye edilmi&#x15F;, g&#xFC;venlik g&#xFC;&#xE7;lerine hedef olarak g&#xF6;sterilmi&#x15F;, d&#x131;&#x15F;lanm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Farkl&#x131; ideolojiler pe&#x15F;inen su&#xE7;lu ilan edilmi&#x15F;tir. Resmi ideolojinin mensubu olmamak, su&#xE7;lu say&#x131;lmak i&#xE7;in yeterli g&#xF6;r&#xFC;lm&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r. Resmi ideoloji, &#xF6;nce kamu g&#xF6;revlilerini b&#xF6;lm&#xFC;&#x15F;, benimsemeyenler tasfiye edilmi&#x15F;; Kamuda ideoloji birli&#x11F;i sa&#x11F;land&#x131;ktan sonra da toplum b&#xF6;l&#xFC;nm&#xFC;&#x15F; ve d&#xFC;&#x15F;man kamplara ayr&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Devlet hi&#xE7; bir ideolojiye taraf olamaz, temel insan hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerinin savunucu ve koruyucusudur. Hukuk, adalet, hak, e&#x15F;itlik, &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;k ve i&#xE7; bar&#x131;&#x15F; taraftar&#x131; olmal&#x131;d&#x131;r. b) DE&#x11E;&#x130;&#x15E;MEZ MADDELER BULUNMAMALIDIR De&#x11F;i&#x15F;mez ve de&#x11F;i&#x15F;tirilmesi teklif edilemez h&#xFC;k&#xFC;mler bulunmas&#x131;, Millete ve gelecek nesillere g&#xFC;vensizli&#x11F;i ifade eder. Ancak darbeci bir zihniyetin koruma i&#xE7;g&#xFC;d&#xFC;s&#xFC;n&#xFC;n mahsul&#xFC; olabilir. Anayasa, dayat&#x131;lan de&#x11F;il &#xFC;zerinde milletin konsens&#xFC;s sa&#x11F;lad&#x131;&#x11F;&#x131; bir anla&#x15F;ma metni olmal&#x131;d&#x131;r. 1982 Anayasas&#x131;n&#x131;n ilk &#xFC;&#xE7; maddesi ile 174. maddesindeki &#x130;nk&#x131;lap Kanunlar&#x131;, de&#x11F;i&#x15F;tirilemez maddeler olarak d&#xF6;rd&#xFC;nc&#xFC; maddede h&#xFC;kme ba&#x11F;lanm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. &#x130;lk &#xFC;&#xE7; maddede belirtilen hususlar&#x131;n de&#x11F;i&#x15F;tirilmesi kimsenin akl&#x131;na bile gelmeyebilir, b&#xF6;yle bir istek de olmayabilir. Ama bu g&#xFC;n uygun g&#xF6;r&#xFC;len bu h&#xFC;k&#xFC;mler yerine, bir zaman sonra toplum yeni ihtiya&#xE7;lar duyar ve yeni d&#xFC;zenlemelerle daha g&#xFC;zel hedeflere y&#xF6;nelece&#x11F;ini d&#xFC;&#x15F;&#xFC;n&#xFC;lebilir. Bu maddeyi koyanlar da toplumun aras&#x131;ndan ayr&#x131;lm&#x131;&#x15F; olabilir. Bu maddeler g&#xFC;n&#xFC;n &#x15F;artlar&#x131;na uygun hale getirilemeyecek midir? De&#x11F;i&#x15F;tirmek isteyenler &#xE7;&#x131;karsa, istemeyenlerle &#xE7;at&#x131;&#x15F;mal&#x131; m&#x131;d&#x131;r? Toplum istedikten sonra her madde ve anayasal kural de&#x11F;i&#x15F;tirilebilmelidir. c) LA&#x130;KL&#x130;K &#x130;LKES&#x130; ANAYASADA YER ALMAMALIDIR Laiklik ilkesi; bu ilke anayasas&#x131;nda bulunan &#xFC;&#xE7; devletten biri olarak, &#xDC;lkemizin 1924 Anayasas&#x131;na 1937 y&#x131;l&#x131;nda girmi&#x15F;; bu g&#xFC;n 200 'e yak&#x131;n &#xFC;lkeden sadece 21 'inin anayasas&#x131;nda bulunan; ama bizdeki uygulamas&#x131; hi&#xE7; bir &#xFC;lkenin uygulamas&#x131;na ve anayasaya koyma amac&#x131;na benzemeyen, &#xDC;lkemizin dindarlar&#x131; ba&#x15F;&#x131;nda Demokles'in k&#x131;l&#x131;c&#x131; gibi sallanan bir Anayasal kurald&#x131;r. Kimine g&#xF6;re din &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;, kimine g&#xF6;re din ile devlet i&#x15F;lerini birbirine kar&#x131;&#x15F;t&#x131;rmama kural&#x131;, kimine g&#xF6;re inan&#xE7;lar&#x131;n d&#x131;&#x15F;a vurulmamas&#x131;n&#x131;n ad&#x131;, kimine g&#xF6;re dinsizlik (ladin&#xEE;), kimine g&#xF6;re de din d&#xFC;&#x15F;manl&#x131;&#x11F;&#x131;d&#x131;r. Sonu&#xE7;ta kas&#x131;tl&#x131; olarak tan&#x131;m&#x131; yap&#x131;lmam&#x131;&#x15F; ve &#x130;slam&#xEE; inanc&#x131; toplum vicdanlar&#x131;ndan s&#xF6;k&#xFC;p almak amac&#x131;yla, Anayasadaki &#x201C;Dini &#x130;sl&#xE2;m&#x201D; yerine getirilmi&#x15F; yabanc&#x131; bir kavramd&#x131;r. Yani, Anayasaya girdi&#x11F;i tarihten itibaren devletin resmi dini olmu&#x15F;tur. Bu dini (laikli&#x11F;i) benimsemeyen, inanc&#x131;n&#x131; g&#xF6;nl&#xFC;ne bast&#x131;ram&#x131;yorsa devlette tutunamam&#x131;&#x15F;, vatanda&#x15F; ise devlet kap&#x131;s&#x131;na yakla&#x15F;t&#x131;r&#x131;lmam&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Temel insan haklar&#x131;na ayk&#x131;r&#x131;, anti demokratik bir kurald&#x131;r. Yeni anayasada yer almamal&#x131;d&#x131;r. B&#xFC;t&#xFC;n inan&#xE7;lar, devletin korumas&#x131;nda olmal&#x131;d&#x131;r. &#x130;nan&#xE7;lar anayasa ve yasalarla korunmal&#x131;, m&#xFC;dahaleler yasalarla engellenmelidir. 'u M&#xFC;sl&#xFC;man olan &#xFC;lkemizde yeni yap&#x131;lacak Anayasan&#x131;n Hi&#xE7;bir maddesi ve h&#xFC;km&#xFC;, Kur'an-&#x131; Kerim'in hi&#xE7; bir ayetine ters olmamal&#x131;d&#x131;r. Bu hususun temini i&#xE7;in, Meclis Yeni Anayasa Komisyonunun &#xE7;al&#x131;&#x15F;malar&#x131;nda, Diyanet &#x130;&#x15F;leri Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;ndan bir heyet de haz&#x131;r bulunmal&#x131;d&#x131;r. d) RESM&#x130; D&#x130;L T&#xDC;RK&#xC7;E OLMALI, ANA D&#x130;LDE E&#x11E;&#x130;T&#x130;M &#x130;MKANI SA&#x11E;LANMALIDI Dil, millet olman&#x131;n birle&#x15F;tirici de&#x11F;erlerinden biri olmakla beraber, farkl&#x131; etnik gruplar&#x131;n da devletin e&#x15F;it hak sahibi vatanda&#x15F;lar&#x131; olabilmeleri i&#xE7;in k&#xFC;lt&#xFC;r&#xFC;n&#xFC; ve dilini kullan&#x131;p ya&#x15F;atma imkan&#x131; sa&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. Herkese diledi&#x11F;i dili konu&#x15F;ma ve kullanma &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC; tan&#x131;nmal&#x131;d&#x131;r. Etnik gruplar&#x131;n dilini konu&#x15F;ma, geli&#x15F;tirme ve kendi dilinde e&#x11F;itim yapma &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;, anayasa ile koruma alt&#x131;na al&#x131;nmal&#x131;d&#x131;r. Ama devletin kurumlar&#x131;nda ve uluslar aras&#x131; ili&#x15F;kilerde resmi dil T&#xFC;rk&#xE7;e olmal&#x131;d&#x131;r. e) TEMEL &#x130;NSAN HAK VE &#xD6;ZG&#xDC;RL&#xDC;KLER&#x130; KISITLANMAMALIDIR 1982 Anayasas&#x131;, bir taraftan temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kleri ifade ederken, akabinde Devletin g&#xFC;venli&#x11F;i i&#xE7;in k&#x131;s&#x131;tlamalar&#x131;n&#x131; saymaktad&#x131;r. &#x130;nsan&#x131;n do&#x11F;u&#x15F;tan gelen negatif hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kleri olarak say&#x131;lan hayat hakk&#x131;, din ve vicdan &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;, fikir ve d&#xFC;&#x15F;&#xFC;nce &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;, mal edinme &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;, ahlak&#x131; ve neslin korunmas&#x131; anayasal g&#xFC;vence alt&#x131;na al&#x131;nmal&#x131;d&#x131;r. K&#x131;s&#x131;tlanmamal&#x131;d&#x131;r. Bu &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klere vaki olabilecek tecav&#xFC;zler yasalarla yasaklanmal&#x131;d&#x131;r. &#x130;nsan&#x131;n sosyal ve ekonomik haklar&#x131;ndan olan e&#x11F;itim-&#xF6;&#x11F;retim, sa&#x11F;l&#x131;k, meslek edinme, e&#x11F;lenme, dinlenme, seyahat etme, &#xE7;al&#x131;&#x15F;ma ve i&#x15F; kurma &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC; de pozitif hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kleridir. Bu hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kler, sivil toplum ve cemiyet hayat&#x131; i&#xE7;inde geli&#x15F;tirilecek haklard&#x131;r. Anayasada bu &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerin kullan&#x131;labilmesi i&#xE7;in sivil toplumun &#xF6;rg&#xFC;tlenmesi imkan&#x131; sa&#x11F;lanmal&#x131; ve sivil toplum kurulu&#x15F;lar&#x131; te&#x15F;vik edilmelidir. Bu &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;k alan&#x131; da k&#x131;s&#x131;tlamas&#x131;z koruma alt&#x131;na al&#x131;nmal&#x131;d&#x131;r. &#x130;nsan&#x131;n aktif hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;kleri de siyasi hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerini ifade etmektedir. Bu tasnifte ge&#xE7;en se&#xE7;me, se&#xE7;ilme, parti ve dernek kurma, parti ve derneklere &#xFC;ye olma haklar&#x131;, ki&#x15F;ilerin y&#xF6;netime kat&#x131;lma ve y&#xF6;netimde s&#xF6;z sahibi olma imkan&#x131; verdi&#x11F;inde, bu hakk&#x131; kullanmas&#x131; te&#x15F;vik edilmeli ve kolayla&#x15F;t&#x131;r&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Anayasa, devlet hizmetlerinin merkezine, insana hizmeti koymal&#x131;d&#x131;r. &#x130;nsan&#x131; ya&#x15F;at&#x131;p koruyup geli&#x15F;tirmeyi esas almal&#x131;, tecav&#xFC;zlerin cezaland&#x131;r&#x131;lmas&#x131; i&#xE7;in yasal d&#xFC;zenlemeler yap&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. f) &#x130;DAM CEZASI KONULMALIDIR Ya&#x15F;ama hakk&#x131; ki&#x15F;inin temel hakk&#x131;d&#x131;r. Bu hakk&#x131; koruma alt&#x131;na alabilmek i&#xE7;in, tasarlayarak bir hayata kast etmek isteyeni, ger&#xE7;ekten cayd&#x131;racak bir cezas&#x131; olmal&#x131;d&#x131;r. &#x130;nanc&#x131;m&#x131;z, cezan&#x131;n etkili olmas&#x131;, su&#xE7; say&#x131;lan fiillerin i&#x15F;lenmesini &#xF6;nleyece&#x11F;i; etkili olmamas&#x131; da ki&#x15F;ileri su&#xE7;a te&#x15F;vik edece&#x11F;i istikametindedir. Ba&#x15F;ka fiiller i&#xE7;in konulmasa da taamm&#xFC;den insan &#xF6;ld&#xFC;ren ki&#x15F;ilere &#xF6;l&#xFC;m cezas&#x131; verilebilmelidir. Bu &#x15F;ekilde masum insanlar&#x131;n &#xF6;ld&#xFC;r&#xFC;lmeleri &#xF6;nlenebilecektir. Ancak &#xF6;ld&#xFC;r&#xFC;len ki&#x15F;inin ailesi taraf&#x131;ndan katilin &#xF6;l&#xFC;m cezas&#x131; farkl&#x131; cezalara &#xE7;evrilebilmelidir. g) VATANDA&#x15E;IN ANAYASAL SIFATI OLMAMALIDIR Anayasam&#x131;zda, kavmiyet&#xE7;ili&#x11F;i &#xE7;a&#x11F;r&#x131;&#x15F;t&#x131;racak ve milletimiz aras&#x131;nda etnik rekabete sebep olacak terim ve s&#xF6;zler bulunmamal&#x131;d&#x131;r. Anayasam&#x131;z, az&#x131;nl&#x131;k gruplar&#x131;n s&#xF6;ylemlerine tak&#x131;l&#x131;p kalmamal&#x131;d&#x131;r. B&#xFC;t&#xFC;n vatanda&#x15F;lar&#x131;m&#x131;za ve etnik kimliklerine e&#x15F;it mesafede bulunmal&#x131;d&#x131;r. Kimseye faydas&#x131; olmayacak inatla&#x15F;ma ve etnik &#xFC;st&#xFC;nl&#xFC;k yar&#x131;&#x15F;&#x131;na sebep olacak ifadelerden sak&#x131;n&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. &#x201C;T&#xFC;rkiye Cumhuriyetine vatanda&#x15F;l&#x131;k ba&#x11F;&#x131; ile ba&#x11F;l&#x131; olan herkese, din ve &#x131;rk fark&#x131; g&#xF6;zetilmeden T&#xFC;rk denir.&#x201D; YER&#x130;NE; Anayasada, &#x201C; Vatanda&#x15F;l&#x131;k temel bir hakt&#x131;r. Kanunun &#xF6;ng&#xF6;rd&#xFC;&#x11F;&#xFC; esaslara uygun olarak bu stat&#xFC;y&#xFC; kazanan herkes T&#xFC;rkiye Cumhuriyeti Vatanda&#x15F;&#x131;d&#x131;r.&#x201D; ifadesi yer almal&#x131;d&#x131;r. h) BA&#x15E;KANLIK S&#x130;STEM&#x130; OLMALIDIR Yeni Cumhurba&#x15F;kan&#x131;m&#x131;z halkoyu ile se&#xE7;ilecektir. Halkoyu ile se&#xE7;ilmi&#x15F; ama sorumsuz bir Cumhurba&#x15F;kan&#x131;, Meclis taraf&#x131;ndan i&#x15F; ba&#x15F;&#x131;na getirilmi&#x15F; ama b&#xFC;t&#xFC;n y&#xFC;r&#xFC;tmeden sorumlu bir ba&#x15F;bakan, i&#x15F;lerin &#xE7;&#x131;kmaza girmesi i&#xE7;in olabilecek en etkili form&#xFC;l olabilir. Cumhurba&#x15F;kan&#x131; her h&#xE2;l&#xFC;k&#xE2;rda 'nin &#xFC;zerinde bir oy ile se&#xE7;ilecektir. Ama Ba&#x15F;bakan&#x131;n i&#xE7;inden &#xE7;&#x131;kt&#x131;&#x11F;&#x131; partinin genellikle halktan % 50 oy alamayabilir. Hele koalisyon zorunlu ise, bu oran daha a&#x15F;a&#x11F;&#x131;ya inecektir. Hangisi halk&#x131;n g&#xFC;venine daha &#xE7;ok lay&#x131;kt&#x131;r meselesi her zaman zihinleri kurcalayan ve kurcalanan bir mesele olacakt&#x131;r. Mevcut durum, &#xFC;lkeyi iki ba&#x15F;l&#x131; bir y&#xF6;netime g&#xF6;t&#xFC;r&#xFC;r. Di&#x11F;er taraftan, parlamenter demokraside, yani ba&#x15F;bakan&#x131;n parlamento taraf&#x131;nda se&#xE7;ilmesi, Meclisin h&#xFC;k&#xFC;met &#xFC;zerindeki denetim rol&#xFC;n&#xFC; zay&#x131;flatmaktad&#x131;r. Se&#xE7;im sistemimiz de dikkate al&#x131;nd&#x131;&#x11F;&#x131;nda, Ba&#x15F;bakan&#x131;n partisi &#xFC;zerindeki otoritesi nedeni ile TBMM, Ba&#x15F;bakan talimat&#x131; ile kanun &#xE7;&#x131;karan bir mekanizmadan &#xF6;teye gidememektedir. B&#xF6;yle olunca, yani Parlamento H&#xFC;k&#xFC;metin ve Ba&#x15F;bakan&#x131;n g&#xF6;lgesinde kal&#x131;nca, ba&#x15F;ka g&#xFC;&#xE7;ler ve yarg&#x131;, zaman zaman her iki g&#xFC;c&#xFC; de etkisi alt&#x131;na alabilmektedir. Kuvvetler ayr&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131; prensibinin daha etkili olmas&#x131;, y&#xFC;r&#xFC;tmenin g&#xFC;n&#xFC;n &#x15F;artlar&#x131;na uygun &#x15F;ekilde s&#xFC;ratli icraat yapma imkan&#x131;na sahip olmas&#x131;, iki ba&#x15F;l&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131;n ortadan kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131;, TBMM 'nin y&#xFC;r&#xFC;tmeyi daha etkili bir &#x15F;ekilde denetleme imkan&#x131;na sahip olmas&#x131;, d&#x131;&#x15F; d&#xFC;nya ile ileti&#x15F;imin daha etkili yap&#x131;labilmesi, Ba&#x15F;kan &#xFC;st&#xFC;nde vesayetin m&#xFC;mk&#xFC;n olmamas&#x131; a&#xE7;&#x131;s&#x131;ndan; T&#xFC;rkiye Ba&#x15F;kanl&#x131;k sistemi ile y&#xF6;netilmelidir. i) Y&#xD6;NET&#x130;M &#x15E;EKL&#x130;, B&#xD6;LGEL&#x130; &#xDC;N&#x130;TER DEVLET VE &#x130;DAR&#x130; &#xD6;ZERKL&#x130;K &#x130;LKELER&#x130;NE G&#xD6;RE D&#xDC;ZENLENMEL&#x130;D&#x130;R Ferdi faaliyetlerin bile k&#xFC;resel &#xF6;l&#xE7;eklere g&#xF6;re ayarland&#x131;&#x11F;&#x131; bir &#xE7;a&#x11F;da, &#xDC;lke sorunlar&#x131; sadece s&#x131;n&#x131;rlar&#x131;n i&#xE7;erisi d&#xFC;&#x15F;&#xFC;n&#xFC;lerek &#xE7;&#xF6;z&#xFC;lemez. Devletin b&#xFC;t&#xFC;n fonksiyonlar&#x131; da d&#x131;&#x15F; d&#xFC;nya ve k&#xFC;resel geli&#x15F;meler dikkate al&#x131;narak yerine getirilmesi gerekir. Her Bakanl&#x131;k asli faaliyet alanlar&#x131;nda d&#x131;&#x15F; dengeleri d&#xFC;&#x15F;&#xFC;nmelidir. E&#x11F;itim, ekonomi, savunma, ula&#x15F;t&#x131;rma, adalet, ticaret, sanayi, g&#xFC;mr&#xFC;k ve akl&#x131;m&#x131;za gelen her faaliyet, hem d&#x131;&#x15F; d&#xFC;nyaya hem de &#xFC;lke sath&#x131;na hitap ederek, ulusal g&#xFC;venlik ve refah sa&#x11F;lanabilir. B&#xF6;yle olunca, merkezden y&#xF6;netim, yani devletin asli b&#xFC;t&#xFC;n faaliyet alanlar&#x131;n&#x131; te&#x15F;kil eden Bakanl&#x131;klar, sevk ve idare prensipleri bak&#x131;m&#x131;ndan, hem d&#x131;&#x15F; d&#xFC;nyay&#x131; takip edip, zaman&#x131;nda uygun politikalar geli&#x15F;tirmek, hem de &#xFC;lkenin en &#xFC;cra k&#xF6;&#x15F;esindeki kendileri ile ilgili faaliyetleri aksaks&#x131;z y&#xFC;r&#xFC;tebilmek imkan&#x131;na sahip olamazlar. O zaman, merkezin bir k&#x131;s&#x131;m yetkileri mahalli idarelere terkedilmelidir. Bu yap&#x131;l&#x131;rken de &#xFC;niter yap&#x131; bozulmamal&#x131;d&#x131;r. Merkezi idare, yasama, yarg&#x131;, i&#xE7; g&#xFC;venlik, d&#x131;&#x15F;a kar&#x15F;&#x131; savunma ve d&#x131;&#x15F; politika ile ilgili yetki ve sorumluluklar&#x131; merkezi y&#xF6;netimde tutarak, merkezi y&#xF6;netimin dikkatini bu faaliyet alanlar&#x131; ve d&#x131;&#x15F; ili&#x15F;kilere tahsis ederse, y&#xFC;r&#xFC;tmeyi de, denetimi i&#xE7;in uygun tedbirleri ald&#x131;&#x11F;&#x131; mahalli idareler ile b&#xF6;l&#xFC;&#x15F;erek, &#xF6;zellikle b&#xFC;t&#xE7;e yapma gelir ve giderinin kontrol&#xFC;n&#xFC; se&#xE7;ilmi&#x15F; mahalli organ ve makamlarca yap&#x131;lmas&#x131;n&#x131; sa&#x11F;larsa, hem &#xFC;niter yap&#x131;y&#x131; muhafaza, hem de global &#xF6;l&#xE7;ekte ve &#xE7;a&#x11F;da&#x15F; bir y&#xF6;netim ile &#xFC;lkesinin g&#xFC;venli&#x11F;ini ve milletinin refah&#x131;n&#x131; daha ekonomik, daha s&#xFC;ratli ve daha kaliteli olarak sa&#x11F;layabilir. Her makam kendine ba&#x11F;l&#x131; en fazla 10 unsuru sevk ve idare edebilir. Bu d&#xFC;&#x15F;&#xFC;n&#xFC;lerek, B&#xF6;lgesel y&#xF6;netimler olu&#x15F;turulmal&#x131;d&#x131;r. Bu b&#xF6;lgesel y&#xF6;netimlere de iller ba&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. Yedi co&#x11F;rafi b&#xF6;lgenin s&#x131;n&#x131;rlar&#x131; B&#xF6;lgesel Y&#xF6;netimlerin de s&#x131;n&#x131;rlar&#x131; olmal&#x131;d&#x131;r. Etnik b&#xF6;l&#xFC;nme korkusu, etkin y&#xF6;netim te&#x15F;kilatlanmas&#x131;na engel olmamal&#x131;d&#x131;r. Adil y&#xF6;netim, b&#xF6;l&#xFC;nmeyi de&#x11F;il, yeni kat&#x131;l&#x131;mlar&#x131; sa&#x11F;lar. Korkular&#x131;m&#x131;z&#x131; atmal&#x131;y&#x131;z. &#x130;dari &#xF6;zerklik ve b&#xF6;lgesel idarelerin, &#xFC;niter yap&#x131;y&#x131; g&#xFC;&#xE7;lendirici etki yapaca&#x11F;&#x131;na kesin g&#xF6;z&#xFC; ile bak&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Anayasada &#xDC;lkemizin y&#xF6;netim bi&#xE7;imi; &#xDC;niter, B&#xF6;lgeli Devlet ilkesine uygun &#x130;dari yerinden y&#xF6;netim modeli ile; Yasama ve Yarg&#x131; yetkisi merkezi y&#xF6;netimde, Y&#xFC;r&#xFC;tme yetkisinin bir k&#x131;sm&#x131; b&#xF6;lge idarelerine, B&#xF6;lge idareleri de kendi y&#xFC;r&#xFC;tme yetkisinin bir k&#x131;sm&#x131;n&#x131; alt kademedeki mahalli idarelere aktarm&#x131;&#x15F; olarak, Merkezi H&#xFC;k&#xFC;metin bu yetkilerde artt&#x131;rma ve eksiltme yetisi ile b&#xF6;lge ve alt mahalli idareleri denetleme yetkisini elinde bulundurdu&#x11F;u bir sistem olmal&#x131;d&#x131;r. j) M&#x130;LL&#x130; &#x130;RADEN&#x130;N B&#xDC;T&#xDC;N DEVLET KURUMLARI &#xDC;ZER&#x130;NDE OTOR&#x130;TE KURMASI SA&#x11E;LANMALIDIR Milli iradenin tecellig&#xE2;h&#x131;, T&#xFC;rkiye B&#xFC;y&#xFC;k Millet Meclisidir. Meclis, yani yasama organ&#x131; y&#xFC;r&#xFC;tmeyi denetleyebilmeli; Y&#xFC;r&#xFC;tme Organ&#x131;, b&#xFC;t&#xFC;n devlet kurumlar&#x131; &#xFC;zerinde otorite sa&#x11F;layabilmeli; Yarg&#x131; da ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;z ve tarafs&#x131;z olmal&#x131;, ama yasama ve y&#xFC;r&#xFC;tmeye m&#xFC;dahale edememelidir. Millet Vekilleri, mevcut se&#xE7;im sistemi i&#xE7;erisinde, parti &#xFC;st organlar&#x131;n&#x131;n ve liderin kontrol&#xFC;nde oldu&#x11F;undan yasaman&#x131;n y&#xFC;r&#xFC;tme &#xFC;zerindeki etkin denetimi m&#xFC;mk&#xFC;n olamamaktad&#x131;r. &#x130;ki Meclisli Ba&#x15F;kanl&#x131;k sistemi, ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;z ve g&#xFC;&#xE7;l&#xFC; parlamento demektir. Milletin se&#xE7;tiklerinin her kuruma hakim olmas&#x131;n&#x131; istiyorsak, Anayasada Ba&#x15F;kanl&#x131;k sistemi olu&#x15F;turulmal&#x131;d&#x131;r. Partiler demokrasinin vaz ge&#xE7;ilmez organlar&#x131;d&#x131;r. Meclis g&#xFC;c&#xFC;n&#xFC; partilerden, partiler de g&#xFC;c&#xFC;n&#xFC; sahip olduklar&#x131; oy potansiyelinden al&#x131;rlar. Parlamenter demokraside, Meclisin &#xE7;&#x131;kard&#x131;&#x11F;&#x131; h&#xFC;k&#xFC;metler, y&#xFC;r&#xFC;tmenin b&#xFC;t&#xFC;n organlar&#x131;na hakim olabilmesi i&#xE7;in mecliste &#xE7;o&#x11F;unlu&#x11F;a sahip olmal&#x131;d&#x131;r. Koalisyon yapmak mecburiyetinde olan bir oy da&#x11F;&#x131;l&#x131;mdan &#xE7;&#x131;kacak h&#xFC;k&#xFC;metler, zay&#x131;f h&#xFC;k&#xFC;metlerdir. Devletin Kurumlar&#x131; &#xFC;zerinde yeterli otorite tesis etmesi zordur. Bu nedenle, temsilde adaletten feragat edilip, y&#xF6;netimde istikrar sa&#x11F;layacak &#x15F;ekilde se&#xE7;im barajlar&#x131; y&#xFC;kseltilmeli, iki Partili, iki meclisli Ba&#x15F;kanl&#x131;k sistemi olu&#x15F;turulmal&#x131;d&#x131;r. Y&#xFC;r&#xFC;tmeye ba&#x11F;l&#x131; Kurumlar, kontrol edilemez &#x15F;ekle girmemeleri i&#xE7;in, gerekli kontrol ve denetim imkan&#x131;, Anayasa ile h&#xFC;k&#xFC;metlere verilmelidir. k) S&#x130;V&#x130;L D&#x130;KTAT&#xD6;RL&#xDC;&#x11E;&#xDC;N YOLU KAPATILMALIDIR Kuvvetler ayr&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131; prensibinin en g&#xFC;&#xE7;l&#xFC; &#x15F;ekilde uyguland&#x131;&#x11F;&#x131; ba&#x15F;kanl&#x131;k sitemi, ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;z ve etkin parlamento g&#xFC;c&#xFC; nedeniyle, sivil ve askeri diktat&#xF6;rl&#xFC;&#x11F;e, darbe ve m&#xFC;dahalelere f&#x131;rsat vermez. Bu nedenle, Anayasa ile Ba&#x15F;kanl&#x131;k sistemi getirilmelidir. l) S&#x130;YASET&#x130;N &#xDC;ZER&#x130;NDE YARGI VESAYET&#x130; OLMAMALIDIR Yarg&#x131;n&#x131;n yasama ve y&#xFC;r&#xFC;tme &#xFC;zerindeki bask&#x131;s&#x131;na engel olmak ve Devletin tepesinde &#xE7;at&#x131;&#x15F;man&#x131;n &#xF6;nlenmesi; Yasama, y&#xFC;r&#xFC;tme ve yarg&#x131; organlar&#x131; aras&#x131;ndaki problemlerde karar merciinin, milletin oylar&#x131; ile gelmi&#x15F; TBMM 'ne b&#x131;rak&#x131;lmas&#x131;; hem milletin huzur ve g&#xFC;veni, hem de &#xFC;lkenin istikrar&#x131; i&#xE7;in zaruri oldu&#x11F;undan, Anayasa Mahkemesinin, Cumhurba&#x15F;kan&#x131; dahil y&#xFC;r&#xFC;tme ve yasama organlar&#x131; ile siyasi partilere ait, kararlar&#x131;n&#x131;n onay mercii, TBMM 'i olmal&#x131;d&#x131;r. Siyas&#xEE; birer makam olan Yarg&#x131;tay, Dan&#x131;&#x15F;tay ve Say&#x131;&#x15F;tay Ba&#x15F;kanlar&#x131; ile Yarg&#x131;tay Ba&#x15F;savc&#x131;s&#x131;n&#x131;n se&#xE7;imi de TBMM taraf&#x131;ndan yap&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Yarg&#x131;tay Ba&#x15F;savc&#x131;s&#x131;n&#x131;n iddianameleri de TBMM'nin onay&#x131;ndan sonra Anayasa Mahkemesine g&#xF6;nderilmelidir. Yetkilerin TBMM'de toplanmas&#x131;n&#x131;n, yarg&#x131; organlar&#x131;na siyasetin hakim olaca&#x11F;&#x131; istikametinde bir endi&#x15F;e has&#x131;l olursa; milletin de&#x11F;erlerine ters ideolojiler hakim olaca&#x11F;&#x131;na, milletin iradesinin hakim olmas&#x131;n&#x131;n daha iyi oldu&#x11F;u d&#xFC;&#x15F;&#xFC;n&#xFC;lerek endi&#x15F;eler giderilebilir. m) Y&#xD6;K KALMALI, &#xDC;N&#x130;VERS&#x130;TELERDE B&#x130;L&#x130;MSEL &#xD6;ZERKL&#x130;K SA&#x11E;LANMALIDIR. Y&#xF6;netim kadrolar&#x131;nda ve &#xF6;&#x11F;retim g&#xF6;revlerinde bulunan elemanlar&#x131;n hakk&#x131;nda soru&#x15F;turma a&#xE7;t&#x131;rma ve gerekti&#x11F;inde g&#xF6;revden alma yetkisi ile Y&#xD6;K Ba&#x15F;kan&#x131; ve Rekt&#xF6;rlerin se&#xE7;im, atama ve g&#xF6;revden alma yetkisi TBMM 'e verilmelidir. &#xDC;niversitelerin bilimsel &#xF6;zerkli&#x11F;inin tesisi i&#xE7;in ilave tedbirler Anayasa ve ilgili Kanunlar&#x131;nda gerekli d&#xFC;zenlemeler yap&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. n) ASKER S&#x130;YASET&#x130;N &#xDC;ZER&#x130;NDE VESAYET KURAMAMALIDIR Yeni Anayasa aray&#x131;&#x15F;lar&#x131;n&#x131;n merkezindeki sebep; son 50 y&#x131;l&#x131;m&#x131;za askeri darbelerin ve ba&#x15F;ta siyaset olmak &#xFC;zere devletin kurumlar&#x131; &#xFC;zerinde asker vesayetinin kurulmu&#x15F; olmas&#x131; ile, son iki Anayasan&#x131;n darbeci askerler taraf&#x131;ndan yap&#x131;lm&#x131;&#x15F; olmas&#x131;d&#x131;r. Bu nedenle, birinci b&#xF6;l&#xFC;mde &#xFC;zerinde durdu&#x11F;umuz, darbelerin ve askeri vesayet sisteminin dayanaklar&#x131;n&#x131;n Anayasam&#x131;zdan ve y&#xFC;r&#xFC;rl&#xFC;kteki mevzuattan &#xE7;&#x131;kar&#x131;lmas&#x131; hususu, yeni anayasan&#x131;n haz&#x131;rlanmas&#x131;nda &#xF6;nemli bir saik olmal&#x131;d&#x131;r. Yeni Anayasa, darbelere dayanak yap&#x131;lan yasal mevzuat&#x131;, ideolojik kadrola&#x15F;maya imkan veren yasal mevzuat&#x131; ve istikrar&#x131; bozan yasal mevzuat&#x131; ortadan kald&#x131;rmal&#x131;d&#x131;r. Millet bu hususta kararl&#x131;d&#x131;r. TBMM de ayn&#x131; kararl&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131; g&#xF6;stermelidir. M&#xFC;teakip f&#x131;kralarda belirtilen prensipler &#x131;&#x15F;&#x131;&#x11F;&#x131;nda, Anayasa ve yasalarda gerekli d&#xFC;zenlemeler yap&#x131;ld&#x131;&#x11F;&#x131; takdirde, y&#xFC;kselme ve ilerleme yolunda, Devletimizin &#xF6;n&#xFC;ndeki engeller azalaca&#x11F;&#x131; gibi Silahl&#x131; kuvvetlerimizin de daha g&#xFC;&#xE7;l&#xFC; olaca&#x11F;&#x131; ku&#x15F;kusuzdur. Bunun i&#xE7;in ; 1) M&#x130;LL&#x130; G&#xDC;VENL&#x130;K KURULU KALDIRILMALIDIR Darbelerin ve dayatmalar&#x131;n merkezinde bulunun askerin, Cumhurba&#x15F;kan&#x131; Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda toplanan MGK 'nun i&#xE7;inde Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;ndan ba&#x15F;ka &#xFC;&#xE7; Kuvvet Komutan&#x131; ve Jandarma Genel Komutan&#x131; ile temsil edilmesi, siyasete m&#xFC;dahale i&#xE7;in Silahl&#x131; Kuvvetlere ayr&#x131; bir siyas&#xEE; g&#xFC;&#xE7; vermektedir. Ba&#x15F;bakan ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda, askeri ve g&#xFC;venlik konular&#x131;n&#x131;n g&#xF6;r&#xFC;&#x15F;&#xFC;lmesine imkan veren zaten Y&#xFC;ksek Askeri &#x15E;ura bulunmaktad&#x131;r. Ama&#xE7;, Silahl&#x131; Kuvvetlerin harbe haz&#x131;rl&#x131;k durumu ve d&#x131;&#x15F; tehditlere kar&#x15F;&#x131; al&#x131;nacak tedbirler ise, bu meseleler zaten Y&#xFC;ksek Asker&#xEE; &#x15E;&#xFB;ran&#x131;n g&#xF6;revleri i&#xE7;indedir. MGK 'nun sivil &#xFC;yelerinden olan, Ba&#x15F;bakan Yard&#x131;mc&#x131;lar&#x131;, &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri, d&#x131;&#x15F;i&#x15F;leri, Adalet Bakanlar&#x131; da &#x15E;&#xFB;ra &#xDC;yelerinin aras&#x131;na kat&#x131;larak; Y&#xFC;ksek Asker&#xEE; &#x15E;&#xFB;ra, MGK 'n&#x131;n i&#x15F;levini yapabilecek hale d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r&#xFC;lebilir. MGK &#x2019;u; Cumhurba&#x15F;kan&#x131; Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda &#x201C;DEVLET &#x15E;&#xDB;RASINA&#x201D; d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r&#xFC;lmeli, &#xFC;yeleri TBMM, Y&#xFC;ksek Yarg&#x131;, Y&#xFC;r&#xFC;tme ve Ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;z Kurumlar&#x131;n temsilcilerinden olu&#x15F;mal&#x131;, bu kurulda TSK&#x2019;ni sadece Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131; temsil etmelidir. Milli G&#xFC;venlik Kurulu Genel Sekreterli&#x11F;inin kadrosu tamamen siville&#x15F;tirilmeli, &#x201C;Devlet &#x15E;&#xFB;ras&#x131; Genel Sekreterli&#x11F;i&#x201D; haline d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r&#xFC;lmelidir. 2) GENELKURMAY BA&#x15E;KANLI&#x11E;I MSB'LI&#x11E;INA BA&#x11E;LANMALI VE TSK YEN&#x130;DEN YAPILANDIRILMALIDIR 1982 Anayasas&#x131;; Milli g&#xFC;venli&#x11F;in sa&#x11F;lanmas&#x131;nda ve Silahl&#x131; Kuvvetlerin yurt savunmas&#x131;na haz&#x131;rlanmas&#x131;ndan, T&#xFC;rkiye B&#xFC;y&#xFC;k Millet Meclisine kar&#x15F;&#x131; Bakanlar Kurulunu sorunlu tutmakta; Bakanlar kurulunca teklif edilip Cumhurba&#x15F;kan&#x131;nca atanmas&#x131;n&#x131; vaz etti&#x11F;i Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;n&#x131;n g&#xF6;rev ve yetkilerinin kanunla d&#xFC;zenlenece&#x11F;ini; bu g&#xF6;rev ve yetkilerinden dolay&#x131; da Ba&#x15F;bakana kar&#x15F;&#x131; sorumlu oldu&#x11F;unu; Silahl&#x131; Kuvvetlerin Komutan&#x131; oldu&#x11F;unu; sava&#x15F;ta ise ba&#x15F;komutanl&#x131;k g&#xF6;revini Cumhurba&#x15F;kan&#x131; nam&#x131;na yerine getirece&#x11F;ini ifade etmektedir. (Md.117) Darbecilerin se&#xE7;erek koydu&#x11F;u ifadelerle, Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;, sanki &#xF6;zerk bir Komutanl&#x131;k haline getirilmi&#x15F;, elinde bulundurdu&#x11F;u silahl&#x131; g&#xFC;&#xE7;, sahip oldu&#x11F;u anayasal ve yasal yetkilerle, Devletin tepesinden alt organlar&#x131;na kadar otorite tesis ederek, vesayet&#xE7;i bir sistemin olu&#x15F;mas&#x131;na ve dolay&#x131;s&#x131;yla darbe ve m&#xFC;dahalelere zemin haz&#x131;rlanm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Darbe tehdidi alt&#x131;nda, &#xE7;ok ba&#x15F;l&#x131; y&#xF6;netim, &#xFC;lkenin geli&#x15F;ip y&#xFC;kselmesinde engeller &#xE7;&#x131;karm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Anayasal ve yasal Kurullara yap&#x131;lan m&#xFC;dahaleler, siyasi istikrar&#x131;n, arkas&#x131;ndan ekonomik istikrar&#x131;n bozulmas&#x131;na, m&#xFC;teakiben de anar&#x15F;i ve kaosun gelmesine, bu durumda fiili askeri m&#xFC;dahale ve darbelere sebep olmu&#x15F;tur. Bu nedenle, Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131; siyasi otoritenin kontrol&#xFC;ne sokulmal&#x131;, te&#x15F;kilat ba&#x11F;lant&#x131;lar&#x131; yeni anayasada yeniden d&#xFC;zenlenmeli; Silahl&#x131; Kuvvetlerin &#xE7;a&#x11F;da&#x15F; gerekler ve &#xDC;lkemizin uluslararas&#x131; etkinli&#x11F;ini artt&#x131;racak &#x15F;ekilde yeniden organize edilmelidir. Burada, bar&#x131;&#x15F;ta da, sava&#x15F;ta da, TSK 'nin sevk ve idaresinin, se&#xE7;ilmi&#x15F; sivil irade taraf&#x131;ndan yap&#x131;lmas&#x131; sa&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. &#xDC;lkemizde, Ba&#x15F;kanl&#x131;k siteminin ihdas edilmesinin, bu meselenin halline de demokratik bir &#xE7;&#xF6;z&#xFC;m olaca&#x11F;&#x131; de&#x11F;erlendirilmelidir. Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;, dan&#x131;&#x15F;manl&#x131;k ve Kuvvetler aras&#x131;nda koordinasyonu sa&#x11F;layacak yeterlikte k&#xFC;&#xE7;&#xFC;lt&#xFC;lerek Milli savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanl&#x131;klar&#x131; da direkt olarak Milli Savunma Bakan&#x131;na ba&#x11F;l&#x131; olmal&#x131;d&#x131;r. Kara Kuvvetlerinde Ordu Karargahlar&#x131; kald&#x131;r&#x131;l&#x131;p, Kolordular direkt Kara Kuvvetleri Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. Bar&#x131;&#x15F; zaman&#x131;ndaki d&#xFC;&#x15F;&#xFC;k d&#xFC;zeyli &#xE7;at&#x131;&#x15F;malar i&#xE7;in, do&#x11F;uda, bat&#x131;da ve merkezde birer, yurt d&#x131;&#x15F;&#x131; ittifak g&#xF6;revleri i&#xE7;in de bir kolordu b&#xFC;t&#xFC;n personeli ile profesyonel hale getirilmeli; Topyek&#xFB;n sava&#x15F; i&#xE7;in askerlik yapma y&#xFC;k&#xFC;ml&#xFC;l&#xFC;&#x11F;&#xFC; devam ettirilmeli; s&#xFC;resi e&#x11F;itim s&#xFC;resi kadar olmal&#x131; (6:9 ay), b&#xFC;t&#xFC;n sosyal tesisler (ordu evleri, askeri gazinolar, askeri kamplar, askerlik &#x15F;ubeleri, askeri mahkemeler) siville&#x15F;tirilerek, ordunun muharip unsurlar&#x131; g&#xFC;&#xE7;lendirilmelidir. Deniz ve Hava Kuvvet Komutanl&#x131;klar&#x131;nda; Donanma ve Taktik Hava Kuvvet Karargahlar&#x131; Taktik Komutanl&#x131;k ve koordinasyon karargahlar&#x131;na d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r&#xFC;lmeli, di&#x11F;er muharip ve muharebe destek unsurlar&#x131; tamamen profesyonel hale getirilmelidir. Subay, Astsubay ve Uzman personel yeti&#x15F;tiren okullar bir komutanl&#x131;k halinde; &#xD6;zel Kuvvetler Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131; ile Topyek&#xFB;n Sava&#x15F;ta g&#xF6;rev yapacak Seferberlik Tetkik Kurullar&#x131; ve Gayri Nizami Kuvvetler de bir Komutanl&#x131;k vas&#x131;tas&#x131;yla; elektronik harp ve askeri istihbarat birlikleri de ayr&#x131; bir Komutanl&#x131;k vas&#x131;tas&#x131;yla Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na direkt olarak ba&#x11F;lanmal&#x131;d&#x131;r. 3) T&#xDC;RK S&#x130;LAHLI KUVVETLER&#x130;N&#x130;N VAZ&#x130;FES&#x130; YEN&#x130;DEN &#x130;FADE ED&#x130;LMEL&#x130;D&#x130;R. Anayasal bir konu olmamakla beraber, TSK 'ne yasalarla verilen ve yorumlanarak &#xE7;&#x131;kar&#x131;lan g&#xF6;revler, &#xDC;lkeyi badirelere s&#xFC;r&#xFC;klemi&#x15F;tir. Yeni Anayasan&#x131;n paralelinde Silahl&#x131; Kuvvetlerimizin vazifesi de yeniden ifade edilmelidir. Mevcut hali ile, &#x201C;Silahl&#x131; Kuvvetlerin vazifesi, T&#xFC;rk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmi&#x15F; olan T&#xFC;rkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumakt&#x131;r.&#x201D; bu madde; Silahl&#x131; kuvvetlerimizin d&#x131;&#x15F; g&#xFC;venlikten ziyade i&#xE7; g&#xFC;venli&#x11F;e y&#xF6;nelmesine, siyasete m&#xFC;dahale etmesine, siyasi iktidarlar&#x131; vesayet alt&#x131;na almas&#x131;na ve rejim muhaf&#x131;z&#x131; gibi g&#xF6;rev yapmas&#x131;na neden olmu&#x15F;tur. Vazife yeniden yaz&#x131;l&#x131;rken; TSK rejim muhaf&#x131;z&#x131; olmaktan &#xE7;&#x131;kar&#x131;lmal&#x131;; &#x130;&#xE7; g&#xFC;venlik g&#xF6;revi TSK'n&#x131;n sorumlulu&#x11F;undan al&#x131;nmal&#x131;; TSK, Siyasetin d&#x131;&#x15F;&#x131;na &#xE7;&#x131;kar&#x131;lmal&#x131;; Tamamen d&#x131;&#x15F; tehditlere kar&#x15F;&#x131; kullan&#x131;lacak bir konuma ve g&#xFC;ce getirilmeli; Bar&#x131;&#x15F; zaman&#x131;nda, gerginlik d&#xF6;neminde ve sava&#x15F; halindeki g&#xF6;revleri net olarak ifade edilmeli; Bar&#x131;&#x15F; zaman&#x131;nda, k&#x131;talararas&#x131; ve deniza&#x15F;&#x131;r&#x131; mesafelere, ittifaklar &#xE7;er&#xE7;evesinde g&#xFC;&#xE7; g&#xF6;ndermeye imkan vermeli; Savunma konsepti de&#x11F;i&#x15F;tirilerek, yurt savunmas&#x131; s&#x131;n&#x131;r &#xF6;tesinden ba&#x15F;lat&#x131;lmal&#x131;; Ola&#x11F;an&#xFC;st&#xFC; durumlarda, parlamento onay&#x131;yla, &#xF6;zel yeti&#x15F;mi&#x15F; unsurlar&#x131;n&#x131;n i&#xE7; g&#xFC;venli&#x11F;e tahsis edilebilmesi i&#xE7;in de bir a&#xE7;&#x131;k kap&#x131; b&#x131;rak&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Silahl&#x131; kuvvetlerimizin yeni vazifesi &#x130;&#xE7; Hizmet Kanununun ilgili maddesinde a&#x15F;a&#x11F;&#x131;daki &#x15F;ekilde ifade edilmelidir. (a) Milli hedeflere ula&#x15F;mak i&#xE7;in tespit edilen milli politikalar&#x131; desteklemek, (b) Yurdumuza kar&#x15F;&#x131;, s&#x131;n&#x131;r &#xF6;tesinden gelebilecek silahl&#x131; tecav&#xFC;zleri cayd&#x131;rmak, (c) Tecav&#xFC;z&#xFC;, vaki olmadan &#xF6;nce s&#x131;n&#x131;r &#xF6;tesinde &#xF6;nlemek, (d) Vaki oldu&#x11F;u halde de yurdumuzu topyek&#xFB;n savunma esas&#x131;na g&#xF6;re savunmak, (e) Kolluk Kuvvetlerinin yeterli olamayaca&#x11F;&#x131; ola&#x11F;an&#xFC;st&#xFC; durumlarda, i&#xE7; g&#xFC;venlikte kullan&#x131;lmak &#xFC;zere, TBMM'nin karar&#x131; ile, kolluk kuvvetlerini uygun unsurlarla takviye etmekle g&#xF6;revlendirilmelidir. 4) &#x130;&#xC7; G&#xDC;VENL&#x130;K &#x130;&#xC7;&#x130;&#x15E;LER&#x130; BAKANLI&#x11E;INA, DI&#x15E;A KAR&#x15E;I SAVUNMA DA MSB'LI&#x11E;INA VER&#x130;LMEL&#x130;D&#x130;R. &#x130;&#xE7; g&#xFC;venlik ve ter&#xF6;rle m&#xFC;cadele g&#xF6;revi TSK 'inden al&#x131;n&#x131;p &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na verilmelidir. &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;l&#x131;, g&#xFC;venlik g&#xFC;&#xE7;leri, g&#xF6;rev ve yetkileri bak&#x131;m&#x131;ndan i&#xE7; hukuk kurallar&#x131;na g&#xF6;re; Silahl&#x131; kuvvetler personeli ise, sava&#x15F; hukuku kurallar&#x131;na g&#xF6;re e&#x11F;itilip yeti&#x15F;tirilmektedirler. Silahl&#x131; Kuvvetlerin i&#xE7; g&#xFC;venlikte yayg&#x131;n olarak kullan&#x131;lmas&#x131;, her ne su&#xE7; i&#x15F;lerse i&#x15F;lesin, vatanda&#x15F;&#x131;m&#x131;z&#x131; d&#xFC;&#x15F;man alg&#x131;s&#x131;yla alg&#x131;lad&#x131;&#x11F;&#x131;ndan, yo&#x11F;un hak ihlallerine sebep olunmaktad&#x131;r. Bu bak&#x131;mdan Silahl&#x131; Kuvvetlerimize, sadece d&#x131;&#x15F;ardan gelecek tehditlere kar&#x15F;&#x131; Yurdu savunma g&#xF6;revi verilmelidir. Ter&#xF6;rle m&#xFC;cadelede de, ter&#xF6;r &#xF6;rg&#xFC;tlerinin d&#x131;&#x15F; odak ve merkezlerinin bertaraf edilmesi g&#xF6;revi Silahl&#x131; Kuvvetlerimize verilmelidir. Bu g&#xF6;rev i&#xE7;in de en uygun birlik &#xD6;zel Kuvvetler Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;d&#x131;r. 5) JANDARMA GENEL KOMUTANLI&#x11E;ININ GENELKURMAY &#x130;LE BA&#x11E;I KOPARILMALIDIR. &#x130;&#xE7; Hizmet Kanununun birinci maddesi, Jandarmay&#x131;, TSK 'nin i&#xE7;inde g&#xF6;stermektedir. 926 Say&#x131;l&#x131; TSK Personel Kanununun birinci maddesine g&#xF6;re Jandarma Genel Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131; b&#xFC;nyesindeki subay ve astsubaylar da &#xF6;zl&#xFC;k haklar&#x131; bak&#x131;m&#x131;ndan TSK mensubu say&#x131;lmaktad&#x131;rlar. Jandarma subaylar&#x131; Kara Harp Okulunda yeti&#x15F;tirilmektedir. Jandarma Genel Komutanlar&#x131; Kara Kuvvetlerine mensup Orgeneraller aras&#x131;ndan g&#xF6;revlendirilmektedir. Bir &#xFC;st r&#xFC;tbeye terfi edecek Jandarma Generalleri ile general olacak Jandarma Subaylar&#x131;n&#x131;n durumlar&#x131; &#x130;&#xE7; &#x130;&#x15F;leri Bakan&#x131;n&#x131;n bulunmad&#x131;&#x11F;&#x131; YA&#x15E; 'da belirlenmektedir. Jandarma Genel Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131;n profesyonel personeli d&#x131;&#x15F;&#x131;ndaki y&#xFC;k&#xFC;ml&#xFC; yedek subay, erba&#x15F; ve erlerinin, yoklama ve askere sevkleri de Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;nca yap&#x131;lmaktad&#x131;r. Ama hizmet bak&#x131;m&#x131;ndan Jandarma Genel Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;, &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;l&#x131; kolluk kuvvetidir. Jandarma Genel Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131; personeli, &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;ndan fazla, Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;l&#x131; durumdad&#x131;r. Bu iki ba&#x15F;l&#x131;l&#x131;k, Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131;n etki alan&#x131;n&#x131; geni&#x15F;letmektedir. Milli &#x130;radenin TSK dahil Anayasal t&#xFC;m kurumlara hakim olabilmesi i&#xE7;in, en &#xF6;nemli tedbir; d&#x131;&#x15F; g&#xFC;venli&#x11F;in TSK'ne, i&#xE7; g&#xFC;venli&#x11F;in de &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;na verilmesidir. Bu durumda Jandarman&#x131;n Genelkurmay ile olan g&#xF6;bek ba&#x11F;&#x131;n&#x131;n da kesilmesi gerekmektedir. 6) M&#x130;LL&#x130; G&#xDC;VENL&#x130;K S&#x130;YASET BELGES&#x130;NDEN (MGSB) &#x130;&#xC7; TEHD&#x130;T DE&#x11E;ERLEND&#x130;RMELER&#x130; KALDIRILMALIDIR 1990' l&#x131; y&#x131;llardan itibaren haz&#x131;rlanan MGSB'lerindeki i&#xE7; tehdit de&#x11F;erlendirmeleri, Devletin tepesinden taban&#x131;na kadar, b&#xF6;l&#xFC;nmeye ve cephele&#x15F;melere sebep olmu&#x15F;tur. &#x130;&#xE7; tehdit olarak g&#xF6;sterilen e&#x11F;ilimler, belgede kalmas&#x131; i&#xE7;in de&#x11F;il, tedbir al&#x131;nmas&#x131; i&#xE7;in belgeye konulmaktad&#x131;r. Bu belgeler haz&#x131;rland&#x131;ktan sonra, i&#xE7; tehditler ve bunlara kar&#x15F;&#x131; al&#x131;nacak tedbirler, planlara sokularak, ba&#x15F;ta TSK olmak &#xFC;zere, Kamu Kurumlar&#x131;n&#x131;n en u&#xE7; unsurlar&#x131;na kadar yay&#x131;mlanm&#x131;&#x15F; ve bu kurumlara i&#xE7; tehditle aktif m&#xFC;cadele g&#xF6;revleri verilmi&#x15F;tir. 28 &#x15E;ubat&#x131; planlayan zihniyet, zaman&#x131;n&#x131;n MGSB 'de &#x130;RT&#x130;CA, B&#xD6;L&#xDC;C&#xDC;L&#xDC;K VE A&#x15E;IRI SOL 'u i&#xE7; tehdit olarak g&#xF6;sterirken, A&#x15E;IRI SA&#x11E; ve IRK&#xC7;ILI&#x11E;I tehdit olarak g&#xF6;stermemi&#x15F;tir. B&#xF6;ylece, i&#xE7;inde irticai ve b&#xF6;l&#xFC;c&#xFC; (K&#xFC;rt&#xE7;&#xFC;) unsur bar&#x131;nd&#x131;rmayan a&#x15F;&#x131;r&#x131; sa&#x11F; ve &#x131;rk&#xE7;&#x131;l&#x131;k Devletin RESM&#x130; &#x130;DEOLOJ&#x130;S&#x130; olarak kabul edilmi&#x15F;tir. Yani resmi ideoloji (sek&#xFC;ler, kavmiyet&#xE7;i, devlet&#xE7;i, &#x131;l&#x131;ml&#x131; sol yelpaze), TSK ba&#x15F;ta olmak &#xFC;zere Devletin b&#xFC;t&#xFC;n g&#xFC;c&#xFC; ile desteklenirken, tehdit kapsam&#x131;na giren ideoloji yani, inan&#xE7; ve etnik kimlik bask&#x131; alt&#x131;na al&#x131;nm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Bu bask&#x131; ve ayr&#x131;&#x15F;ma &#xF6;nce kamu personelinde ba&#x15F;lam&#x131;&#x15F;, tehdit g&#xF6;r&#xFC;lenler tasfiye edilinceye kadar cephele&#x15F;me olmu&#x15F;; tasfiye tamamlan&#x131;nca da Devlet Kurumlar&#x131;nda, Resmi &#x130;deoloji kadrola&#x15F;m&#x131;&#x15F;; sonra da cuntac&#x131; organizasyonlar olu&#x15F;turarak, toplumun tehdit olarak g&#xF6;sterilen ideoloji mensuplar&#x131; ile, hukuk d&#x131;&#x15F;&#x131;, gayri me&#x15F;ru m&#xFC;cadele y&#xF6;ntemleri uygulama gayreti i&#xE7;ine girilmi&#x15F;, Milletin Cephelere b&#xF6;l&#xFC;nmesine sebep olunmu&#x15F;tur. Yine ayn&#x131; d&#xF6;nemde, Resmi ideoloji, TBMM'de de hem kendisine taraftar, hem de tehdit kapsam&#x131;nda g&#xF6;sterilen siyasi partileri bulmu&#x15F;tur. &#xD6;zellikle, se&#xE7;imle iktidara gelme &#xFC;midi olmayan partiler ya resmi ideolojiye sahip devlet kurumlar&#x131;na arka &#xE7;&#x131;kma gayreti i&#xE7;ine girmi&#x15F;, ya da ter&#xF6;r&#xFC;n g&#xF6;lgesinde kalm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. MGSB de dindarl&#x131;k ve etnik kimlik i&#xE7; tehdit olarak g&#xF6;sterildi&#x11F;i i&#xE7;in; temel hak ve &#xF6;zg&#xFC;rl&#xFC;klerin, hakkaniyetle kullan&#x131;lmas&#x131; &#xF6;n&#xFC;ndeki engellerin kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131;nda; &#x130;&#xE7; bar&#x131;&#x15F;&#x131;n sa&#x11F;lanmas&#x131; i&#xE7;in, etnik kimli&#x11F;e ve dini hayata sa&#x11F;lanmas&#x131; gereken serbest&#xEE; dahi siyasi ayr&#x131;&#x15F;maya sebep olmu&#x15F;; sonucunda TBMM resmi ideoloji ve kar&#x15F;&#x131;tlar&#x131; &#x15F;eklinde b&#xF6;l&#xFC;nm&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r. Devlette kadrola&#x15F;man&#x131;n, Millette kutupla&#x15F;man&#x131;n ve darbelere dayanak yap&#x131;lmas&#x131;n&#x131;n &#xF6;n&#xFC;ne ge&#xE7;menin en &#xF6;nemli &#x15F;art&#x131;, MGSB' den i&#xE7; tehdit de&#x11F;erlendirmesinin kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131;d&#x131;r. Bir fiil ceza kanunlar&#x131;nda su&#xE7; kabul ediliyorsa, bu fiilleri i&#x15F;leyenler tasnif edilip devletin en &#xFC;st g&#xFC;venlik belgesinde tehdit olarak g&#xF6;sterilmese de, g&#xFC;venlik g&#xFC;&#xE7;leri, failleri tespit ederek yarg&#x131;ya teslim etmek durumundad&#x131;r. Darbecilik i&#xE7; tehdit olarak g&#xF6;sterilmedi&#x11F;i halde, bu g&#xFC;n yarg&#x131; &#xF6;n&#xFC;nde hesap verilebiliyorsa, ceza kanunlar&#x131;nda tan&#x131;mlanan di&#x11F;er su&#xE7;lar&#x131;n failleri de yarg&#x131; &#xF6;n&#xFC;ne getirilebilir. &#x130;&#xE7; bar&#x131;&#x15F;&#x131;n sa&#x11F;lanmas&#x131; i&#xE7;in; &#xF6;n yarg&#x131; ile, su&#xE7; olmayan fiillerinden dolay&#x131; Milleti kamplara ay&#x131;rmaya sebep olacak i&#xE7; tehdit de&#x11F;erlendirmelerinden vazge&#xE7;ilmelidir. 7) Y&#xDC;KSEK ASKER&#x130; &#x15E;URANIN YAPISI DE&#x11E;&#x130;&#x15E;T&#x130;R&#x130;LMEL&#x130; VE B&#xDC;T&#xDC;N KARARLARI YARGIYA A&#xC7;IK OLMALIDIR 28 &#x15E;ubat S&#xFC;recinde, ideolojik kadrola&#x15F;ma mekanizmas&#x131; gibi g&#xF6;rev yapan Y&#xFC;ksek Asker&#xEE; &#x15E;&#xFB;ra (YA&#x15E;) Anayasal bir kurulu&#x15F; de&#x11F;ildir. Yetkisini 1612 say&#x131;l&#x131; Y&#xFC;ksek Asker&#xEE; &#x15E;&#xFB;ran&#x131;n Kurulu&#x15F; ve G&#xF6;revleri Hakk&#x131;ndaki Kanunla, 926 Say&#x131;l&#x131; T&#xFC;rk Silahl&#x131; Kuvvetleri Personel Kanunundan; sorumsuzlu&#x11F;unu ise Anayasan&#x131;n 125. Maddesinden almaktad&#x131;r. 1982 Anayasas&#x131;na, &#x201C;YA&#x15E; Kararlar&#x131; yarg&#x131; denetimi d&#x131;&#x15F;&#x131;ndad&#x131;r&#x201D; h&#xFC;km&#xFC; konulmu&#x15F;tur. Bu h&#xFC;k&#xFC;m konulmas&#x131;ndan sonra, &#x15E;&#xFB;rada Generalli&#x11F;e y&#xFC;kseltilen albaylar&#x131;n ve generallerin terfi i&#x15F;lemleri ile emeklilik i&#x15F;lemleri yarg&#x131;ya g&#xF6;t&#xFC;r&#xFC;lemez olmu&#x15F;tur. Bu h&#xFC;k&#xFC;m konmadan &#xF6;nce; 1953:1971 d&#xF6;neminde terfi ettirilmeme i&#x15F;leminin iptali istemi ile Dan&#x131;&#x15F;tay'da MSB aleyhine bir Tabip Albay, bir Jandarma Albay ve bir T&#xFC;mamiral dava a&#xE7;m&#x131;&#x15F; ve terfi ettirilmeme i&#x15F;leminin iptali karar&#x131; verilmi&#x15F;tir. 1971:1982aras&#x131;nda, Dan&#x131;&#x15F;tay b&#xFC;nyesindeki AY&#x130;M 'de (AY&#x130;M Dan&#x131;&#x15F;tay'a b&#xFC;nyesine al&#x131;nm&#x131;&#x15F;t&#x131;)YA&#x15E; &#xFC;yesi iki orgeneral atama i&#x15F;leminin iptali istemi ile dava a&#xE7;m&#x131;&#x15F; ve atama i&#x15F;lemleri iptal edilmi&#x15F;tir. Yine bu d&#xF6;nemde, terfi ettirilmeyen iki albay ile bir t&#xFC;mgeneral, terfi ettirilmeme i&#x15F;lemlerinin iptali ile ilgilia&#xE7;t&#x131;klar&#x131; davalarda tesis edilen yanl&#x131;&#x15F; i&#x15F;lemler iptal edilmi&#x15F;tir. Yakla&#x15F;&#x131;k 30 senede, y&#xFC;zlerce terfi ve atama i&#x15F;leminden sadece dokuzunun dava a&#xE7;mas&#x131; ve kazanmas&#x131; YA&#x15E; Kararlar&#x131;n&#x131;n yarg&#x131;ya a&#xE7;&#x131;k oldu&#x11F;u d&#xF6;nemlerde, liyakate daha fazla dikkat etti&#x11F;i anlam&#x131;na gelmektedir. Dava a&#xE7;an albaylardan birisinin, sicil notlar&#x131;n&#x131;n toplama i&#x15F;leminin yanl&#x131;&#x15F; yap&#x131;lmas&#x131;ndan dolay&#x131; terfi edemedi&#x11F;i ger&#xE7;e&#x11F;i, bu i&#x15F;lemlerin yarg&#x131;ya a&#xE7;&#x131;lmas&#x131;n&#x131;n &#xF6;nemini anlatmaktad&#x131;r. 926 Say&#x131;l&#x131; T&#xFC;rk Silahl&#x131; Kuvvetleri Personel Kanununun 50 ve 94. maddelerine 29.07.1983 tarihinde yap&#x131;lan bir ekleme ile &#x201C;Disiplinsizlik ve ahlaki durumlar&#x131; nedeniyle&#x201D; Silahl&#x131; kuvvetlerde kalmas&#x131; uygun g&#xF6;r&#xFC;lmeyenlerin, YA&#x15E; Karar&#x131; ile ay&#x131;rma i&#x15F;leminin yap&#x131;labilece&#x11F;i h&#xFC;km&#xFC; konularak, bu tarihten sonraki re'sen emeklilik i&#x15F;lemleri de yarg&#x131; denetiminden ka&#xE7;&#x131;r&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. 12 Eyl&#xFC;l 2010 Tarihinde yap&#x131;lan Anayasa de&#x11F;i&#x15F;iklik referandumu ile, Anayasan&#x131;n 125. Maddesinde de&#x11F;i&#x15F;iklik yap&#x131;larak, &#x201C;disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ay&#x131;rma i&#x15F;lemleri&#x201D; yarg&#x131; denetime a&#xE7;&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Ancak general terfi, emeklilik ve atama i&#x15F;lemleri halen yarg&#x131; denetimine kapal&#x131; bulunmaktad&#x131;r. Liy&#xE2;kat&#x131; &#xF6;ne &#xE7;&#x131;karmak i&#xE7;in YA&#x15E; Kararlar&#x131; tamamen yarg&#x131; denetimine a&#xE7;&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Silahl&#x131; Kuvvetlerinden cezai yarg&#x131; kararlar&#x131;n&#x131;n gere&#x11F;i olmayan &#xE7;&#x131;karma i&#x15F;lemlerinin &#xF6;n&#xFC; kapanmal&#x131;d&#x131;r. Genelkurmay&#x131;n MSB'l&#x131;&#x11F;&#x131;na ba&#x11F;lanmas&#x131; halinde, YA&#x15E;, Savunma &#x15E;&#xFB;ras&#x131;na d&#xF6;n&#xFC;&#x15F;t&#xFC;r&#xFC;lmeli; kald&#x131;r&#x131;lmas&#x131; uygun olan MGK 'nun sivil &#xFC;yeleri olan Ba&#x15F;bakan Yard&#x131;mc&#x131;lar&#x131;, &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri, D&#x131;&#x15F;i&#x15F;leri ve adalet Bakanlar&#x131; da Milli Savunma &#x15E;uras&#x131;n&#x131;n &#xFC;yeleri yap&#x131;lmal&#x131;; askerlerden de, Gnkur. B&#x15F;k. Kuvvet Komutanlar&#x131; ve g&#xF6;rev bak&#x131;m&#x131;ndan MSB '&#x131;na direkt ba&#x11F;l&#x131; Orgeneral ve Oramiraller Milli Savunma &#x15E;&#xFB;ra &#xFC;yesi olmal&#x131;d&#x131;rlar. 8) ASKER&#x130; Y&#xDC;KSEK YARGI KALDIRILMALI, ASKER&#x130; HAK&#x130;MLER &#xDC;N&#x130;FORMASIZ OLMALIDIR Silahl&#x131; Kuvvetlerimizde; yetki, g&#xF6;rev ve kurulu&#x15F;lar&#x131; farkl&#x131;, &#xFC;&#xE7; de&#x11F;i&#x15F;ik mahkeme bulunmaktad&#x131;r. Bunlar Disiplin Mahkemeleri, Asker&#xEE; Mahkemeler ve &#x130;dare Mahkemesidir. Disiplin Mahkemeleri: Bu Mahkemeler, Tugay[3] ve &#xFC;st&#xFC; birlik, karargah ve kurumlarda, &#xF6;zel kanunla[4] kurulan, kurulu&#x15F; kanununda yaz&#x131;l&#x131; disiplin su&#xE7;lar&#x131; ve askeri kabahatlerden dolay&#x131; yarg&#x131;lama yapabilen, hakim olmayan ve mahkemenin nezdinde kuruldu&#x11F;u komutanl&#x131;k taraf&#x131;ndan ek g&#xF6;revleg&#xF6;revlendirilen &#xFC;&#xE7; subay[5] &#xFC;yeden olu&#x15F;an mahkemelerdir. Disiplin mahkemeleri, ihtiya&#xE7; duyulan garnizonlarda tugaydan k&#xFC;&#xE7;&#xFC;k birliklerde de kurulabilmektedir. Tugay ve e&#x15F;iti birliklerde kurulan disiplin mahkemeleri, erden y&#xFC;zba&#x15F;&#x131;ya kadar; T&#xFC;men ve e&#x15F;iti komutanl&#x131;klarda kurulanlar, erden yarbaya kadar; Kolordu, orduve e&#x15F;iti komutanl&#x131;klarda kurulanlar, erden albaya kadar; Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131; nezdinde kurulan disiplin mahkemesi de erden general ve amirale kadar r&#xFC;tbe sahiplerini yarg&#x131;lamaya yetkilidirler. Te&#x15F;kil&#xE2;t&#x131;nda disiplin mahkemesi kurulan komutanl&#x131;klarda, kadrolar&#x131;nda hakim subay varsa onlar aras&#x131;ndan yoksa, hakim olmayan subaylardan, atanm&#x131;&#x15F; bir disiplin subay&#x131; bulunmaktad&#x131;r. Asker&#xEE; Mahkemeler: Kolordu, Ordu (Deniz ve havada e&#x15F;iti) , Kuvvet Komutanl&#x131;klar&#x131; ve Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131; nezdinde, &#xF6;zel kanunla[i] kurulan;Askeri Ceza Kanununda yaz&#x131;l&#x131; su&#xE7;lardan yarg&#x131;lama yapabilen;ikisi hakim, birisi subay olan &#xFC;&#xE7; &#xFC;yesi bulunan mahkemelerdir. Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131; te&#x15F;kilat&#x131;ndaki asker&#xEE; mahkeme, general ve amiralleri yarg&#x131;lad&#x131;&#x11F;&#x131; zaman &#xFC;&#xE7; asker&#xEE; hakim ile iki general ve amiralden kurulur. Te&#x15F;kil&#xE2;t&#x131;nda asker&#xEE; mahkeme kurulan her birlikte, komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;n refakatinde bir asker&#xEE; savc&#x131;l&#x131;k te&#x15F;kil&#xE2;t&#x131; ve yeteri kadar askeri savc&#x131; ile mahkeme ve savc&#x131;l&#x131;k i&#xE7;in birer kalem te&#x15F;kil&#xE2;t&#x131; bulunur. Komutanl&#x131;k kurulu&#x15F;undaki adl&#xEE; m&#xFC;&#x15F;avirler de; komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;n nezdinde kurulan asker&#xEE; mahkemelerdeki dava dosyalar&#x131;n&#x131;, komutanlar&#x131; ad&#x131;na inceleyebilirler. Asker&#xEE; Yarg&#x131;tay; Askeri mahkemeler taraf&#x131;ndan verilen karar ve h&#xFC;k&#xFC;mlerinson inceleme mercii olarak g&#xF6;rev yapan, &#xF6;zel kanun[ii] ile kurulan,Anayasal bir Y&#xFC;ksek Mahkemedir. Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131;n kurulu&#x15F;undad&#x131;r. Askeri mahkemelerin temyiz makam&#x131;d&#x131;r. &#xDC;yelerinin tamam&#x131; asker&#xEE; hakimlerden olu&#x15F;maktad&#x131;r. B&#xFC;nyesinde, Ba&#x15F;kan, &#x130;kinci Ba&#x15F;kan ve her birinde bir ba&#x15F;kan ve yedi &#xFC;yesi olan d&#xF6;rt daire ile bir ba&#x15F;savc&#x131;l&#x131;k &#xFC;nitesini bar&#x131;nd&#x131;r&#x131;r. Asker&#xEE; Y&#xFC;ksek &#x130;dare Mahkemesi (AY&#x130;M) ; Asker&#xEE; Y&#xFC;ksek &#x130;dare Mahkemesi (AY&#x130;M) askeri olmayan makamlarca tesis edilmi&#x15F; olsa bile, asker ki&#x15F;ileri ilgilendiren ve askeri hizmete ili&#x15F;kin idari i&#x15F;lem ve eylemlerden do&#x11F;an uyu&#x15F;mazl&#x131;klar&#x131;n ilk ve son derece mahkemesi olarak yarg&#x131; denetimini yapan, &#xF6;zel kanun[iii] ile kurulan, Anayasal bir Y&#xFC;ksek Yarg&#x131; Kurumudur. Dan&#x131;&#x15F;tay'&#x131;n Silahl&#x131; Kuvvetlerdeki muadilidir. Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131; Kurulu&#x15F;undad&#x131;r. Mahkeme, Mahkeme Ba&#x15F;kan&#x131;, iki daire, ba&#x15F;savc&#x131;l&#x131;k, Genel sekreterlik, mahkeme kalemleri ve daire m&#xFC;d&#xFC;rl&#xFC;&#x11F;&#xFC;nden olu&#x15F;maktad&#x131;r. Her dairede, asker&#xEE; hakim s&#x131;n&#x131;f&#x131;ndan bir ba&#x15F;kan, d&#xF6;rd&#xFC; asker&#xEE; hakim ve ikisi kurmay subay olan alt&#x131; &#xFC;ye bulunmaktad&#x131;r. Kararlar &#xFC;&#xE7; asker&#xEE; hakim ve iki kurmay subay &#xFC;yenin kat&#x131;l&#x131;m&#x131; ile al&#x131;n&#x131;r. Asker&#xEE; Hakim &#xFC;yeler, AY&#x130;M 'in asker&#xEE; hakim s&#x131;n&#x131;f&#x131; &#xFC;yeleri taraf&#x131;ndan, yarbay r&#xFC;tbesindeki birinci s&#x131;n&#x131;f asker&#xEE; hakimler aras&#x131;ndan her bo&#x15F; &#xFC;yelik i&#xE7;in g&#xF6;sterilecek &#xFC;&#xE7; aday aras&#x131;ndan: kurmay subay &#xFC;yeler de Genelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nca, iki y&#x131;l&#x131;n&#x131; doldurmu&#x15F; kurmay yarbaylar aras&#x131;ndan her bo&#x15F; &#xFC;yelik i&#xE7;in g&#xF6;sterilecek &#xFC;&#xE7; aday aras&#x131;ndan, Cumhurba&#x15F;kan&#x131; taraf&#x131;ndan se&#xE7;ilir. Kurmay subay &#xFC;yelerin g&#xF6;rev s&#xFC;releri en fazla d&#xF6;rt y&#x131;ld&#x131;r. 25.10.1963 tarih ve 353 Say&#x131;l&#x131; Askeri Mahkemeler Kurulu&#x15F;u ve Yarg&#x131;lama Usul&#xFC; Kanunu. ll 27.06.1972 tarih ve 1600 Say&#x131;l&#x131; Asker&#xEE; Yarg&#x131;tay Kanunu lll 04. 07.1972 Tarih 1602 Say&#x131;l&#x131; Askeri Y&#xFC;ksek &#x130;dare Mahkemesi Kanunu Askeri Hakimlik; Silahl&#x131; Kuvvetler ad&#x131;na asker&#xEE; &#xF6;&#x11F;renci olarak hukuk fak&#xFC;ltelerini okuyanlardan; ayr&#x131;ca, &#xFC;ste&#x11F;men ikenGenelkurmay Ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131;n m&#xFC;saadesi ile veya subay olduktan sonra kendi imkanlar&#x131; ile hukuk tahsili yapanlardan, veyahut dak&#x131;tada ba&#x15F;ar&#x131; g&#xF6;stermi&#x15F; ve hukuk fak&#xFC;ltesi bitirmi&#x15F; bulunan yedek subaylardan askerlik g&#xF6;revleri s&#x131;ras&#x131;nda istemde bulunanlardan Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;n&#x131;n istemi &#xFC;zerine Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;nca tespit olunur. Asker&#xEE; hakimler bir y&#x131;ll&#x131;k adayl&#x131;k s&#xFC;resinde ba&#x15F;ar&#x131;l&#x131; olurlarsa, &#xFC;&#xE7; y&#x131;l s&#xFC;recek hakim yard&#x131;mc&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131; veya savc&#x131; yard&#x131;mc&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131;na getirilirler. Bu g&#xF6;revde de ba&#x15F;ar&#x131;l&#x131; olmalar&#x131; halinde askeri hakim yap&#x131;l&#x131;rlar. Adayl&#x131;kta ve yard&#x131;mc&#x131;l&#x131;kta ba&#x15F;ar&#x131;l&#x131; bulunmayanlar asker&#xEE; hakim ve asker&#xEE; savc&#x131; olamazlar. Asker&#xEE; hakimlerin terfi edebilmeleri; s&#x131;ral&#x131; amirlerinden ald&#x131;klar&#x131; idar&#xEE; siciller ile Milli Savunma Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131; Askeri Adalet Tefti&#x15F; Kurulunun, Asker&#xEE; Yarg&#x131;tay Daireleri ve Daireler Kurulu ileAskeri Yarg&#x131;tay Ba&#x15F;savc&#x131;l&#x131;&#x11F;&#x131;n&#x131;nverecekleri mesleki sicillerin ortalamas&#x131;na ba&#x11F;l&#x131;d&#x131;r. Sadece terfi i&#x15F;lemleri de&#x11F;il, yeni imkanlara yol a&#xE7;acak olan birinci s&#x131;n&#x131;f hakimli&#x11F;e se&#xE7;ilme niteliklerine ula&#x15F;mak; Asker&#xEE; Yarg&#x131;tay ve Asker&#xEE; Y&#xFC;ksek &#x130;dare Mahkemesi &#xFC;yeli&#x11F;ine se&#xE7;ilebilmek; TSK'da mevcut sekiz asker&#xEE; hakim generalden (&#x15F;u an hakim general kadrosunun be&#x15F;i aktiftir) birisinin kadrosunu doldurabilmek ve Anayasa Mahkemesinin iki asker hakim &#xFC;yesinden birisi olabilmek, al&#x131;nacak sicillere ba&#x11F;l&#x131;d&#x131;r. Yani, asker&#xEE; hakimler, adaleti temsil ederken, beklentilerini ger&#xE7;ekle&#x15F;tirebilmek i&#xE7;in komutanlar&#x131; ile de iyi ge&#xE7;inmek durumundad&#x131;rlar. YA&#x15E; Kararlar&#x131; kar&#x15F;&#x131;s&#x131;nda asker&#xEE; hakimlerin hakimlik teminat&#x131; da ka&#x11F;&#x131;t &#xFC;zerinde kalmaktad&#x131;r. 28 &#x15E;ubat s&#xFC;recinde on hakim subay mesleklerinden ve Silahl&#x131; Kuvvetlerden &#xE7;&#x131;kar&#x131;lm&#x131;&#x15F;t&#x131;r. Asker&#xEE; Hakimler, hukuk ile askerlik aras&#x131;nda s&#x131;k&#x131;&#x15F;m&#x131;&#x15F; hukuk&#xE7;ulard&#x131;r. Amirleri taraf&#x131;ndan verilen idari sicilleri ile, Askeri Y&#xFC;ksek idare Mahkemesindeki Subay &#xFC;yelerin en fazla d&#xF6;rt y&#x131;l g&#xF6;rev yapt&#x131;ktan sonra tekrar mesle&#x11F;i g&#xF6;revine d&#xF6;necek olmalar&#x131;, hakimlik teminat&#x131; bak&#x131;m&#x131;ndan s&#xFC;bjektif tarafs&#x131;zl&#x131;&#x11F;&#x131;, mahkemeler bak&#x131;m&#x131;ndan da objektif tarafs&#x131;zl&#x131;&#x11F;&#x131; zedeleyen bir olgudur. Adaletin tesisi a&#xE7;&#x131;s&#x131;ndan, en zor ko&#x15F;ullarda olan AY&#x130;M 'dir. AY&#x130;M 'in mutlaka, Askeri Yarg&#x131;tay'&#x131;n da m&#xFC;mk&#xFC;n olursa &#xFC;niformas&#x131;z olarak Dan&#x131;&#x15F;tay ve Yarg&#x131;tay'&#x131;n b&#xFC;nyesine al&#x131;nmas&#x131; uygun olur. Askeri Mahkemeler ve Disiplin mahkemeleri muhafaza edilmelidir. Ancak Askeri mahkemeler, yine kadrosunda mahkeme olan birliklerin nezdinde ancak hakimleri &#xFC;niformas&#x131;z olmal&#x131;d&#x131;r. Sicil, terfi, atama ve &#xF6;zl&#xFC;k haklar&#x131; Adalet Bakanl&#x131;&#x11F;&#x131;nca yap&#x131;lmal&#x131;d&#x131;r. Disiplin mahkemesi &#xFC;yeleri, disiplin subaylar&#x131; ve adli m&#xFC;&#x15F;avirlerin askeri &#xFC;niformal&#x131; hakim olarak kalmas&#x131;nda mahzur yoktur. 28 ARALIK 2011 Adnan Tanr&#x131;verdi Emekli Tu&#x11F;general ASDER Onursal B&#x15F;k. Ve &#xDC;sk&#xFC;dar &#xDC;n. M&#xFC;tevelli &#xDC;yesi [1] TSK &#x130;&#xE7; Hizmet Kanunu,Madde 35 - Silahl&#x131; Kuvvetlerin vazifesi; T&#xFC;rk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmi&#x15F; olan T&#xFC;rkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumakt&#x131;r.&#x201D; (10.01.1961) [2] 1961 Anayasas&#x131;nda Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu.; MADDE 111.- (De&#x11F;i&#x15F;ik : 20/9/1971 - 1488 S. Kanun/md. 1 ) Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu, Ba&#x15F;bakan, Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131; ve kanunun g&#xF6;sterdi&#x11F;i bakanlar ile Kuvvet Komutanlar&#x131;ndan kuruludur. Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kuruluna Cumhurba&#x15F;kan&#x131; Ba&#x15F;kanl&#x131;k eder; bulunmad&#x131;&#x11F;&#x131; zaman, bu g&#xF6;revi Ba&#x15F;bakan yapar. Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu, mill&#xEE; g&#xFC;venlik ile ilgili kararlar&#x131;n al&#x131;nmas&#x131;nda ve koordinasyonun sa&#x11F;lanmas&#x131;nda gerekli temel g&#xF6;r&#xFC;&#x15F;leri Bakanlar Kuruluna tavsiye eder. 1982 Anayasas&#x131;nda Milli G&#xFC;venlik Kurulu: MADDE 118. &#x2013; (De&#x11F;i&#x15F;ik: 3.10.2001-4709/32 md.) Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu; Cumhurba&#x15F;kan&#x131;n&#x131;n ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda, Ba&#x15F;bakan, Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;, Ba&#x15F;bakan yard&#x131;mc&#x131;lar&#x131;, Adalet, Mill&#xEE; Savunma, &#x130;&#xE7;i&#x15F;leri, D&#x131;&#x15F;i&#x15F;leri Bakanlar&#x131;, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlar&#x131; ve Jandarma Genel Komutan&#x131;ndan kurulur. G&#xFC;ndemin &#xF6;zelli&#x11F;ine g&#xF6;re Kurul toplant&#x131;lar&#x131;na ilgili bakan ve ki&#x15F;iler &#xE7;a&#x11F;r&#x131;l&#x131;p g&#xF6;r&#xFC;&#x15F;leri al&#x131;nabilir. (De&#x11F;i&#x15F;ik: 3.10.2001-4709/32 md.) Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu; Devletin mill&#xEE; g&#xFC;venlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmas&#x131; ile ilgili al&#x131;nan tavsiye kararlar&#x131; ve gerekli koordinasyonunun sa&#x11F;lanmas&#x131; konusundaki g&#xF6;r&#xFC;&#x15F;lerini Bakanlar Kuruluna bildirir. Kurulun, Devletin varl&#x131;&#x11F;&#x131; ve ba&#x11F;&#x131;ms&#x131;zl&#x131;&#x11F;&#x131;, &#xFC;lkenin b&#xFC;t&#xFC;nl&#xFC;&#x11F;&#xFC; ve b&#xF6;l&#xFC;nmezli&#x11F;i, toplumun huzur ve g&#xFC;venli&#x11F;inin korunmas&#x131; hususunda al&#x131;nmas&#x131;n&#x131; zorunlu g&#xF6;rd&#xFC;&#x11F;&#xFC; tedbirlere ait kararlar Bakanlar Kurulunca de&#x11F;erlendirilir. Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulunun g&#xFC;ndemi; Ba&#x15F;bakan ve Genelkurmay Ba&#x15F;kan&#x131;n&#x131;n &#xF6;nerileri dikkate al&#x131;narak Cumhurba&#x15F;kan&#x131;nca d&#xFC;zenlenir. Cumhurba&#x15F;kan&#x131; kat&#x131;lamad&#x131;&#x11F;&#x131; zamanlar Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu Ba&#x15F;bakan&#x131;n ba&#x15F;kanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda toplan&#x131;r. Mill&#xEE; G&#xFC;venlik Kurulu Genel Sekreterli&#x11F;inin te&#x15F;kilat&#x131; ve g&#xF6;revleri kanunla d&#xFC;zenlenir. [3] Deniz ve Hava Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;, Sahil G&#xFC;venlik Komutanl&#x131;&#x11F;&#x131;nda e&#x15F;idi birliklerde [4] 16.06.1964 tarih ve 477 Say&#x131;l&#x131; Disiplin Mahkemeleri Kurulu&#x15F;u, Yarg&#x131;lama Usul&#xFC; ve Disiplin Su&#xE7; ve Cezalar&#x131; Hakk&#x131;nda Kanun [5] Astsubay, erba&#x15F; ve erlerin yarg&#x131;lanmas&#x131;nda , Disiplin mahkemeleri &#xFC;yelerinden birisi astsubayd&#x131;r.</description></oembed>
