{"version":"1.0","provider_name":"Assam","provider_url":"https:\/\/assam.org.tr\/en\/","author_name":"Adnan TANRIVERD\u0130","author_url":"https:\/\/assam.org.tr\/en\/author\/baskanassam\/","title":"ASSAM Constitutional Proposal (2011) - Assam","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"YJR91u0feX\"><a href=\"https:\/\/assam.org.tr\/en\/assam-anayasa-onerisi-en\/\">ASSAM Constitutional Proposal (2011)<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/assam.org.tr\/en\/assam-anayasa-onerisi-en\/embed\/#?secret=YJR91u0feX\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8220;ASSAM Constitutional Proposal (2011)&#8221; &#8212; Assam\" data-secret=\"YJR91u0feX\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script>\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/assam.org.tr\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/assam.org.tr\/downloads\/2022\/02\/9eca7e7549925d3f08d69835504d7e70.jpg","thumbnail_width":600,"thumbnail_height":879,"description":"YEN\u0130 ANAYASAMIZ HAYIRLI OLSUN 1. G\u0130R\u0130\u015e TBMM tarihi bir g\u00f6rev \u00fcslenmi\u015ftir. Daha do\u011frusu son genel se\u00e7imlerde Milletimiz bu g\u00f6revi TBMM 'ne vermi\u015ftir. Meclis de Milletimizin her kesiminin kat\u0131l\u0131m\u0131na imk\u00e2n veren bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni Anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda, tercih edilen bu y\u00f6ntemi, herkesin ete\u011findeki ta\u015f\u0131 d\u00f6kmesine imk\u00e2n veren, \u00f6nemli bir \u00f6zellik olarak alg\u0131l\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fanan hukuksuzluklardan bizzat zarar g\u00f6renlerin s\u00f6yleyecekleri \u00f6nemli \u015feyler vard\u0131r. Adaleti Savunanlar Derne\u011fi (ASDER) de son darbe d\u00f6neminin ma\u011fdurlar\u0131 ve siyasi irade \u00fczerinde kurulmu\u015f olan vesayetin mimar\u0131 olan T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin \u00e7e\u015fitli kademelerinde g\u00f6rev yapm\u0131\u015f eski mensuplar\u0131 olarak, hem Silahl\u0131 Kuvvetlerin g\u00f6rev ve yetkileri, hem de sistemin geneli hakk\u0131nda s\u00f6yleyecekleri \u00f6nemli tespitleri bulunmaktad\u0131r. 2. NEDEN YEN\u0130 B\u0130R ANAYASA \u00c7\u00fcnk\u00fc yasalarla verilmi\u015f bir k\u0131s\u0131m haklar Anayasa h\u00fck\u00fcmlerine dayan\u0131larak, Anayasal kurulu\u015flar taraf\u0131ndan gasp edilmi\u015ftir. Anayasada, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere, sanki kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de\u011fil de engellenmesi i\u00e7in yer verilmi\u015f, vaz edilen resmi ideolojiyi payla\u015fmayan inan\u00e7 sahipleri ve etnik gruplar, bask\u0131lar\u0131n ve devlet g\u00fc\u00e7lerinin hedefi konumuna sokulmu\u015f, bir toplum s\u00f6zle\u015fmesi olmaktan ziyade, hakim g\u00fc\u00e7lerin egemenli\u011finin devam ettirilmesi i\u00e7in \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015ftir. 1982 Anayasas\u0131nda, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Temel hak ve h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131nda bir engel yokmu\u015f gibi gelmekle beraber, inan\u00e7la ilgili k\u00fc\u00e7\u00fck bir talep, hukuk d\u0131\u015f\u0131 engellerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve Anayasal Kurumlar el birli\u011fi ile bask\u0131 ve yasaklar\u0131 uygulamaya sokmu\u015flar, sonra darbeler, m\u00fcdahaleler, ince ayarlar, engeller, yasaklar, bask\u0131lar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1982 Anayasas\u0131, genel \u00f6zellikleri ile, devletin y\u00f6netimini millete b\u0131rakmay\u0131p, yasama ve y\u00fcr\u00fctme erklerinin yetkilerini k\u0131s\u0131tlayan, buna kar\u015f\u0131l\u0131k, millete kar\u015f\u0131 sorumsuz kurumlar\u0131n yetkilerini artt\u0131ran kurallar koyan bir yap\u0131ya sahip olmu\u015ftur. Bu hal her \u015feyden \u00f6nce, uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken devlet organlar\u0131n\u0131n, verilen a\u015f\u0131r\u0131 yetkilerin sorumsuzca kullan\u0131lmas\u0131 sonucunda, amans\u0131z \u015fekilde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na sebep olmu\u015ftur. 1982 Anayasas\u0131, iktidar\u0131 b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir tarafta, milli iradeyi temsil eden yasama ve y\u00fcr\u00fctme; di\u011fer tarafta devletin g\u00fc\u00e7leri ellerine teslim edilen kurumlar. Bu kurumlar \u00f6yle yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f ki; istedikleri zaman, milletin se\u00e7tiklerinin elini kolunu ba\u011flayabilmi\u015ftir. Yani bir gemide iki kaptan, biri d\u00fcmeni sa\u011fa, di\u011feri sola k\u0131rm\u0131\u015f. Gemi ikisinin istedi\u011fi y\u00f6ne de gitmemi\u015f, zaman zaman kayaya bindirme riski ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r.. Silahl\u0131 Kuvvetler, Y\u00fcksek Yarg\u0131, Y\u00d6K ve di\u011fer ba\u011f\u0131ms\u0131z anayasal kurumlar ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde, Anayasa'dan ald\u0131\u011f\u0131 yetki ile, Milletin de\u011ferlerine ters ideolojik kadrola\u015fmalar\u0131 olu\u015fturmu\u015f, ideolojisini payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 siyasi iktidarlar\u0131 aciz ve \u00e7al\u0131\u015famaz hale getirmi\u015f, siyasi istikrar\u0131 bozmu\u015f, onu se\u00e7en milli iradeyi yok h\u00fckm\u00fcne getirmi\u015f, temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ayaklar alt\u0131na alm\u0131\u015f ve Devleti telafisi imkans\u0131z zararlara u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. Temsilde adalet ilkesinin \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile, g\u00fc\u00e7s\u00fcz koalisyon h\u00fck\u00fcmetlerine teslim edilen \u00fclke y\u00f6netiminde zafiyetler olu\u015fmu\u015f ve olu\u015fan istikrars\u0131z ortamlar darbe ve m\u00fcdahalelerin davet\u00e7isi haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00f6netim bi\u00e7imi olarak, uygulanan g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi h\u00fck\u00fcmet ilkesi, bir taraftan mahalli ihtiya\u00e7lar\u0131 etkili bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lama imkan\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlarken di\u011fer taraftan, k\u00fc\u00e7\u00fclen b\u00f6lge ve d\u00fcnyada, \u00dclkenin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n en \u00fcst d\u00fczeyde ve zaman\u0131nda korunup takip edilmesini zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgeli y\u00f6netim sistemleri, dar zihniyetler taraf\u0131ndan, \u00fcniter yap\u0131y\u0131 bozacak bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden reddedilmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir d\u00fcnyada, \u00dclkemizin zenginli\u011fi say\u0131lmas\u0131 gereken etnik varl\u0131klar\u0131n ve farkl\u0131 inan\u00e7lar\u0131n talepleri, merkeziyet\u00e7i anlay\u0131\u015f ile \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu taleplerin bask\u0131c\u0131 uygulamalarla ve modas\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015f s\u00f6ylem ve y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131lanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n esas \u00fcniter yap\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na sebep olabilece\u011fi ger\u00e7e\u011fi, mevcut anayasal mevzuat nedeni ile, kavranamaz duruma gelmi\u015ftir. Nas\u0131l bir anayasa konusuna ge\u00e7meden \u00f6nce, 1982 Anayasas\u0131n\u0131n yak\u0131n tarihimizde, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ve siyasi iktidarlar \u00fczerindeki vesayetin kurulmas\u0131na imkan veren dayanaklar\u0131 ve bu dayanaklardan yararlanarak tesis edilen uygulamalara g\u00f6z atmakta fayda g\u00f6r\u00fcyoruz. a) DARBELER\u0130N ANAYASAL DAYANAKLARI; Darbeler ve yasaklamalar; Dayana\u011f\u0131n\u0131 yasal mevzuattan alm\u0131\u015f, ideolojik kadrolar taraf\u0131ndan, Kaos ve istikrars\u0131z ortamlarda uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Yani Darbelerin; Birinci dayana\u011f\u0131; ba\u015fta Anayasa olmak \u00fczere yasal mevzuat; \u0130kinci dayana\u011f\u0131; bu yasal mevzuattan da yararlanarak olu\u015fturulan ideolojik kadrolar; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dayana\u011f\u0131n\u0131; da zay\u0131f koalisyon h\u00fck\u00fcmetlerinin sebep oldu\u011fu siyasi istikrars\u0131zl\u0131klar olu\u015fturmaktad\u0131r.. 1982 Anayasas\u0131n\u0131n, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri; egemenli\u011fi millete veren; kurum ve kurulu\u015flar\u0131n yetki ve sorumluluklar\u0131n\u0131; belirleyen maddeleri g\u00f6z ard\u0131 edilerek; Ba\u015flang\u0131\u00e7 maddesinin ikinci paragraf\u0131ndaki \u201c\u00e7a\u011fda\u015f medeniyet d\u00fczeyine ula\u015fma..\u201d hedefine bak\u0131p, milletin ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 ve devlete tehdit olarak g\u00f6rme e\u011filiminin; \u0130kinci maddesindeki \u201cL\u00c2\u0130KL\u0130K\u201d kavram\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kararak dindar insanlara tehdit g\u00f6z\u00fc ile bakma e\u011filiminin; \u0130nk\u0131l\u00e2p kanunlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile ilgili 174 \u00fcnc\u00fc maddesindeki \u201c\u00c7a\u011fda\u015f uygarl\u0131k d\u00fczeyi\u201dne ula\u015fmay\u0131 ve \u201cl\u00e2ik niteli\u011fi\u201d korumay\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan sekiz ink\u0131lap kanunun tehdit alt\u0131nda oldu\u011funa dair ku\u015fkunun; Silahl\u0131 Kuvvetlere e\u011fitim, silah, ara\u00e7 ve gere\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bulunmas\u0131 i\u00e7in \u201cTSK \u0130\u00e7 Hizmet Kanunu\u201dna konulmu\u015f bulunan 35 inci maddesindeki \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyetini koruma ve kollama\u201d g\u00f6revinin, zaman\u0131n\u0131n belirlenmesinin ve karar\u0131n\u0131n verilmesinin TSK\u2019ne ait oldu\u011funa dair anlay\u0131\u015f\u0131n; \u00f6zellikle 28 \u015eubat ile birlikte ba\u015flat\u0131lan bask\u0131 ve m\u00fcdahalelere yasal dayanak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu Anayasa ve yasa maddelerine anlam ve aktivite kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 da; Devletteki G\u00fcvenlik planlamas\u0131n\u0131n direktifi konumundaki \u201cMilli G\u00fcvenlik Siyaseti Belgesi\u201dndeki, i\u00e7 tehdit b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u00f6ncelikli olarak \u0130rtican\u0131n i\u00e7 tehdit olarak belirlenmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. \u015e\u00fcphesiz Anayasa ve yasalar ideolojik olarak yorumlan\u0131rsa, darbelere yasal zemin bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. b) 12 EYL\u00dcL DARBES\u0130N\u0130N YASAL DAYANA\u011eI; 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesinin yasal dayana\u011f\u0131; Milli G\u00fcvenlik Konseyinin radyodan okunan ilk bildirisinde \u015f\u00f6yle duyurulmu\u015ftur. \u201c\u0130\u00e7 Hizmet Kanununun verdi\u011fi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma g\u00f6revini y\u00fcce T\u00fcrk Milleti ad\u0131na emir ve komuta zinciri i\u00e7inde ve emirle yerine getirme karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve \u00fclke y\u00f6netimine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle el koymu\u015ftur....\u201d(1)[1] Silahl\u0131 Kuvvetlerin, i\u00e7 g\u00fcvenlik g\u00f6revleri verildi\u011finde, e\u011fitim ve donat\u0131m bak\u0131m\u0131ndan, haz\u0131r olmas\u0131 amac\u0131yla konulmu\u015f veya bu gerek\u00e7e ile \u0130\u00e7 Hizmet Kanunda yer alm\u0131\u015f bir yetki, Silahl\u0131 Kuvvetlerin emir-komutas\u0131n\u0131 \u00fcstlenenler taraf\u0131ndan darbe g\u00f6revi olarak yorumlanabilmi\u015ftir. c) 28 \u015eUBAT 1997 POST MODERN M\u0130LL\u0130 G\u00dcVENL\u0130K KURULU (MGK) DARBES\u0130N\u0130N ANAYASAL DAYANA\u011eI: (2)[2] 28 \u015eubat, MGK Ba\u015fkan\u0131 ve asker \u00fcyeleri taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f bir MGK darbesidir. Milli G\u00fcvenlik Kurulu 1961 Anayasas\u0131 ile te\u015fkil ettirilen ve 1982 Anayasas\u0131nda da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettiren, Anayasal bir kurumdur. \u0130sti\u015far\u00ee bir kurul olmas\u0131na ra\u011fmen, te\u015fkilinden itibaren Siyasi iradenin kontrol alt\u0131nda bulundurulmas\u0131 g\u00f6revi ifa etmi\u015ftir. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki haliyle, 10 \u00fcyesinden 5 'i askerdir. Kurulda Cumhurba\u015fkan\u0131 Askerlerin yan\u0131nda yer al\u0131nca m\u00fcdahale, (12 Mart, 28 \u015eubat) yani kurulun istekleri kanun yerine ge\u00e7mi\u015f; Cumhurba\u015fkan\u0131 milli irade temsilcilerinin (yani sivillerin) yan\u0131nda yer al\u0131nca askerler, kurulu d\u00fczene isteklerini kabul ettirememi\u015fler ve askerin idareye el koydu\u011fu fiili darbeler olmu\u015ftur.(12 Eyl\u00fcl 1980) MGK Genel Sekreterli\u011fi ve Milli G\u00fcvenlik Kurulu Kanununda 2001 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik ile \u00fcye say\u0131s\u0131 10 'dan, 14 'e \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olup, bunun sadece 5 'i askerdir. Kararlar\u0131n, salt \u00e7o\u011funlukla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kurulda, 28 \u015eubat 1997 'de oldu\u011fu gibi askerlerin hakimiyeti olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in benzer kararlar\u0131n al\u0131n\u0131p, TBMM ve H\u00fck\u00fcmete dayat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ama askeri, s\u00fcrekli siyasetin i\u00e7inde bulunmak durumunda b\u0131rakmaktad\u0131r. Siyasetle ilgilenen asker, Devletin iki ba\u015fl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesine sebep olmaktad\u0131r. Darbelerin ve dayatmalar\u0131n merkezinde bulunun askerin, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan MGK'nun i\u00e7inde Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131ndan ba\u015fka \u00fc\u00e7 Kuvvet Komutan\u0131 ve Jandarma Genel Komutan\u0131 ile temsil edilmesi, siyasete m\u00fcdahale i\u00e7in Silahl\u0131 Kuvvetlere ayr\u0131 bir siyas\u00ee g\u00fc\u00e7 vermektedir. d) 27 N\u0130SAN 2007 \u0130NTERNET B\u0130LD\u0130R\u0130S\u0130N\u0130N ANAYASAL DAYANA\u011eI; 27 Nisan \u0130nternet Muht\u0131ras\u0131 \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin, ba\u015fta laiklik olmak \u00fczere, temel de\u011ferlerini a\u015f\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in bitmez t\u00fckenmez bir \u00e7aba i\u00e7inde olan bir k\u0131s\u0131m \u00e7evrelerin, bu gayretlerini son d\u00f6nemde art\u0131rd\u0131klar\u0131 m\u00fc\u015fahede edilmektedir...\u201d c\u00fcmlesi ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ncelendi\u011finde, Anayasa'n\u0131n 2. maddesindeki Laiklik ilkesi ve \u0130\u00e7 Hizmet Kanununun 35. maddesindeki Cumhuriyeti koruma ve kollama g\u00f6revine at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. e) ANAYASAL DAYANAKLA, TASF\u0130YE KURULU HAL\u0130NE GET\u0130R\u0130LEN Y\u00dcKSEK ASKER\u0130 \u015eURA; Anayasal bir kurulu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 halde, 1982 Anayasas\u0131n\u0131n 125. maddesi ile kararlar\u0131 yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131nda tutulan Y\u00fcksek Askeri \u015e\u00fbra, general terfileri ve re'sen emeklilik uygulamalar\u0131 ile ideolojik kadrola\u015fman\u0131n mekanizmas\u0131 olarak i\u015flev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bu yetkinin Anayasa'ya konulmas\u0131ndan sonra, 1637 subay ve astsubay, yarg\u0131 pay-pas edilerek hukuk d\u0131\u015f\u0131 i\u015flemlerle, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler hi\u00e7 say\u0131larak, i\u015finden ve mesle\u011finden edilmi\u015ftir. 12 Eyl\u00fcl 2010 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile, \u201cDisiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ay\u0131rma i\u015flemleri\u201d yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, ancak terfiler ile kadrosuzluktan emeklilik i\u015flemleri yine yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Silahl\u0131 Kuvvetlere personel al\u0131m\u0131 ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Askeri Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesi (AY\u0130M)'nin yap\u0131s\u0131, general terfi ve emekliliklerinin yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131 ve yarg\u0131 karar\u0131 olmadan, idari i\u015flemlerle Silahl\u0131 Kuvvetlerden \u00e7\u0131kart\u0131lma yetkisi, Silahl\u0131 Kuvvetlerde Milletin de\u011ferlerine ters, darbelerin ikinci dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan, ideolojik kadrola\u015fma i\u00e7in yeterli yetkileri i\u00e7ermektedir. Darbe d\u00f6nemlerinde, di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131 da kontroluna alan Silahl\u0131 Kuvvetler, uygulatt\u0131\u011f\u0131 tasfiyelerle, Kamuda tam bir kadrola\u015fma sa\u011flanmas\u0131n\u0131n lokomotifi olmu\u015ftur. f) Y\u00d6K DARBELER\u0130 VE ANAYASAL DAYANA\u011eI; 1990 y\u0131l\u0131nda Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Yasas\u0131na eklenen EK-17. Maddeye g\u00f6re, \u201cy\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131 ile y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda k\u0131l\u0131k ve k\u0131yafet serbesttir\u201d h\u00fckm\u00fc gere\u011fince, 1997 y\u0131l\u0131na kadar \u00fcniversitelerde ba\u015f\u00f6rt\u00fc nedeniyle bir sorun ya\u015fanmazken, 1995 tarihinde, Anayasal bir Kurum olan, Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurumuna (Y\u00d6K) ba\u015fkan atanan Kemal G\u00fcr\u00fcz vas\u0131tas\u0131yla b\u00fct\u00fcn \u00fcniversitelerde ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc k\u0131z \u00f6\u011frencilerin derse ve \u00fcniversitelere giri\u015fleri engellenmi\u015ftir. Kemal G\u00fcr\u00fcz ve Erdo\u011fan Tezi\u00e7 D\u00f6neminde ne h\u00fck\u00fcmet ne meclis Y\u00d6K'\u00fc kontrol edememi\u015ftir. Y\u00d6K y\u00f6netimine getirildi\u011fi 06 Aral\u0131k 1995 tarihinden itibaren Kemal G\u00fcr\u00fcz, 8 y\u0131l s\u00fcreyle, Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim Kurumlar\u0131n\u0131n y\u00f6netim ve \u00f6\u011fretiminde, darbe say\u0131labilecek kadrola\u015fmay\u0131 ve tasfiyeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frencilerin \u00fcniversitelerden d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131, yeni kazananlar\u0131n ise kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak b\u00fcy\u00fck bir zulme imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Arkas\u0131ndan ayn\u0131 g\u00f6reve getirilen Erdo\u011fan Tezi\u00e7, icraatlar\u0131yla Kemal G\u00fcr\u00fcz 'den geri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Kadrola\u015fmada ve Y\u00d6K'\u00fcn hukuk d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131nda zamanlar\u0131n\u0131n Cumhurba\u015fkanlar\u0131ndan geni\u015f destek g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Yeni Cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n halk oyu ile se\u00e7ilecek olmas\u0131, Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde, milletin de\u011ferlerine ters kadrola\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmamakla birlikte; bu kurumun hukuk d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 TBMM'nin eli kolu ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015f, devlet aciz duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, milletin iradesi a\u00e7\u0131k hukuksuzlu\u011fu engelleyememi\u015ftir. g) YARGI DARBELER\u0130 VE ANAYASAL DAYANA\u011eI; 2007 ve 2008 y\u0131l\u0131 y\u00fcksek yarg\u0131 organlar\u0131nca yap\u0131lan engellemelerle, \u00fclke g\u00fcndeminin y\u00f6nlendirildi\u011fi y\u0131llar olarak ge\u00e7mi\u015ftir. 03 MAYIS 2007 YARGI DARBES\u0130: Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n se\u00e7im s\u00fcreci ba\u015flay\u0131nca, Ana Muhalefet Partisinin talebi ile a\u00e7\u0131lan\u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi i\u00e7in TBMM'de oturumun a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 2\/3 \u00e7o\u011funluk '367' oy sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131ndan, oylaman\u0131n iptali\u201d davas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f; 03 May\u0131s 2007 tarihinde verdi\u011fi kararla, TBMM'nin Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7mesini engellemi\u015f; \u00fclkeyi belirsiz bir mecraya s\u00fcr\u00fcklemi\u015f; milletvekili genel se\u00e7imlerinin erkene al\u0131nmas\u0131na ve \u00fclkenin \u00fc\u00e7 aydan fazla bir s\u00fcre ile s\u00fcresi dolmu\u015f Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesine sebep olmu\u015ftur. Bu karar, Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan, milletin se\u00e7ip g\u00f6nderdiklerinin iradesine, indirilen bir darbe olarak tarihteki yerini alacakt\u0131r. 05 HAZ\u0130RAN 2008 YARGI DARBES\u0130 \u00dcniversitelerde uygulanan ba\u015f\u00f6rt\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi; parti kapatma davas\u0131n\u0131n da g\u00f6lgesinde b\u0131rak\u0131larak, esastan inceleme yetkisi olmad\u0131\u011f\u0131 halde, esastan incelenerek, Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan 05 Haziran 2008 tarihinde a\u00e7\u0131klanan karar\u0131 ile iptal edilmi\u015ftir. Mahkeme, 22 Ekim 2008 tarihinde a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7esinde; Anayasa'n\u0131n 2 nci maddesinde yer alan ve tan\u0131m\u0131 bulunmayan laiklik ilkesini, hukukun yaz\u0131l\u0131 olmayan normlar\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken; milletin mukaddesat\u0131n\u0131, 1000 y\u0131la varan k\u00fclt\u00fcr birikimini, \u00f6rf, \u00e2det ve geleneklerini, dinini ve manev\u00ee duyarl\u0131klar\u0131n\u0131 referans alaca\u011f\u0131na; din d\u0131\u015f\u0131 felsefi ak\u0131mlar\u0131 ve bunlar\u0131n \u00f6\u011fretilerini referans alarak, milli vicdan\u0131 rencide etmi\u015f ve ne t\u00fcr bir ideolojik kadrola\u015fma i\u00e7inde bulundu\u011funu d\u00fcnyaya ilan etmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi kendisini TBMM'nin \u00fczerinde bir konuma koymu\u015f, Anayasay\u0131 d\u00fczenleme yetkisini TBMM'nin elinden alm\u0131\u015ft\u0131r. Karar\u0131n\u0131 millet \u00f6n\u00fcndeki yasaklar\u0131 kald\u0131rma istikametinde de\u011fil; az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kuruntular\u0131n\u0131 giderecek yasaklar\u0131n devam\u0131 istikametinde kullanarak, milletin inan\u00e7 ve iradesine darbe indirmi\u015ftir. 30 TEMMUZ 2008 YARGI DARBES\u0130 oy alm\u0131\u015f bir siyas\u00ee parti aleyhine; milletin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ciddiye almad\u0131\u011f\u0131 sebeplerden ve \u00f6zellikle \u00fcniversitelerde hukuk d\u0131\u015f\u0131 olarak uygulanan \u00f6rt\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek, Yarg\u0131tay Ba\u015fsavc\u0131s\u0131nca a\u00e7\u0131lan kapatma davas\u0131; kabul edilmi\u015f, iktidar partisi hazine yard\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n kesilmesi ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve kapatma tehdidi alt\u0131nda temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geli\u015ftirilmesi istikametindeki giri\u015fimlerin engellenmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karar da, ba\u015fta Silahl\u0131 Kuvvetler olmak \u00fczere Anayasal kurumlar\u0131n \u00f6rt\u00fcl\u00fc deste\u011fi ile milli iradeye \u00dcst Yarg\u0131 Kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan indirilmi\u015f bir darbe olarak, \u00dclkemizin sosyal ve siyas\u00ee tarihindeki yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcksek Yarg\u0131 organlar\u0131na, Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurumu ve \u00dcniversite Rekt\u00f6rl\u00fcklerine, Silahl\u0131 kuvvetlere ve b\u00fcrokrasinin tepelerindeki g\u00f6revlere atamada, son s\u00f6z ve imza sahibi olan Cumhurba\u015fkanlar\u0131, temsil ettikleri ideolojilere g\u00f6re, Devlet B\u00fcrokrasisindeki ideolojik kadrola\u015fman\u0131n en \u00f6nemli akt\u00f6r\u00fc ve b\u00fcrokratik otoritenin zirvesi olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imleri hep krizlere sebep olmu\u015ftur. Milletin manevi de\u011ferleri ile donanm\u0131\u015f ki\u015filerin Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmemesi i\u00e7in TBMM hep bask\u0131 alt\u0131nda tutulmu\u015ftur. Bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olundu\u011fu d\u00f6nemler, menfi kadrola\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f, bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 da Milletimiz temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden mahrum olmak suretiyle \u00e7ekmi\u015ftir. Yeni Cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek olmas\u0131 milletin de\u011ferlerine ters kadrola\u015fman\u0131n yolunu kapatm\u0131\u015f ve 12 Eyl\u00fcl 2010 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile bu Mahkemenin ve Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulunun yap\u0131s\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle, kararlar\u0131n\u0131n hukuk \u00e7izgisinde kalmas\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. h) DARBELERE DAYANAK OLAN \u0130ST\u0130KRARSIZ D\u00d6NEMLER: Yak\u0131n tarihimiz uzun s\u00fcren siyasi istikrars\u0131zl\u0131k d\u00f6nemlerinin arkas\u0131ndan askeri darbe veya m\u00fcdahalelerin geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. 13 Aral\u0131k 1970 tarihinden 12 Eyl\u00fcl 1980 tarihine kadar, 10 y\u0131l i\u00e7erisinde 12 koalisyon h\u00fck\u00fcmeti i\u015f ba\u015f\u0131na gelmi\u015ftir. Bunlardan 8 tanesi bir y\u0131ldan k\u0131sa g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu zay\u0131f koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri s\u0131ras\u0131nda, siyasi ve ekonomik istikrar bozulmu\u015f, anar\u015fi kontrol edilemez hale gelmi\u015f, Millet bunalm\u0131\u015f, bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6zlerken kurtar\u0131c\u0131 olarak 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi gelmi\u015ftir. Yine 23 Haziran 1991 tarihi ile 28 \u015eubat 1997 tarihine kadar 6 y\u0131l i\u00e7erisinde 7 H\u00fck\u00fcmet g\u00f6rev alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yedi h\u00fck\u00fcmetten 4 '\u00fc alt\u0131 aydan biri de bir y\u0131ldan k\u0131sa i\u015f ba\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu zay\u0131f koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri s\u0131ras\u0131nda da, ekonomik ve siyasi istikrar bozulmu\u015f, arkas\u0131ndan post-modern 28 \u015eubat 1997 Milli G\u00fcvenlik Kurulu Darbesi gelmi\u015ftir. Bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k, 13 Aral\u0131k 1983 tarihi ile 23 Haziran 1991 tarihleri aras\u0131ndaki 8 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede, tek ve ayn\u0131 partinin kurdu\u011fu \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcmet, yine 18 Kas\u0131m 2002 tarihi ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar 9 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde ayn\u0131 partinin kurdu\u011fu 4 h\u00fck\u00fcmet i\u015f ba\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasi istikrar\u0131n hakim oldu\u011fu bu d\u00f6nemlerde, \u00fclke sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcmler siyasi iktidarlar taraf\u0131ndan bulunmu\u015f, Balyoz ve Ergenekon davalar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, yasal dayanak ve ideolojik kadrola\u015fmada bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, hatta fiili darbe planlar\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, darbe ve m\u00fcdahale imkan\u0131 verilmemi\u015ftir. 3. NASIL B\u0130R ANAYASA Yeni Anayasa: Temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini korumal\u0131, \u0130\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamal\u0131, Adaleti temin ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesini tesis etmeli, Milli \u0130radeyi hakim k\u0131lmal\u0131 ve istikrar\u0131 muhafaza etmeli, \u00c7a\u011fda\u015f ve ileri bir y\u00f6netim sistemi olu\u015fturmal\u0131, D\u0131\u015f d\u00fcnya ile yak\u0131n ve devaml\u0131 ileti\u015fim kurma imkan\u0131 vermelidir. ASDER bu genel kabullerin temini i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki ilkeleri savunmakta ve Yeni Anayasa'da yer almas\u0131n\u0131 talep etmektedir. a) ANAYASADA RESM\u0130 \u0130DEOLOJ\u0130 OLMAMALIDIR Anayasa sadece devletle toplum aras\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumun birlikte ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kendi aralar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme olmal\u0131d\u0131r. Her hangi bir ki\u015finin toplumun geneliyle hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7 benzerli\u011fi olmasa da, Anayasal haklar onu bu devletin vatanda\u015f\u0131 olmay\u0131 kabullenmesini sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Farkl\u0131l\u0131klara ayn\u0131 mesafede bir devlet \u00e7at\u0131s\u0131 olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Resmi bir ideoloji dikte etmesi, bir fikri, bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi benimseyip di\u011ferlerini \u00f6tekile\u015ftirmesi, daha a\u00e7\u0131k ifade ile has\u0131m saymas\u0131; anla\u015fmay\u0131, uyu\u015fmay\u0131, e\u015fitlik ilkesini, adalet duygusunu baltalar; farkl\u0131 olanlar\u0131 tehlikeli, zararl\u0131 ve tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr. Farkl\u0131 olanlar\u0131, devletten, kamusal alandan, devlet hizmetlerinden soyutlar. Yak\u0131n tarihimizde, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ve Kemalizm ad\u0131 alt\u0131nda, sek\u00fcler-sol-kavmiyet\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015f resmi ideoloji olarak benimsenmi\u015f; bu ideoloji d\u0131\u015f\u0131ndakiler b\u00f6l\u00fcc\u00fc ve y\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131m mensuplar\u0131 olarak, a\u015f\u0131r\u0131 solcu, \u0131rk\u00e7\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131, irticac\u0131, K\u00fcrt\u00e7\u00fc, Ermenici vb. olarak devletin g\u00fcvenlik belgelerinde tasnife tabi tutulmu\u015f; i\u00e7 tehdit olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, kamu g\u00f6revlerinden tasfiye edilmi\u015f, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine hedef olarak g\u00f6sterilmi\u015f, d\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 ideolojiler pe\u015finen su\u00e7lu ilan edilmi\u015ftir. Resmi ideolojinin mensubu olmamak, su\u00e7lu say\u0131lmak i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Resmi ideoloji, \u00f6nce kamu g\u00f6revlilerini b\u00f6lm\u00fc\u015f, benimsemeyenler tasfiye edilmi\u015f; Kamuda ideoloji birli\u011fi sa\u011fland\u0131ktan sonra da toplum b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015fman kamplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devlet hi\u00e7 bir ideolojiye taraf olamaz, temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin savunucu ve koruyucusudur. Hukuk, adalet, hak, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve i\u00e7 bar\u0131\u015f taraftar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. b) DE\u011e\u0130\u015eMEZ MADDELER BULUNMAMALIDIR De\u011fi\u015fmez ve de\u011fi\u015ftirilmesi teklif edilemez h\u00fck\u00fcmler bulunmas\u0131, Millete ve gelecek nesillere g\u00fcvensizli\u011fi ifade eder. Ancak darbeci bir zihniyetin koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn mahsul\u00fc olabilir. Anayasa, dayat\u0131lan de\u011fil \u00fczerinde milletin konsens\u00fcs sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir anla\u015fma metni olmal\u0131d\u0131r. 1982 Anayasas\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 maddesi ile 174. maddesindeki \u0130nk\u0131lap Kanunlar\u0131, de\u011fi\u015ftirilemez maddeler olarak d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc maddede h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk \u00fc\u00e7 maddede belirtilen hususlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi kimsenin akl\u0131na bile gelmeyebilir, b\u00f6yle bir istek de olmayabilir. Ama bu g\u00fcn uygun g\u00f6r\u00fclen bu h\u00fck\u00fcmler yerine, bir zaman sonra toplum yeni ihtiya\u00e7lar duyar ve yeni d\u00fczenlemelerle daha g\u00fczel hedeflere y\u00f6nelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu maddeyi koyanlar da toplumun aras\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Bu maddeler g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na uygun hale getirilemeyecek midir? De\u011fi\u015ftirmek isteyenler \u00e7\u0131karsa, istemeyenlerle \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 m\u0131d\u0131r? Toplum istedikten sonra her madde ve anayasal kural de\u011fi\u015ftirilebilmelidir. c) LA\u0130KL\u0130K \u0130LKES\u0130 ANAYASADA YER ALMAMALIDIR Laiklik ilkesi; bu ilke anayasas\u0131nda bulunan \u00fc\u00e7 devletten biri olarak, \u00dclkemizin 1924 Anayasas\u0131na 1937 y\u0131l\u0131nda girmi\u015f; bu g\u00fcn 200 'e yak\u0131n \u00fclkeden sadece 21 'inin anayasas\u0131nda bulunan; ama bizdeki uygulamas\u0131 hi\u00e7 bir \u00fclkenin uygulamas\u0131na ve anayasaya koyma amac\u0131na benzemeyen, \u00dclkemizin dindarlar\u0131 ba\u015f\u0131nda Demokles'in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi sallanan bir Anayasal kurald\u0131r. Kimine g\u00f6re din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kimine g\u00f6re din ile devlet i\u015flerini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmama kural\u0131, kimine g\u00f6re inan\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015fa vurulmamas\u0131n\u0131n ad\u0131, kimine g\u00f6re dinsizlik (ladin\u00ee), kimine g\u00f6re de din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7ta kas\u0131tl\u0131 olarak tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f ve \u0130slam\u00ee inanc\u0131 toplum vicdanlar\u0131ndan s\u00f6k\u00fcp almak amac\u0131yla, Anayasadaki \u201cDini \u0130sl\u00e2m\u201d yerine getirilmi\u015f yabanc\u0131 bir kavramd\u0131r. Yani, Anayasaya girdi\u011fi tarihten itibaren devletin resmi dini olmu\u015ftur. Bu dini (laikli\u011fi) benimsemeyen, inanc\u0131n\u0131 g\u00f6nl\u00fcne bast\u0131ram\u0131yorsa devlette tutunamam\u0131\u015f, vatanda\u015f ise devlet kap\u0131s\u0131na yakla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Temel insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131, anti demokratik bir kurald\u0131r. Yeni anayasada yer almamal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn inan\u00e7lar, devletin korumas\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. \u0130nan\u00e7lar anayasa ve yasalarla korunmal\u0131, m\u00fcdahaleler yasalarla engellenmelidir. 'u M\u00fcsl\u00fcman olan \u00fclkemizde yeni yap\u0131lacak Anayasan\u0131n Hi\u00e7bir maddesi ve h\u00fckm\u00fc, Kur'an-\u0131 Kerim'in hi\u00e7 bir ayetine ters olmamal\u0131d\u0131r. Bu hususun temini i\u00e7in, Meclis Yeni Anayasa Komisyonunun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan bir heyet de haz\u0131r bulunmal\u0131d\u0131r. d) RESM\u0130 D\u0130L T\u00dcRK\u00c7E OLMALI, ANA D\u0130LDE E\u011e\u0130T\u0130M \u0130MKANI SA\u011eLANMALIDI Dil, millet olman\u0131n birle\u015ftirici de\u011ferlerinden biri olmakla beraber, farkl\u0131 etnik gruplar\u0131n da devletin e\u015fit hak sahibi vatanda\u015flar\u0131 olabilmeleri i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve dilini kullan\u0131p ya\u015fatma imkan\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Herkese diledi\u011fi dili konu\u015fma ve kullanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Etnik gruplar\u0131n dilini konu\u015fma, geli\u015ftirme ve kendi dilinde e\u011fitim yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, anayasa ile koruma alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ama devletin kurumlar\u0131nda ve uluslar aras\u0131 ili\u015fkilerde resmi dil T\u00fcrk\u00e7e olmal\u0131d\u0131r. e) TEMEL \u0130NSAN HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130 KISITLANMAMALIDIR 1982 Anayasas\u0131, bir taraftan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ifade ederken, akabinde Devletin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 saymaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen negatif hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri olarak say\u0131lan hayat hakk\u0131, din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, mal edinme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ahlak\u0131 ve neslin korunmas\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. K\u0131s\u0131tlanmamal\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere vaki olabilecek tecav\u00fczler yasalarla yasaklanmal\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n sosyal ve ekonomik haklar\u0131ndan olan e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, sa\u011fl\u0131k, meslek edinme, e\u011flenme, dinlenme, seyahat etme, \u00e7al\u0131\u015fma ve i\u015f kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de pozitif hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleridir. Bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, sivil toplum ve cemiyet hayat\u0131 i\u00e7inde geli\u015ftirilecek haklard\u0131r. Anayasada bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in sivil toplumun \u00f6rg\u00fctlenmesi imkan\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 te\u015fvik edilmelidir. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 da k\u0131s\u0131tlamas\u0131z koruma alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n aktif hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de siyasi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ifade etmektedir. Bu tasnifte ge\u00e7en se\u00e7me, se\u00e7ilme, parti ve dernek kurma, parti ve derneklere \u00fcye olma haklar\u0131, ki\u015filerin y\u00f6netime kat\u0131lma ve y\u00f6netimde s\u00f6z sahibi olma imkan\u0131 verdi\u011finde, bu hakk\u0131 kullanmas\u0131 te\u015fvik edilmeli ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anayasa, devlet hizmetlerinin merkezine, insana hizmeti koymal\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131 ya\u015fat\u0131p koruyup geli\u015ftirmeyi esas almal\u0131, tecav\u00fczlerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. f) \u0130DAM CEZASI KONULMALIDIR Ya\u015fama hakk\u0131 ki\u015finin temel hakk\u0131d\u0131r. Bu hakk\u0131 koruma alt\u0131na alabilmek i\u00e7in, tasarlayarak bir hayata kast etmek isteyeni, ger\u00e7ekten cayd\u0131racak bir cezas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130nanc\u0131m\u0131z, cezan\u0131n etkili olmas\u0131, su\u00e7 say\u0131lan fiillerin i\u015flenmesini \u00f6nleyece\u011fi; etkili olmamas\u0131 da ki\u015fileri su\u00e7a te\u015fvik edece\u011fi istikametindedir. Ba\u015fka fiiller i\u00e7in konulmasa da taamm\u00fcden insan \u00f6ld\u00fcren ki\u015filere \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verilebilmelidir. Bu \u015fekilde masum insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri \u00f6nlenebilecektir. Ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ki\u015finin ailesi taraf\u0131ndan katilin \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 farkl\u0131 cezalara \u00e7evrilebilmelidir. g) VATANDA\u015eIN ANAYASAL SIFATI OLMAMALIDIR Anayasam\u0131zda, kavmiyet\u00e7ili\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak ve milletimiz aras\u0131nda etnik rekabete sebep olacak terim ve s\u00f6zler bulunmamal\u0131d\u0131r. Anayasam\u0131z, az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n s\u00f6ylemlerine tak\u0131l\u0131p kalmamal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131m\u0131za ve etnik kimliklerine e\u015fit mesafede bulunmal\u0131d\u0131r. Kimseye faydas\u0131 olmayacak inatla\u015fma ve etnik \u00fcst\u00fcnl\u00fck yar\u0131\u015f\u0131na sebep olacak ifadelerden sak\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyetine vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 olan herkese, din ve \u0131rk fark\u0131 g\u00f6zetilmeden T\u00fcrk denir.\u201d YER\u0130NE; Anayasada, \u201c Vatanda\u015fl\u0131k temel bir hakt\u0131r. Kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc esaslara uygun olarak bu stat\u00fcy\u00fc kazanan herkes T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Vatanda\u015f\u0131d\u0131r.\u201d ifadesi yer almal\u0131d\u0131r. h) BA\u015eKANLIK S\u0130STEM\u0130 OLMALIDIR Yeni Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z halkoyu ile se\u00e7ilecektir. Halkoyu ile se\u00e7ilmi\u015f ama sorumsuz bir Cumhurba\u015fkan\u0131, Meclis taraf\u0131ndan i\u015f ba\u015f\u0131na getirilmi\u015f ama b\u00fct\u00fcn y\u00fcr\u00fctmeden sorumlu bir ba\u015fbakan, i\u015flerin \u00e7\u0131kmaza girmesi i\u00e7in olabilecek en etkili form\u00fcl olabilir. Cumhurba\u015fkan\u0131 her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda 'nin \u00fczerinde bir oy ile se\u00e7ilecektir. Ama Ba\u015fbakan\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 partinin genellikle halktan % 50 oy alamayabilir. Hele koalisyon zorunlu ise, bu oran daha a\u015fa\u011f\u0131ya inecektir. Hangisi halk\u0131n g\u00fcvenine daha \u00e7ok lay\u0131kt\u0131r meselesi her zaman zihinleri kurcalayan ve kurcalanan bir mesele olacakt\u0131r. Mevcut durum, \u00fclkeyi iki ba\u015fl\u0131 bir y\u00f6netime g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Di\u011fer taraftan, parlamenter demokraside, yani ba\u015fbakan\u0131n parlamento taraf\u0131nda se\u00e7ilmesi, Meclisin h\u00fck\u00fcmet \u00fczerindeki denetim rol\u00fcn\u00fc zay\u0131flatmaktad\u0131r. Se\u00e7im sistemimiz de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Ba\u015fbakan\u0131n partisi \u00fczerindeki otoritesi nedeni ile TBMM, Ba\u015fbakan talimat\u0131 ile kanun \u00e7\u0131karan bir mekanizmadan \u00f6teye gidememektedir. B\u00f6yle olunca, yani Parlamento H\u00fck\u00fcmetin ve Ba\u015fbakan\u0131n g\u00f6lgesinde kal\u0131nca, ba\u015fka g\u00fc\u00e7ler ve yarg\u0131, zaman zaman her iki g\u00fcc\u00fc de etkisi alt\u0131na alabilmektedir. Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 prensibinin daha etkili olmas\u0131, y\u00fcr\u00fctmenin g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na uygun \u015fekilde s\u00fcratli icraat yapma imkan\u0131na sahip olmas\u0131, iki ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, TBMM 'nin y\u00fcr\u00fctmeyi daha etkili bir \u015fekilde denetleme imkan\u0131na sahip olmas\u0131, d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ileti\u015fimin daha etkili yap\u0131labilmesi, Ba\u015fkan \u00fcst\u00fcnde vesayetin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; T\u00fcrkiye Ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile y\u00f6netilmelidir. i) Y\u00d6NET\u0130M \u015eEKL\u0130, B\u00d6LGEL\u0130 \u00dcN\u0130TER DEVLET VE \u0130DAR\u0130 \u00d6ZERKL\u0130K \u0130LKELER\u0130NE G\u00d6RE D\u00dcZENLENMEL\u0130D\u0130R Ferdi faaliyetlerin bile k\u00fcresel \u00f6l\u00e7eklere g\u00f6re ayarland\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda, \u00dclke sorunlar\u0131 sadece s\u0131n\u0131rlar\u0131n i\u00e7erisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Devletin b\u00fct\u00fcn fonksiyonlar\u0131 da d\u0131\u015f d\u00fcnya ve k\u00fcresel geli\u015fmeler dikkate al\u0131narak yerine getirilmesi gerekir. Her Bakanl\u0131k asli faaliyet alanlar\u0131nda d\u0131\u015f dengeleri d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. E\u011fitim, ekonomi, savunma, ula\u015ft\u0131rma, adalet, ticaret, sanayi, g\u00fcmr\u00fck ve akl\u0131m\u0131za gelen her faaliyet, hem d\u0131\u015f d\u00fcnyaya hem de \u00fclke sath\u0131na hitap ederek, ulusal g\u00fcvenlik ve refah sa\u011flanabilir. B\u00f6yle olunca, merkezden y\u00f6netim, yani devletin asli b\u00fct\u00fcn faaliyet alanlar\u0131n\u0131 te\u015fkil eden Bakanl\u0131klar, sevk ve idare prensipleri bak\u0131m\u0131ndan, hem d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 takip edip, zaman\u0131nda uygun politikalar geli\u015ftirmek, hem de \u00fclkenin en \u00fccra k\u00f6\u015fesindeki kendileri ile ilgili faaliyetleri aksaks\u0131z y\u00fcr\u00fctebilmek imkan\u0131na sahip olamazlar. O zaman, merkezin bir k\u0131s\u0131m yetkileri mahalli idarelere terkedilmelidir. Bu yap\u0131l\u0131rken de \u00fcniter yap\u0131 bozulmamal\u0131d\u0131r. Merkezi idare, yasama, yarg\u0131, i\u00e7 g\u00fcvenlik, d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 savunma ve d\u0131\u015f politika ile ilgili yetki ve sorumluluklar\u0131 merkezi y\u00f6netimde tutarak, merkezi y\u00f6netimin dikkatini bu faaliyet alanlar\u0131 ve d\u0131\u015f ili\u015fkilere tahsis ederse, y\u00fcr\u00fctmeyi de, denetimi i\u00e7in uygun tedbirleri ald\u0131\u011f\u0131 mahalli idareler ile b\u00f6l\u00fc\u015ferek, \u00f6zellikle b\u00fct\u00e7e yapma gelir ve giderinin kontrol\u00fcn\u00fc se\u00e7ilmi\u015f mahalli organ ve makamlarca yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flarsa, hem \u00fcniter yap\u0131y\u0131 muhafaza, hem de global \u00f6l\u00e7ekte ve \u00e7a\u011fda\u015f bir y\u00f6netim ile \u00fclkesinin g\u00fcvenli\u011fini ve milletinin refah\u0131n\u0131 daha ekonomik, daha s\u00fcratli ve daha kaliteli olarak sa\u011flayabilir. Her makam kendine ba\u011fl\u0131 en fazla 10 unsuru sevk ve idare edebilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, B\u00f6lgesel y\u00f6netimler olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Bu b\u00f6lgesel y\u00f6netimlere de iller ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. Yedi co\u011frafi b\u00f6lgenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 B\u00f6lgesel Y\u00f6netimlerin de s\u0131n\u0131rlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Etnik b\u00f6l\u00fcnme korkusu, etkin y\u00f6netim te\u015fkilatlanmas\u0131na engel olmamal\u0131d\u0131r. Adil y\u00f6netim, b\u00f6l\u00fcnmeyi de\u011fil, yeni kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flar. Korkular\u0131m\u0131z\u0131 atmal\u0131y\u0131z. \u0130dari \u00f6zerklik ve b\u00f6lgesel idarelerin, \u00fcniter yap\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirici etki yapaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fc ile bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anayasada \u00dclkemizin y\u00f6netim bi\u00e7imi; \u00dcniter, B\u00f6lgeli Devlet ilkesine uygun \u0130dari yerinden y\u00f6netim modeli ile; Yasama ve Yarg\u0131 yetkisi merkezi y\u00f6netimde, Y\u00fcr\u00fctme yetkisinin bir k\u0131sm\u0131 b\u00f6lge idarelerine, B\u00f6lge idareleri de kendi y\u00fcr\u00fctme yetkisinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 alt kademedeki mahalli idarelere aktarm\u0131\u015f olarak, Merkezi H\u00fck\u00fcmetin bu yetkilerde artt\u0131rma ve eksiltme yetisi ile b\u00f6lge ve alt mahalli idareleri denetleme yetkisini elinde bulundurdu\u011fu bir sistem olmal\u0131d\u0131r. j) M\u0130LL\u0130 \u0130RADEN\u0130N B\u00dcT\u00dcN DEVLET KURUMLARI \u00dcZER\u0130NDE OTOR\u0130TE KURMASI SA\u011eLANMALIDIR Milli iradenin tecellig\u00e2h\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisidir. Meclis, yani yasama organ\u0131 y\u00fcr\u00fctmeyi denetleyebilmeli; Y\u00fcr\u00fctme Organ\u0131, b\u00fct\u00fcn devlet kurumlar\u0131 \u00fczerinde otorite sa\u011flayabilmeli; Yarg\u0131 da ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olmal\u0131, ama yasama ve y\u00fcr\u00fctmeye m\u00fcdahale edememelidir. Millet Vekilleri, mevcut se\u00e7im sistemi i\u00e7erisinde, parti \u00fcst organlar\u0131n\u0131n ve liderin kontrol\u00fcnde oldu\u011fundan yasaman\u0131n y\u00fcr\u00fctme \u00fczerindeki etkin denetimi m\u00fcmk\u00fcn olamamaktad\u0131r. \u0130ki Meclisli Ba\u015fkanl\u0131k sistemi, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve g\u00fc\u00e7l\u00fc parlamento demektir. Milletin se\u00e7tiklerinin her kuruma hakim olmas\u0131n\u0131 istiyorsak, Anayasada Ba\u015fkanl\u0131k sistemi olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Partiler demokrasinin vaz ge\u00e7ilmez organlar\u0131d\u0131r. Meclis g\u00fcc\u00fcn\u00fc partilerden, partiler de g\u00fcc\u00fcn\u00fc sahip olduklar\u0131 oy potansiyelinden al\u0131rlar. Parlamenter demokraside, Meclisin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, y\u00fcr\u00fctmenin b\u00fct\u00fcn organlar\u0131na hakim olabilmesi i\u00e7in mecliste \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip olmal\u0131d\u0131r. Koalisyon yapmak mecburiyetinde olan bir oy da\u011f\u0131l\u0131mdan \u00e7\u0131kacak h\u00fck\u00fcmetler, zay\u0131f h\u00fck\u00fcmetlerdir. Devletin Kurumlar\u0131 \u00fczerinde yeterli otorite tesis etmesi zordur. Bu nedenle, temsilde adaletten feragat edilip, y\u00f6netimde istikrar sa\u011flayacak \u015fekilde se\u00e7im barajlar\u0131 y\u00fckseltilmeli, iki Partili, iki meclisli Ba\u015fkanl\u0131k sistemi olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcr\u00fctmeye ba\u011fl\u0131 Kurumlar, kontrol edilemez \u015fekle girmemeleri i\u00e7in, gerekli kontrol ve denetim imkan\u0131, Anayasa ile h\u00fck\u00fcmetlere verilmelidir. k) S\u0130V\u0130L D\u0130KTAT\u00d6RL\u00dc\u011e\u00dcN YOLU KAPATILMALIDIR Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 prensibinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkanl\u0131k sitemi, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve etkin parlamento g\u00fcc\u00fc nedeniyle, sivil ve askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe, darbe ve m\u00fcdahalelere f\u0131rsat vermez. Bu nedenle, Anayasa ile Ba\u015fkanl\u0131k sistemi getirilmelidir. l) S\u0130YASET\u0130N \u00dcZER\u0130NDE YARGI VESAYET\u0130 OLMAMALIDIR Yarg\u0131n\u0131n yasama ve y\u00fcr\u00fctme \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131na engel olmak ve Devletin tepesinde \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nlenmesi; Yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131 aras\u0131ndaki problemlerde karar merciinin, milletin oylar\u0131 ile gelmi\u015f TBMM 'ne b\u0131rak\u0131lmas\u0131; hem milletin huzur ve g\u00fcveni, hem de \u00fclkenin istikrar\u0131 i\u00e7in zaruri oldu\u011fundan, Anayasa Mahkemesinin, Cumhurba\u015fkan\u0131 dahil y\u00fcr\u00fctme ve yasama organlar\u0131 ile siyasi partilere ait, kararlar\u0131n\u0131n onay mercii, TBMM 'i olmal\u0131d\u0131r. Siyas\u00ee birer makam olan Yarg\u0131tay, Dan\u0131\u015ftay ve Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkanlar\u0131 ile Yarg\u0131tay Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n se\u00e7imi de TBMM taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n iddianameleri de TBMM'nin onay\u0131ndan sonra Anayasa Mahkemesine g\u00f6nderilmelidir. Yetkilerin TBMM'de toplanmas\u0131n\u0131n, yarg\u0131 organlar\u0131na siyasetin hakim olaca\u011f\u0131 istikametinde bir endi\u015fe has\u0131l olursa; milletin de\u011ferlerine ters ideolojiler hakim olaca\u011f\u0131na, milletin iradesinin hakim olmas\u0131n\u0131n daha iyi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek endi\u015feler giderilebilir. m) Y\u00d6K KALMALI, \u00dcN\u0130VERS\u0130TELERDE B\u0130L\u0130MSEL \u00d6ZERKL\u0130K SA\u011eLANMALIDIR. Y\u00f6netim kadrolar\u0131nda ve \u00f6\u011fretim g\u00f6revlerinde bulunan elemanlar\u0131n hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7t\u0131rma ve gerekti\u011finde g\u00f6revden alma yetkisi ile Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131 ve Rekt\u00f6rlerin se\u00e7im, atama ve g\u00f6revden alma yetkisi TBMM 'e verilmelidir. \u00dcniversitelerin bilimsel \u00f6zerkli\u011finin tesisi i\u00e7in ilave tedbirler Anayasa ve ilgili Kanunlar\u0131nda gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. n) ASKER S\u0130YASET\u0130N \u00dcZER\u0130NDE VESAYET KURAMAMALIDIR Yeni Anayasa aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n merkezindeki sebep; son 50 y\u0131l\u0131m\u0131za askeri darbelerin ve ba\u015fta siyaset olmak \u00fczere devletin kurumlar\u0131 \u00fczerinde asker vesayetinin kurulmu\u015f olmas\u0131 ile, son iki Anayasan\u0131n darbeci askerler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, birinci b\u00f6l\u00fcmde \u00fczerinde durdu\u011fumuz, darbelerin ve askeri vesayet sisteminin dayanaklar\u0131n\u0131n Anayasam\u0131zdan ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuattan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hususu, yeni anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00f6nemli bir saik olmal\u0131d\u0131r. Yeni Anayasa, darbelere dayanak yap\u0131lan yasal mevzuat\u0131, ideolojik kadrola\u015fmaya imkan veren yasal mevzuat\u0131 ve istikrar\u0131 bozan yasal mevzuat\u0131 ortadan kald\u0131rmal\u0131d\u0131r. Millet bu hususta kararl\u0131d\u0131r. TBMM de ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermelidir. M\u00fcteakip f\u0131kralarda belirtilen prensipler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Anayasa ve yasalarda gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, y\u00fckselme ve ilerleme yolunda, Devletimizin \u00f6n\u00fcndeki engeller azalaca\u011f\u0131 gibi Silahl\u0131 kuvvetlerimizin de daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olaca\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur. Bunun i\u00e7in ; 1) M\u0130LL\u0130 G\u00dcVENL\u0130K KURULU KALDIRILMALIDIR Darbelerin ve dayatmalar\u0131n merkezinde bulunun askerin, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan MGK 'nun i\u00e7inde Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131ndan ba\u015fka \u00fc\u00e7 Kuvvet Komutan\u0131 ve Jandarma Genel Komutan\u0131 ile temsil edilmesi, siyasete m\u00fcdahale i\u00e7in Silahl\u0131 Kuvvetlere ayr\u0131 bir siyas\u00ee g\u00fc\u00e7 vermektedir. Ba\u015fbakan ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, askeri ve g\u00fcvenlik konular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesine imkan veren zaten Y\u00fcksek Askeri \u015eura bulunmaktad\u0131r. Ama\u00e7, Silahl\u0131 Kuvvetlerin harbe haz\u0131rl\u0131k durumu ve d\u0131\u015f tehditlere kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirler ise, bu meseleler zaten Y\u00fcksek Asker\u00ee \u015e\u00fbran\u0131n g\u00f6revleri i\u00e7indedir. MGK 'nun sivil \u00fcyelerinden olan, Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri, d\u0131\u015fi\u015fleri, Adalet Bakanlar\u0131 da \u015e\u00fbra \u00dcyelerinin aras\u0131na kat\u0131larak; Y\u00fcksek Asker\u00ee \u015e\u00fbra, MGK 'n\u0131n i\u015flevini yapabilecek hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. MGK \u2019u; Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda \u201cDEVLET \u015e\u00dbRASINA\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli, \u00fcyeleri TBMM, Y\u00fcksek Yarg\u0131, Y\u00fcr\u00fctme ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kurumlar\u0131n temsilcilerinden olu\u015fmal\u0131, bu kurulda TSK\u2019ni sadece Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 temsil etmelidir. Milli G\u00fcvenlik Kurulu Genel Sekreterli\u011finin kadrosu tamamen siville\u015ftirilmeli, \u201cDevlet \u015e\u00fbras\u0131 Genel Sekreterli\u011fi\u201d haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. 2) GENELKURMAY BA\u015eKANLI\u011eI MSB'LI\u011eINA BA\u011eLANMALI VE TSK YEN\u0130DEN YAPILANDIRILMALIDIR 1982 Anayasas\u0131; Milli g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131nda ve Silahl\u0131 Kuvvetlerin yurt savunmas\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131ndan, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine kar\u015f\u0131 Bakanlar Kurulunu sorunlu tutmakta; Bakanlar kurulunca teklif edilip Cumhurba\u015fkan\u0131nca atanmas\u0131n\u0131 vaz etti\u011fi Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve yetkilerinin kanunla d\u00fczenlenece\u011fini; bu g\u00f6rev ve yetkilerinden dolay\u0131 da Ba\u015fbakana kar\u015f\u0131 sorumlu oldu\u011funu; Silahl\u0131 Kuvvetlerin Komutan\u0131 oldu\u011funu; sava\u015fta ise ba\u015fkomutanl\u0131k g\u00f6revini Cumhurba\u015fkan\u0131 nam\u0131na yerine getirece\u011fini ifade etmektedir. (Md.117) Darbecilerin se\u00e7erek koydu\u011fu ifadelerle, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, sanki \u00f6zerk bir Komutanl\u0131k haline getirilmi\u015f, elinde bulundurdu\u011fu silahl\u0131 g\u00fc\u00e7, sahip oldu\u011fu anayasal ve yasal yetkilerle, Devletin tepesinden alt organlar\u0131na kadar otorite tesis ederek, vesayet\u00e7i bir sistemin olu\u015fmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla darbe ve m\u00fcdahalelere zemin haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Darbe tehdidi alt\u0131nda, \u00e7ok ba\u015fl\u0131 y\u00f6netim, \u00fclkenin geli\u015fip y\u00fckselmesinde engeller \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasal ve yasal Kurullara yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, siyasi istikrar\u0131n, arkas\u0131ndan ekonomik istikrar\u0131n bozulmas\u0131na, m\u00fcteakiben de anar\u015fi ve kaosun gelmesine, bu durumda fiili askeri m\u00fcdahale ve darbelere sebep olmu\u015ftur. Bu nedenle, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 siyasi otoritenin kontrol\u00fcne sokulmal\u0131, te\u015fkilat ba\u011flant\u0131lar\u0131 yeni anayasada yeniden d\u00fczenlenmeli; Silahl\u0131 Kuvvetlerin \u00e7a\u011fda\u015f gerekler ve \u00dclkemizin uluslararas\u0131 etkinli\u011fini artt\u0131racak \u015fekilde yeniden organize edilmelidir. Burada, bar\u0131\u015fta da, sava\u015fta da, TSK 'nin sevk ve idaresinin, se\u00e7ilmi\u015f sivil irade taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde, Ba\u015fkanl\u0131k siteminin ihdas edilmesinin, bu meselenin halline de demokratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve Kuvvetler aras\u0131nda koordinasyonu sa\u011flayacak yeterlikte k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclerek Milli savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanl\u0131klar\u0131 da direkt olarak Milli Savunma Bakan\u0131na ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Kara Kuvvetlerinde Ordu Karargahlar\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131p, Kolordular direkt Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bar\u0131\u015f zaman\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli \u00e7at\u0131\u015fmalar i\u00e7in, do\u011fuda, bat\u0131da ve merkezde birer, yurt d\u0131\u015f\u0131 ittifak g\u00f6revleri i\u00e7in de bir kolordu b\u00fct\u00fcn personeli ile profesyonel hale getirilmeli; Topyek\u00fbn sava\u015f i\u00e7in askerlik yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc devam ettirilmeli; s\u00fcresi e\u011fitim s\u00fcresi kadar olmal\u0131 (6:9 ay), b\u00fct\u00fcn sosyal tesisler (ordu evleri, askeri gazinolar, askeri kamplar, askerlik \u015fubeleri, askeri mahkemeler) siville\u015ftirilerek, ordunun muharip unsurlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. Deniz ve Hava Kuvvet Komutanl\u0131klar\u0131nda; Donanma ve Taktik Hava Kuvvet Karargahlar\u0131 Taktik Komutanl\u0131k ve koordinasyon karargahlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli, di\u011fer muharip ve muharebe destek unsurlar\u0131 tamamen profesyonel hale getirilmelidir. Subay, Astsubay ve Uzman personel yeti\u015ftiren okullar bir komutanl\u0131k halinde; \u00d6zel Kuvvetler Komutanl\u0131\u011f\u0131 ile Topyek\u00fbn Sava\u015fta g\u00f6rev yapacak Seferberlik Tetkik Kurullar\u0131 ve Gayri Nizami Kuvvetler de bir Komutanl\u0131k vas\u0131tas\u0131yla; elektronik harp ve askeri istihbarat birlikleri de ayr\u0131 bir Komutanl\u0131k vas\u0131tas\u0131yla Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131na direkt olarak ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. 3) T\u00dcRK S\u0130LAHLI KUVVETLER\u0130N\u0130N VAZ\u0130FES\u0130 YEN\u0130DEN \u0130FADE ED\u0130LMEL\u0130D\u0130R. Anayasal bir konu olmamakla beraber, TSK 'ne yasalarla verilen ve yorumlanarak \u00e7\u0131kar\u0131lan g\u00f6revler, \u00dclkeyi badirelere s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Yeni Anayasan\u0131n paralelinde Silahl\u0131 Kuvvetlerimizin vazifesi de yeniden ifade edilmelidir. Mevcut hali ile, \u201cSilahl\u0131 Kuvvetlerin vazifesi, T\u00fcrk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmi\u015f olan T\u00fcrkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumakt\u0131r.\u201d bu madde; Silahl\u0131 kuvvetlerimizin d\u0131\u015f g\u00fcvenlikten ziyade i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fe y\u00f6nelmesine, siyasete m\u00fcdahale etmesine, siyasi iktidarlar\u0131 vesayet alt\u0131na almas\u0131na ve rejim muhaf\u0131z\u0131 gibi g\u00f6rev yapmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Vazife yeniden yaz\u0131l\u0131rken; TSK rejim muhaf\u0131z\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131; \u0130\u00e7 g\u00fcvenlik g\u00f6revi TSK'n\u0131n sorumlulu\u011fundan al\u0131nmal\u0131; TSK, Siyasetin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131; Tamamen d\u0131\u015f tehditlere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lacak bir konuma ve g\u00fcce getirilmeli; Bar\u0131\u015f zaman\u0131nda, gerginlik d\u00f6neminde ve sava\u015f halindeki g\u00f6revleri net olarak ifade edilmeli; Bar\u0131\u015f zaman\u0131nda, k\u0131talararas\u0131 ve deniza\u015f\u0131r\u0131 mesafelere, ittifaklar \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fc\u00e7 g\u00f6ndermeye imkan vermeli; Savunma konsepti de\u011fi\u015ftirilerek, yurt savunmas\u0131 s\u0131n\u0131r \u00f6tesinden ba\u015flat\u0131lmal\u0131; Ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda, parlamento onay\u0131yla, \u00f6zel yeti\u015fmi\u015f unsurlar\u0131n\u0131n i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fe tahsis edilebilmesi i\u00e7in de bir a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Silahl\u0131 kuvvetlerimizin yeni vazifesi \u0130\u00e7 Hizmet Kanununun ilgili maddesinde a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde ifade edilmelidir. (a) Milli hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in tespit edilen milli politikalar\u0131 desteklemek, (b) Yurdumuza kar\u015f\u0131, s\u0131n\u0131r \u00f6tesinden gelebilecek silahl\u0131 tecav\u00fczleri cayd\u0131rmak, (c) Tecav\u00fcz\u00fc, vaki olmadan \u00f6nce s\u0131n\u0131r \u00f6tesinde \u00f6nlemek, (d) Vaki oldu\u011fu halde de yurdumuzu topyek\u00fbn savunma esas\u0131na g\u00f6re savunmak, (e) Kolluk Kuvvetlerinin yeterli olamayaca\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda, i\u00e7 g\u00fcvenlikte kullan\u0131lmak \u00fczere, TBMM'nin karar\u0131 ile, kolluk kuvvetlerini uygun unsurlarla takviye etmekle g\u00f6revlendirilmelidir. 4) \u0130\u00c7 G\u00dcVENL\u0130K \u0130\u00c7\u0130\u015eLER\u0130 BAKANLI\u011eINA, DI\u015eA KAR\u015eI SAVUNMA DA MSB'LI\u011eINA VER\u0130LMEL\u0130D\u0130R. \u0130\u00e7 g\u00fcvenlik ve ter\u00f6rle m\u00fccadele g\u00f6revi TSK 'inden al\u0131n\u0131p \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na verilmelidir. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, g\u00f6rev ve yetkileri bak\u0131m\u0131ndan i\u00e7 hukuk kurallar\u0131na g\u00f6re; Silahl\u0131 kuvvetler personeli ise, sava\u015f hukuku kurallar\u0131na g\u00f6re e\u011fitilip yeti\u015ftirilmektedirler. Silahl\u0131 Kuvvetlerin i\u00e7 g\u00fcvenlikte yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmas\u0131, her ne su\u00e7 i\u015flerse i\u015flesin, vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fman alg\u0131s\u0131yla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan, yo\u011fun hak ihlallerine sebep olunmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan Silahl\u0131 Kuvvetlerimize, sadece d\u0131\u015fardan gelecek tehditlere kar\u015f\u0131 Yurdu savunma g\u00f6revi verilmelidir. Ter\u00f6rle m\u00fccadelede de, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin d\u0131\u015f odak ve merkezlerinin bertaraf edilmesi g\u00f6revi Silahl\u0131 Kuvvetlerimize verilmelidir. Bu g\u00f6rev i\u00e7in de en uygun birlik \u00d6zel Kuvvetler Komutanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 5) JANDARMA GENEL KOMUTANLI\u011eININ GENELKURMAY \u0130LE BA\u011eI KOPARILMALIDIR. \u0130\u00e7 Hizmet Kanununun birinci maddesi, Jandarmay\u0131, TSK 'nin i\u00e7inde g\u00f6stermektedir. 926 Say\u0131l\u0131 TSK Personel Kanununun birinci maddesine g\u00f6re Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesindeki subay ve astsubaylar da \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan TSK mensubu say\u0131lmaktad\u0131rlar. Jandarma subaylar\u0131 Kara Harp Okulunda yeti\u015ftirilmektedir. Jandarma Genel Komutanlar\u0131 Kara Kuvvetlerine mensup Orgeneraller aras\u0131ndan g\u00f6revlendirilmektedir. Bir \u00fcst r\u00fctbeye terfi edecek Jandarma Generalleri ile general olacak Jandarma Subaylar\u0131n\u0131n durumlar\u0131 \u0130\u00e7 \u0130\u015fleri Bakan\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 YA\u015e 'da belirlenmektedir. Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n profesyonel personeli d\u0131\u015f\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fc yedek subay, erba\u015f ve erlerinin, yoklama ve askere sevkleri de Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lmaktad\u0131r. Ama hizmet bak\u0131m\u0131ndan Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 kolluk kuvvetidir. Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 personeli, \u0130\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131ndan fazla, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 durumdad\u0131r. Bu iki ba\u015fl\u0131l\u0131k, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmektedir. Milli \u0130radenin TSK dahil Anayasal t\u00fcm kurumlara hakim olabilmesi i\u00e7in, en \u00f6nemli tedbir; d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fin TSK'ne, i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fin de \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na verilmesidir. Bu durumda Jandarman\u0131n Genelkurmay ile olan g\u00f6bek ba\u011f\u0131n\u0131n da kesilmesi gerekmektedir. 6) M\u0130LL\u0130 G\u00dcVENL\u0130K S\u0130YASET BELGES\u0130NDEN (MGSB) \u0130\u00c7 TEHD\u0130T DE\u011eERLEND\u0130RMELER\u0130 KALDIRILMALIDIR 1990' l\u0131 y\u0131llardan itibaren haz\u0131rlanan MGSB'lerindeki i\u00e7 tehdit de\u011ferlendirmeleri, Devletin tepesinden taban\u0131na kadar, b\u00f6l\u00fcnmeye ve cephele\u015fmelere sebep olmu\u015ftur. \u0130\u00e7 tehdit olarak g\u00f6sterilen e\u011filimler, belgede kalmas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, tedbir al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in belgeye konulmaktad\u0131r. Bu belgeler haz\u0131rland\u0131ktan sonra, i\u00e7 tehditler ve bunlara kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirler, planlara sokularak, ba\u015fta TSK olmak \u00fczere, Kamu Kurumlar\u0131n\u0131n en u\u00e7 unsurlar\u0131na kadar yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve bu kurumlara i\u00e7 tehditle aktif m\u00fccadele g\u00f6revleri verilmi\u015ftir. 28 \u015eubat\u0131 planlayan zihniyet, zaman\u0131n\u0131n MGSB 'de \u0130RT\u0130CA, B\u00d6L\u00dcC\u00dcL\u00dcK VE A\u015eIRI SOL 'u i\u00e7 tehdit olarak g\u00f6sterirken, A\u015eIRI SA\u011e ve IRK\u00c7ILI\u011eI tehdit olarak g\u00f6stermemi\u015ftir. B\u00f6ylece, i\u00e7inde irticai ve b\u00f6l\u00fcc\u00fc (K\u00fcrt\u00e7\u00fc) unsur bar\u0131nd\u0131rmayan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k Devletin RESM\u0130 \u0130DEOLOJ\u0130S\u0130 olarak kabul edilmi\u015ftir. Yani resmi ideoloji (sek\u00fcler, kavmiyet\u00e7i, devlet\u00e7i, \u0131l\u0131ml\u0131 sol yelpaze), TSK ba\u015fta olmak \u00fczere Devletin b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc ile desteklenirken, tehdit kapsam\u0131na giren ideoloji yani, inan\u00e7 ve etnik kimlik bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bask\u0131 ve ayr\u0131\u015fma \u00f6nce kamu personelinde ba\u015flam\u0131\u015f, tehdit g\u00f6r\u00fclenler tasfiye edilinceye kadar cephele\u015fme olmu\u015f; tasfiye tamamlan\u0131nca da Devlet Kurumlar\u0131nda, Resmi \u0130deoloji kadrola\u015fm\u0131\u015f; sonra da cuntac\u0131 organizasyonlar olu\u015fturarak, toplumun tehdit olarak g\u00f6sterilen ideoloji mensuplar\u0131 ile, hukuk d\u0131\u015f\u0131, gayri me\u015fru m\u00fccadele y\u00f6ntemleri uygulama gayreti i\u00e7ine girilmi\u015f, Milletin Cephelere b\u00f6l\u00fcnmesine sebep olunmu\u015ftur. Yine ayn\u0131 d\u00f6nemde, Resmi ideoloji, TBMM'de de hem kendisine taraftar, hem de tehdit kapsam\u0131nda g\u00f6sterilen siyasi partileri bulmu\u015ftur. \u00d6zellikle, se\u00e7imle iktidara gelme \u00fcmidi olmayan partiler ya resmi ideolojiye sahip devlet kurumlar\u0131na arka \u00e7\u0131kma gayreti i\u00e7ine girmi\u015f, ya da ter\u00f6r\u00fcn g\u00f6lgesinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. MGSB de dindarl\u0131k ve etnik kimlik i\u00e7 tehdit olarak g\u00f6sterildi\u011fi i\u00e7in; temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, hakkaniyetle kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda; \u0130\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in, etnik kimli\u011fe ve dini hayata sa\u011flanmas\u0131 gereken serbest\u00ee dahi siyasi ayr\u0131\u015fmaya sebep olmu\u015f; sonucunda TBMM resmi ideoloji ve kar\u015f\u0131tlar\u0131 \u015feklinde b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devlette kadrola\u015fman\u0131n, Millette kutupla\u015fman\u0131n ve darbelere dayanak yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7menin en \u00f6nemli \u015fart\u0131, MGSB' den i\u00e7 tehdit de\u011ferlendirmesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bir fiil ceza kanunlar\u0131nda su\u00e7 kabul ediliyorsa, bu fiilleri i\u015fleyenler tasnif edilip devletin en \u00fcst g\u00fcvenlik belgesinde tehdit olarak g\u00f6sterilmese de, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, failleri tespit ederek yarg\u0131ya teslim etmek durumundad\u0131r. Darbecilik i\u00e7 tehdit olarak g\u00f6sterilmedi\u011fi halde, bu g\u00fcn yarg\u0131 \u00f6n\u00fcnde hesap verilebiliyorsa, ceza kanunlar\u0131nda tan\u0131mlanan di\u011fer su\u00e7lar\u0131n failleri de yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne getirilebilir. \u0130\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in; \u00f6n yarg\u0131 ile, su\u00e7 olmayan fiillerinden dolay\u0131 Milleti kamplara ay\u0131rmaya sebep olacak i\u00e7 tehdit de\u011ferlendirmelerinden vazge\u00e7ilmelidir. 7) Y\u00dcKSEK ASKER\u0130 \u015eURANIN YAPISI DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMEL\u0130 VE B\u00dcT\u00dcN KARARLARI YARGIYA A\u00c7IK OLMALIDIR 28 \u015eubat S\u00fcrecinde, ideolojik kadrola\u015fma mekanizmas\u0131 gibi g\u00f6rev yapan Y\u00fcksek Asker\u00ee \u015e\u00fbra (YA\u015e) Anayasal bir kurulu\u015f de\u011fildir. Yetkisini 1612 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek Asker\u00ee \u015e\u00fbran\u0131n Kurulu\u015f ve G\u00f6revleri Hakk\u0131ndaki Kanunla, 926 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Personel Kanunundan; sorumsuzlu\u011funu ise Anayasan\u0131n 125. Maddesinden almaktad\u0131r. 1982 Anayasas\u0131na, \u201cYA\u015e Kararlar\u0131 yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r\u201d h\u00fckm\u00fc konulmu\u015ftur. Bu h\u00fck\u00fcm konulmas\u0131ndan sonra, \u015e\u00fbrada Generalli\u011fe y\u00fckseltilen albaylar\u0131n ve generallerin terfi i\u015flemleri ile emeklilik i\u015flemleri yarg\u0131ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclemez olmu\u015ftur. Bu h\u00fck\u00fcm konmadan \u00f6nce; 1953:1971 d\u00f6neminde terfi ettirilmeme i\u015fleminin iptali istemi ile Dan\u0131\u015ftay'da MSB aleyhine bir Tabip Albay, bir Jandarma Albay ve bir T\u00fcmamiral dava a\u00e7m\u0131\u015f ve terfi ettirilmeme i\u015fleminin iptali karar\u0131 verilmi\u015ftir. 1971:1982aras\u0131nda, Dan\u0131\u015ftay b\u00fcnyesindeki AY\u0130M 'de (AY\u0130M Dan\u0131\u015ftay'a b\u00fcnyesine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131)YA\u015e \u00fcyesi iki orgeneral atama i\u015fleminin iptali istemi ile dava a\u00e7m\u0131\u015f ve atama i\u015flemleri iptal edilmi\u015ftir. Yine bu d\u00f6nemde, terfi ettirilmeyen iki albay ile bir t\u00fcmgeneral, terfi ettirilmeme i\u015flemlerinin iptali ile ilgilia\u00e7t\u0131klar\u0131 davalarda tesis edilen yanl\u0131\u015f i\u015flemler iptal edilmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 30 senede, y\u00fczlerce terfi ve atama i\u015fleminden sadece dokuzunun dava a\u00e7mas\u0131 ve kazanmas\u0131 YA\u015e Kararlar\u0131n\u0131n yarg\u0131ya a\u00e7\u0131k oldu\u011fu d\u00f6nemlerde, liyakate daha fazla dikkat etti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Dava a\u00e7an albaylardan birisinin, sicil notlar\u0131n\u0131n toplama i\u015fleminin yanl\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 terfi edemedi\u011fi ger\u00e7e\u011fi, bu i\u015flemlerin yarg\u0131ya a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini anlatmaktad\u0131r. 926 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Personel Kanununun 50 ve 94. maddelerine 29.07.1983 tarihinde yap\u0131lan bir ekleme ile \u201cDisiplinsizlik ve ahlaki durumlar\u0131 nedeniyle\u201d Silahl\u0131 kuvvetlerde kalmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclmeyenlerin, YA\u015e Karar\u0131 ile ay\u0131rma i\u015fleminin yap\u0131labilece\u011fi h\u00fckm\u00fc konularak, bu tarihten sonraki re'sen emeklilik i\u015flemleri de yarg\u0131 denetiminden ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl 2010 Tarihinde yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fiklik referandumu ile, Anayasan\u0131n 125. Maddesinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak, \u201cdisiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ay\u0131rma i\u015flemleri\u201d yarg\u0131 denetime a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak general terfi, emeklilik ve atama i\u015flemleri halen yarg\u0131 denetimine kapal\u0131 bulunmaktad\u0131r. Liy\u00e2kat\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak i\u00e7in YA\u015e Kararlar\u0131 tamamen yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Silahl\u0131 Kuvvetlerinden cezai yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n gere\u011fi olmayan \u00e7\u0131karma i\u015flemlerinin \u00f6n\u00fc kapanmal\u0131d\u0131r. Genelkurmay\u0131n MSB'l\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanmas\u0131 halinde, YA\u015e, Savunma \u015e\u00fbras\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli; kald\u0131r\u0131lmas\u0131 uygun olan MGK 'nun sivil \u00fcyeleri olan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri, D\u0131\u015fi\u015fleri ve adalet Bakanlar\u0131 da Milli Savunma \u015euras\u0131n\u0131n \u00fcyeleri yap\u0131lmal\u0131; askerlerden de, Gnkur. B\u015fk. Kuvvet Komutanlar\u0131 ve g\u00f6rev bak\u0131m\u0131ndan MSB '\u0131na direkt ba\u011fl\u0131 Orgeneral ve Oramiraller Milli Savunma \u015e\u00fbra \u00fcyesi olmal\u0131d\u0131rlar. 8) ASKER\u0130 Y\u00dcKSEK YARGI KALDIRILMALI, ASKER\u0130 HAK\u0130MLER \u00dcN\u0130FORMASIZ OLMALIDIR Silahl\u0131 Kuvvetlerimizde; yetki, g\u00f6rev ve kurulu\u015flar\u0131 farkl\u0131, \u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fik mahkeme bulunmaktad\u0131r. Bunlar Disiplin Mahkemeleri, Asker\u00ee Mahkemeler ve \u0130dare Mahkemesidir. Disiplin Mahkemeleri: Bu Mahkemeler, Tugay[3] ve \u00fcst\u00fc birlik, karargah ve kurumlarda, \u00f6zel kanunla[4] kurulan, kurulu\u015f kanununda yaz\u0131l\u0131 disiplin su\u00e7lar\u0131 ve askeri kabahatlerden dolay\u0131 yarg\u0131lama yapabilen, hakim olmayan ve mahkemenin nezdinde kuruldu\u011fu komutanl\u0131k taraf\u0131ndan ek g\u00f6revleg\u00f6revlendirilen \u00fc\u00e7 subay[5] \u00fcyeden olu\u015fan mahkemelerdir. Disiplin mahkemeleri, ihtiya\u00e7 duyulan garnizonlarda tugaydan k\u00fc\u00e7\u00fck birliklerde de kurulabilmektedir. Tugay ve e\u015fiti birliklerde kurulan disiplin mahkemeleri, erden y\u00fczba\u015f\u0131ya kadar; T\u00fcmen ve e\u015fiti komutanl\u0131klarda kurulanlar, erden yarbaya kadar; Kolordu, orduve e\u015fiti komutanl\u0131klarda kurulanlar, erden albaya kadar; Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 nezdinde kurulan disiplin mahkemesi de erden general ve amirale kadar r\u00fctbe sahiplerini yarg\u0131lamaya yetkilidirler. Te\u015fkil\u00e2t\u0131nda disiplin mahkemesi kurulan komutanl\u0131klarda, kadrolar\u0131nda hakim subay varsa onlar aras\u0131ndan yoksa, hakim olmayan subaylardan, atanm\u0131\u015f bir disiplin subay\u0131 bulunmaktad\u0131r. Asker\u00ee Mahkemeler: Kolordu, Ordu (Deniz ve havada e\u015fiti) , Kuvvet Komutanl\u0131klar\u0131 ve Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 nezdinde, \u00f6zel kanunla[i] kurulan;Askeri Ceza Kanununda yaz\u0131l\u0131 su\u00e7lardan yarg\u0131lama yapabilen;ikisi hakim, birisi subay olan \u00fc\u00e7 \u00fcyesi bulunan mahkemelerdir. Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 te\u015fkilat\u0131ndaki asker\u00ee mahkeme, general ve amiralleri yarg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zaman \u00fc\u00e7 asker\u00ee hakim ile iki general ve amiralden kurulur. Te\u015fkil\u00e2t\u0131nda asker\u00ee mahkeme kurulan her birlikte, komutanl\u0131\u011f\u0131n refakatinde bir asker\u00ee savc\u0131l\u0131k te\u015fkil\u00e2t\u0131 ve yeteri kadar askeri savc\u0131 ile mahkeme ve savc\u0131l\u0131k i\u00e7in birer kalem te\u015fkil\u00e2t\u0131 bulunur. Komutanl\u0131k kurulu\u015fundaki adl\u00ee m\u00fc\u015favirler de; komutanl\u0131\u011f\u0131n nezdinde kurulan asker\u00ee mahkemelerdeki dava dosyalar\u0131n\u0131, komutanlar\u0131 ad\u0131na inceleyebilirler. Asker\u00ee Yarg\u0131tay; Askeri mahkemeler taraf\u0131ndan verilen karar ve h\u00fck\u00fcmlerinson inceleme mercii olarak g\u00f6rev yapan, \u00f6zel kanun[ii] ile kurulan,Anayasal bir Y\u00fcksek Mahkemedir. Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulu\u015fundad\u0131r. Askeri mahkemelerin temyiz makam\u0131d\u0131r. \u00dcyelerinin tamam\u0131 asker\u00ee hakimlerden olu\u015fmaktad\u0131r. B\u00fcnyesinde, Ba\u015fkan, \u0130kinci Ba\u015fkan ve her birinde bir ba\u015fkan ve yedi \u00fcyesi olan d\u00f6rt daire ile bir ba\u015fsavc\u0131l\u0131k \u00fcnitesini bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Asker\u00ee Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesi (AY\u0130M) ; Asker\u00ee Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesi (AY\u0130M) askeri olmayan makamlarca tesis edilmi\u015f olsa bile, asker ki\u015fileri ilgilendiren ve askeri hizmete ili\u015fkin idari i\u015flem ve eylemlerden do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n ilk ve son derece mahkemesi olarak yarg\u0131 denetimini yapan, \u00f6zel kanun[iii] ile kurulan, Anayasal bir Y\u00fcksek Yarg\u0131 Kurumudur. Dan\u0131\u015ftay'\u0131n Silahl\u0131 Kuvvetlerdeki muadilidir. Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Kurulu\u015fundad\u0131r. Mahkeme, Mahkeme Ba\u015fkan\u0131, iki daire, ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, Genel sekreterlik, mahkeme kalemleri ve daire m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden olu\u015fmaktad\u0131r. Her dairede, asker\u00ee hakim s\u0131n\u0131f\u0131ndan bir ba\u015fkan, d\u00f6rd\u00fc asker\u00ee hakim ve ikisi kurmay subay olan alt\u0131 \u00fcye bulunmaktad\u0131r. Kararlar \u00fc\u00e7 asker\u00ee hakim ve iki kurmay subay \u00fcyenin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile al\u0131n\u0131r. Asker\u00ee Hakim \u00fcyeler, AY\u0130M 'in asker\u00ee hakim s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fcyeleri taraf\u0131ndan, yarbay r\u00fctbesindeki birinci s\u0131n\u0131f asker\u00ee hakimler aras\u0131ndan her bo\u015f \u00fcyelik i\u00e7in g\u00f6sterilecek \u00fc\u00e7 aday aras\u0131ndan: kurmay subay \u00fcyeler de Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca, iki y\u0131l\u0131n\u0131 doldurmu\u015f kurmay yarbaylar aras\u0131ndan her bo\u015f \u00fcyelik i\u00e7in g\u00f6sterilecek \u00fc\u00e7 aday aras\u0131ndan, Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilir. Kurmay subay \u00fcyelerin g\u00f6rev s\u00fcreleri en fazla d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r. 25.10.1963 tarih ve 353 Say\u0131l\u0131 Askeri Mahkemeler Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu. ll 27.06.1972 tarih ve 1600 Say\u0131l\u0131 Asker\u00ee Yarg\u0131tay Kanunu lll 04. 07.1972 Tarih 1602 Say\u0131l\u0131 Askeri Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesi Kanunu Askeri Hakimlik; Silahl\u0131 Kuvvetler ad\u0131na asker\u00ee \u00f6\u011frenci olarak hukuk fak\u00fcltelerini okuyanlardan; ayr\u0131ca, \u00fcste\u011fmen ikenGenelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcsaadesi ile veya subay olduktan sonra kendi imkanlar\u0131 ile hukuk tahsili yapanlardan, veyahut dak\u0131tada ba\u015far\u0131 g\u00f6stermi\u015f ve hukuk fak\u00fcltesi bitirmi\u015f bulunan yedek subaylardan askerlik g\u00f6revleri s\u0131ras\u0131nda istemde bulunanlardan Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca tespit olunur. Asker\u00ee hakimler bir y\u0131ll\u0131k adayl\u0131k s\u00fcresinde ba\u015far\u0131l\u0131 olurlarsa, \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcrecek hakim yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya savc\u0131 yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na getirilirler. Bu g\u00f6revde de ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131 halinde askeri hakim yap\u0131l\u0131rlar. Adayl\u0131kta ve yard\u0131mc\u0131l\u0131kta ba\u015far\u0131l\u0131 bulunmayanlar asker\u00ee hakim ve asker\u00ee savc\u0131 olamazlar. Asker\u00ee hakimlerin terfi edebilmeleri; s\u0131ral\u0131 amirlerinden ald\u0131klar\u0131 idar\u00ee siciller ile Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Askeri Adalet Tefti\u015f Kurulunun, Asker\u00ee Yarg\u0131tay Daireleri ve Daireler Kurulu ileAskeri Yarg\u0131tay Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131nverecekleri mesleki sicillerin ortalamas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sadece terfi i\u015flemleri de\u011fil, yeni imkanlara yol a\u00e7acak olan birinci s\u0131n\u0131f hakimli\u011fe se\u00e7ilme niteliklerine ula\u015fmak; Asker\u00ee Yarg\u0131tay ve Asker\u00ee Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ilebilmek; TSK'da mevcut sekiz asker\u00ee hakim generalden (\u015fu an hakim general kadrosunun be\u015fi aktiftir) birisinin kadrosunu doldurabilmek ve Anayasa Mahkemesinin iki asker hakim \u00fcyesinden birisi olabilmek, al\u0131nacak sicillere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yani, asker\u00ee hakimler, adaleti temsil ederken, beklentilerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in komutanlar\u0131 ile de iyi ge\u00e7inmek durumundad\u0131rlar. YA\u015e Kararlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda asker\u00ee hakimlerin hakimlik teminat\u0131 da ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmaktad\u0131r. 28 \u015eubat s\u00fcrecinde on hakim subay mesleklerinden ve Silahl\u0131 Kuvvetlerden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Asker\u00ee Hakimler, hukuk ile askerlik aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f hukuk\u00e7ulard\u0131r. Amirleri taraf\u0131ndan verilen idari sicilleri ile, Askeri Y\u00fcksek idare Mahkemesindeki Subay \u00fcyelerin en fazla d\u00f6rt y\u0131l g\u00f6rev yapt\u0131ktan sonra tekrar mesle\u011fi g\u00f6revine d\u00f6necek olmalar\u0131, hakimlik teminat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u00fcbjektif tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, mahkemeler bak\u0131m\u0131ndan da objektif tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen bir olgudur. Adaletin tesisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, en zor ko\u015fullarda olan AY\u0130M 'dir. AY\u0130M 'in mutlaka, Askeri Yarg\u0131tay'\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn olursa \u00fcniformas\u0131z olarak Dan\u0131\u015ftay ve Yarg\u0131tay'\u0131n b\u00fcnyesine al\u0131nmas\u0131 uygun olur. Askeri Mahkemeler ve Disiplin mahkemeleri muhafaza edilmelidir. Ancak Askeri mahkemeler, yine kadrosunda mahkeme olan birliklerin nezdinde ancak hakimleri \u00fcniformas\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Sicil, terfi, atama ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Disiplin mahkemesi \u00fcyeleri, disiplin subaylar\u0131 ve adli m\u00fc\u015favirlerin askeri \u00fcniformal\u0131 hakim olarak kalmas\u0131nda mahzur yoktur. 28 ARALIK 2011 Adnan Tanr\u0131verdi Emekli Tu\u011fgeneral ASDER Onursal B\u015fk. Ve \u00dcsk\u00fcdar \u00dcn. M\u00fctevelli \u00dcyesi [1] TSK \u0130\u00e7 Hizmet Kanunu,Madde 35 - Silahl\u0131 Kuvvetlerin vazifesi; T\u00fcrk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmi\u015f olan T\u00fcrkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumakt\u0131r.\u201d (10.01.1961) [2] 1961 Anayasas\u0131nda Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu.; MADDE 111.- (De\u011fi\u015fik : 20\/9\/1971 - 1488 S. Kanun\/md. 1 ) Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu, Ba\u015fbakan, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ve kanunun g\u00f6sterdi\u011fi bakanlar ile Kuvvet Komutanlar\u0131ndan kuruludur. Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kuruluna Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k eder; bulunmad\u0131\u011f\u0131 zaman, bu g\u00f6revi Ba\u015fbakan yapar. Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu, mill\u00ee g\u00fcvenlik ile ilgili kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ve koordinasyonun sa\u011flanmas\u0131nda gerekli temel g\u00f6r\u00fc\u015fleri Bakanlar Kuruluna tavsiye eder. 1982 Anayasas\u0131nda Milli G\u00fcvenlik Kurulu: MADDE 118. \u2013 (De\u011fi\u015fik: 3.10.2001-4709\/32 md.) Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu; Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, Ba\u015fbakan, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131, Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131lar\u0131, Adalet, Mill\u00ee Savunma, \u0130\u00e7i\u015fleri, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlar\u0131 ve Jandarma Genel Komutan\u0131ndan kurulur. G\u00fcndemin \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re Kurul toplant\u0131lar\u0131na ilgili bakan ve ki\u015filer \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nabilir. (De\u011fi\u015fik: 3.10.2001-4709\/32 md.) Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu; Devletin mill\u00ee g\u00fcvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmas\u0131 ile ilgili al\u0131nan tavsiye kararlar\u0131 ve gerekli koordinasyonunun sa\u011flanmas\u0131 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini Bakanlar Kuruluna bildirir. Kurulun, Devletin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi, toplumun huzur ve g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131 hususunda al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tedbirlere ait kararlar Bakanlar Kurulunca de\u011ferlendirilir. Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulunun g\u00fcndemi; Ba\u015fbakan ve Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6nerileri dikkate al\u0131narak Cumhurba\u015fkan\u0131nca d\u00fczenlenir. Cumhurba\u015fkan\u0131 kat\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 zamanlar Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu Ba\u015fbakan\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplan\u0131r. Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu Genel Sekreterli\u011finin te\u015fkilat\u0131 ve g\u00f6revleri kanunla d\u00fczenlenir. [3] Deniz ve Hava Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131, Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131nda e\u015fidi birliklerde [4] 16.06.1964 tarih ve 477 Say\u0131l\u0131 Disiplin Mahkemeleri Kurulu\u015fu, Yarg\u0131lama Usul\u00fc ve Disiplin Su\u00e7 ve Cezalar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun [5] Astsubay, erba\u015f ve erlerin yarg\u0131lanmas\u0131nda , Disiplin mahkemeleri \u00fcyelerinden birisi astsubayd\u0131r."}