Devletler çağın ruhunu yakaladıkları ölçüde güçlüdür. Türkiye son yıllarda bilgi güvenliği ve dezenformasyonla mücadele alanında önemli eşikleri geçti. Bu adımlar küçümsenemez. Aksine, stratejik bir farkındalığın göstergesidir ancak her güçlü başlangıç, bir üst kurumsallaşma evresini zorunlu kılar. Bugün mesele eksiklik değil; evrim ihtiyacıdır.
“Güçlü devlet hatayı inkâr etmez; bir üst faza geçer.”
Türkiye’nin Attığı Adımlar: Bilgi Güvenliğinde Kurumsal Farkındalık
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesinde kurulan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, bilgi kirliliğine karşı refleks geliştiren önemli bir yapı oldu. Bu merkez; Manipülatif içerikleri analiz ediyor, kamuoyunu bilgilendiriyor, algı operasyonlarını takip ediyor.
Aynı dönemde: Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi teknik siber savunmayı güçlendirdi. Kişisel Verileri Koruma Kurumu veri egemenliği alanında hukuki çerçeve oluşturdu. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu medya düzenleme alanında aktif rol aldı. Bu tablo şunu gösteriyor: Türkiye bilgi alanını sahipsiz bırakmıyor.
“Devlet tehdidi tanımladığı anda zayıf değil; bilinçlidir.”
Peki Neden Bu Yapılar Yeterli Değil?
Burada mesele başarısızlık değil; yapısal sınırdır. Mevcut kurumlar üç ortak özellik taşıyor:
Reaktif Yapı
Çoğu mekanizma olay olduktan sonra devreye giriyor. Oysa modern algı savaşları önleyici istihbarat gerektirir.
Parçalı Kurumsallık
Siber güvenlik başka yerde, veri hukuku başka yerde, medya düzenlemesi başka yerde. Stratejik veri entegrasyonu sınırlı.
Akademik ve Davranış Bilimi Entegrasyonu Eksikliği
Psikoloji, nörobilim, davranış ekonomisi ve yapay zekâ birlikte çalışmadan kognitif güvenlik kurulamaz. Bu eksiklik bir ihmalkârlık değil; alanın yeni oluşuyor olmasıdır.
“Yeni savaş türleri, eski kurum şemalarıyla yönetilemez.”
Dünya Örnekleri: Stratejik Bütünlük Arayışı
Fransa – Jeopolitik Algı Savunması
Viginum seçim güvenliği ve yabancı bilgi operasyonlarına karşı stratejik analiz üretir. Fransa modeli gösteriyor ki mesele içerik silmek değil; jeopolitik tehdit analizi yapmaktır.
İngiltere – Entegre Siber ve Bilgi Savunması
National Cyber Security Centre teknik savunmayı psikolojik dayanıklılıkla entegre eder. Bu bütünlük, modern çağın gereğidir.
Çin – Dijital Alanın Merkezi Yönetimi
Cyberspace Administration of China dijital egemenliği merkezi bir strateji olarak ele alır. Model tartışmalı olabilir ama stratejik ciddiyet tartışmasızdır.
Türkiye İçin Yeni Faz: Ulusal Kognitif Güvenlik Kurumu
Türkiye’nin mevcut yapıları bir başlangıçtır. Şimdi ihtiyaç duyulan şey, bunları suçlamak değil; üst faza taşımaktır.
Önerdiğim model: Ulusal Kognitif Güvenlik ve Zihinsel Dayanıklılık Kurumu
Bu kurum: Mevcut yapıları koordine eder. Davranış bilimi uzmanlarını sisteme dahil eder. Yapay zekâ destekli algı analiz sistemleri kurar. Eğitim sistemine medya ve algoritma bilinci entegre eder. Parti üstü ve şeffaf çalışır.
“Sansür korkudan doğar; kognitif güvenlik bilinçten.”
Asıl Sıçrama: Savunmadan İnşaya Geçmek
Bugün Türkiye dezenformasyonla mücadele ediyor. Yarın Türkiye zihinsel mimari inşa edebilir. Bu iki şey farklıdır. Savunma tehdit odaklıdır. İnşa gelecek odaklıdır.
“Tehdidi engellemek sizi korur; bilinç inşa etmek sizi büyütür.”
Sonuç: Eleştiri Değil, Evrim Çağrısı
Türkiye yanlış yapmadı. Aksine doğru yönde ilerliyor ama çağ hızlandı. Algoritmalar saniyede milyonlarca veri işliyor. Psikolojik operasyonlar sınır tanımıyor. Bu yüzden mesele şu: Mevcut kurumları zayıf görmek değil, onları bir üst stratejik mimariye taşımaktır çünkü artık mesele yalnızca bilgi değil; bilincin güvenliğidir ve bilinç güvenliği, 21. yüzyılın en stratejik devlet kapasitesidir.
“Zihni güçlü olan millet, kaderini başkasına yazdırmaz.”
Gürkan Karaçam
